Dit jaar las ik welgeteld 1 boek meer (44) dan vorig jaar. Wel weer minder bladzijden (12098, vorig jaar 14322). Heeft de ontlezing toegeslagen? Geen idee, het is er gewoon minder van gekomen.
Hier een verdeling naar dikte. Vooral veel minder dunnere (tot 300 blz.) gelezen, en dit jaar heb ik ook geen A.F.Th. van der Heijden-boek van ruim 1600 blz. gelezen, maar een van 'slechts' 365 blz. Dat scheelt.
Dat waren de getallen.
De beste boeken die ik las vond ik (in de volgorde waarin ik ze las): Laurent Binet - HhhH, gekocht naar aanleiding van de geweldige VPRO-serie (naar het boek weer). Het boek is misschien nóg beter. Ilja Leonard Pfeijffer - Brieven uit Genua, een soort auto-biografie in brieven. Schitterend, bij vlagen hilarisch ook. Peter Frankopan - The Silk Roads, over internationale (handels)betrekkingen. Nu eens niet vanuit Europees gezichtspunt, maar vanuit het midden van de wereld. Boeiend en origineel. Jan Brokken - De rechtvaardigen.
Dit was het boekenjaar 2018, volgend jaar weer een boekenjaar!
En toen was het 50 jaar geleden dat The Beatles (de 'witte dubbel-lp') uitkwam. En net als bij 50 jaar Pepper hoort daar een heruitgave in meerdere configuraties bij. Ik kocht weer de Anniversary Super Deluxe Edition, dit keer met 7 schijfjes, 6 cd's en een blu-ray disc.
Er zit een geweldig boek bij, 164 bladzijden met heel veel informatie over All Things White Album eigenlijk. De ontwikkelingen en invloeden tussen Pepper en White Album, de invloed van White Album op latere artiesten (The Smiths, Radiohead, om maar wat te noemen), afbeeldingen van oorspronkelijke lyric sheets, opnamedetails van elk nummer (veel welkome aanvullingen op The Complete Beatles Recording Sessions uit 1988 van Mark Lewisohn, nog steeds een geweldig boek maar inmiddels aan een update toe, wat Lewisohn zelf overigens beaamt), The Mad Day Out, het idee en ontwerp van hoes en toebehoren, en een hoofdstuk over de ontvangst van de plaat na uitkomen.
cd 1-2: new stereo mix
Giles Martin (Son of ...) heeft weer een remix gedaan. Bij Pepper was het doel de superieur geachte mono-mix in stereo te brengen door vanuit de oorspronkelijke sessietapes zonder mix-down de lp opnieuw te mixen, met een fantastisch resultaat. Bij White Album speelt dit niet, of minder. De 2lp is muzikaal simpeler, omdat The Beatles weer terug wilden naar band-muziek, zonder al te veel extra instrumenten en geluidseffecten.
Giles Martin wilde nu The Beatles meer hedendaags laten klinken, zodat als het nummer op Spotify langskomt na Ed Sheeran, men niet zou denken 'wat is dit ineens een ouderwets liedje'. Ik zou dat overigens niet aanbevelen, deze muziek verdient het vanaf lp of cd gespeeld te worden op een fatsoenlijke installatie, en beluisterd via fatsoenlijke geluidsboxen, niet gestreamd als mp3's.
Vergeleken met vorige (her)uitgaven (ook die van 2009) is het geluid superieur. Helder, duidelijker scheiding van instrumenten en vocalen. Bas en drums kunnen nu bovendien luider dan in de jaren 60, toen ze geknepen werden om de naald niet uit de groef te laten springen. Hier en daar kleine verschuivingen in de balans tussen de instrumenten. Luister naar While My Guitar Gently Weeps. Wat een bas, wat een drums, wat een Clapton-solo. Luister naar Long, Long, Long, relatief onbekend maar wát een zang van George, wat een drums en percussie van Ringo. Luister naar Goodnight. Minder galm op het Hollywood-koor, wat een helderheid. Luister gewoon naar alle 30 songs.
cd 3: Esher demos
Op 15 en 20 februari 1968 arriveerden The Beatles plus aanhang in twee plukjes in Rishikesh, India, om zich te bekwamen in Transcendente Meditatie, bij de Maharishi Mahesh Yogi. Ringo had het op 1 maart al weer bekeken, Paul ergens eind maart, maar John en George beleven tot 12 april. Behalve mediteren schreven John, Paul en George een hele reeks nieuwe songs.
Waarschijnlijk op 24 mei kwamen The Beatles samen bij George thuis, in Esher, om op de nieuwe 4-sporenmachine van George demo's op te nemen van die songs, voor de nieuw op te nemen lp. Deze opnames zijn bekend geworden als de Esher demos. Op bootlegs circuleren ze al jaren, vaak in een wat mindere kwaliteit. Op Anthology 3, de derde 2cd uit een reeks van drie met onuitgebrachte opnames werden er zeven uitgebracht, in 1996. Nu zijn ze alle 27 beschikbaar, op een aparte cd. In mooie kwaliteit, stereo. Overigens is Giles Martin er niet helemaal van overtuigd dat ál deze nummers bij George thuis zijn opgenomen.
Het is bijzonder om naar te luisteren. Zoals Billboard schrijft: This is Beatles songwriting at Ground Zero. Dit zijn The Beatles kaal, unplugged, met niet meer dan zang en gitaar. In veel gevallen zijn de nummers duidelijk niet af. Bijvoorbeeld van John's Happiness Is A Warm Gun, dat uit drie verschillende stukken bestaat, is hier alleen het middelste 'I Need A Fix'-gedeelte aanwezig.
De tracklist verschilt op punten met die van de witte dubbel-lp.
Van de Harrison-compositie Not Guilty werden tijdens de albumsessies op 7, 8, 9 en 12 augustus maar liefst 102 takes opgenomen. Het nummer bleef onuitgebracht, tot George een soloversie uitbracht op zijn lp George Harrison, in 1979. Het nummer Circles moest zelfs wachten tot Gone Troppo uit 1982.
Het experimentele What's The New Mary Jane van John werd in 4 takes opgenomen en gemixt, maar haalde de eindstreep niet. Een jaar later liet John het nummer remixen, om het uit te brengen als Plastic Ono Band single. Ook dat gebeurde niet. De Beatlesversie kwam uit op Anthology 3.
De Lennon-songs Mean Mr Mustard en Polythene Pam werden niet opgenomen voor The Beatles, maar kwamen een jaar later uit op Abbey Road, als deel van de medley op kant 2.
Het nummer Junk van Paul werd bij mijn weten nooit door The Beatles opgenomen. Het kwam uit op Pauls eerste solo-lp McCartney, in 1970.
Ook Child of Nature werd niet opgenomen. Begin 1969 namen The Beatles een lossere versie met iets gewijzigde tekst op, tijdens de Get Back sessies. In 1971 schreef John een geheel nieuwe tekst op de melodie, dit werd Jealous Guy op de lp Imagine.
Ten slotte is er Sour Milk Sea, George's reclameboodschap voor Transcendente Meditatie. The Beatles namen het niet op, maar George gaf het aan Apple-artiest Jackie Lomax. Die nam het op met George, Paul, Ringo, Nicky Hopkins en Eric Clapton als begeleiders. Een sterrenproductie, die toch niet ver kwam omdat de single op Apple Records gelijk uit kwam met Hey Jude van The Beatles en Those Were the Days van Mary Hopkin.
Omgekeerd is er van een aantal op de 2lp uitgebrachte nummers geen Esher demo. Die nummers waren er nog niet in mei, of nog niet af genoeg. Wild Honey Pie, Don't Pass Me By, Why Don't We Do It in the Road?, I Will, Birthday, Helter Skelter, Long, Long, Long, Savoy Truffle en natuurlijk Revolution 9.
cd 4-5-6: sessions
Geweldig ook om naar te luisteren zijn de 2 cd's met outtakes. Revolution 1 (take 18), een lange versie, die als een Siamese tweeling zou worden opgeknipt in Revolution 1 en Revolution 9.
Een prachtige, onlangs herontdekte akoestische While My Guitar Gently Weeps (take 2), het buitenissige, experimentele What's The New Mary Jane, een zeer vroege versie van Let It Be, Back In The USSR en Birthday instrumentaal, versies van The Inner Light, Lady Madonna en Across The Universe (die strikt genomen niet bij deze sessies hoorden), en nog veel, veel meer.
blu-ray
Deze kan ik nog steeds niet afspelen. Hierop staan de originele stereo- en mono-mixen (heb ik) en 5.1 mixen voor twee verschillende systemen. Heb ik niet, zo'n 5.1-systeem.
Prachtig, prachtig, prachtig. Ik hoop komend jaar: Abbey Road.
De tram rijdt door de Laan van Meerdervoort. Zaterdagmiddag, winkelend publiek. Het wordt vroeg donker, de lichten gaan al op.
In de Thomas Schwenckestraat, een stille zijstraat, staat de buurtkerk Bethel. Daar schuilt sinds 26 oktober de Armeense familie Tamrazyan. Zij vinden Armenië te onveilig, overigens net als mijn eigen Armeense overburen, en willen graag in Nederland blijven. Ze wonen hier inmiddels negen jaar, de oudste dochter studeert econometrie. Twee keer werden ze door de rechter in het gelijk gesteld, en twee keer ging de Staat in beroep. Het zal juridisch wel kloppen, maar ik vind dat de Staat terughoudend moet zijn met dit soort beroepen, vanwege de grote machtsongelijkheid. Het gaat niet aan vluchtelingen 'kapot te procederen'. Vlak voor Kerstmis nog liet staatssecretaris Harbers weten geen gebruik te zullen maken van zijn discretionaire bevoegdheid, hoewel er kennelijk nieuwe feiten zijn aangaande de veiligheid van het gezin. Er is geen plaats in de herberg. Er wordt nu een doorlopende kerk- en gebedsdienst gehouden. De daad bij het Woord.
Vanmiddag was ik (niet-gelovig) er ruim een uur bij aanwezig, en luisterde naar een preek, verhalen, een gedicht. Onzeker, zoekend, probeerde ik mee te zingen met de liederen, als steunbetuiging.
Wat zal de uitkomst zijn? Die is vooralsnog onzeker. Een gezin schuilt voor de overheid, op iets meer dan vier kilometer van het Binnenhof. De dominee omschreef de situatie niet als een strijd, maar als een impasse, een tijdelijk rustpunt voor de familie. Het is natuurlijk niet oneindig. Het moet natuurlijk niet oneindig zijn. Inmiddels kijkt de wereld wel mee. Ik hoop dat er snel duidelijkheid zal komen, op een barmhartige manier.
'Happy Xmas (War is Over) we wrote together. Nothing more to say on that.'
Dat zei John Lennon in 1980 over zijn kerstsingle uit 1971. OK, laten we zeggen: ik geloof hem, over dat samen schrijven, hoewel op de demo, die John begin oktober 1971 opnam, Yoko nergens te bekennen is, a-typisch voor de projecten die ze in die tijd samen ondernamen.
De single was, samen met enorme billboards met de tekst WAR IS OVER! IF YOU WANT IT die in 12 wereldsteden rond Kerst 1971 verschenen, het sluitstuk van een 2, 3 jaar durende campagne voor de vrede, die in maart 1969 was begonnen met een Bed-In in het Amsterdamse Hilton Hotel.
John wilde een kersthit, een nummer dat White Christmas van Bing Crosby naar de kroon zou steken. Maar ook wilde hij een anti-oorlognummer. Luister naar de tekst.
Producer Phil Spector ("I know a bit about Christmas songs") produceerde het nummer, dat 28 en 31 oktober in New York werd opgenomen. Phil Spector, dat betekende een Wall of Sound. Veel instrumenten, tegelijk opgenomen met een dosis galm en sleighbells voor de muzikale kerstsfeer. John had verder goed geluisterd naar Try Some Buy Some, een door George Harrison geschreven nummer, samen met Phil Spector eerder dat jaar geproduceerd als Ronnie Spector-single op het Apple label, en liet de gitaristen een vergelijkbare mandoline-riff spelen.
Phil Spector en John zeiden dat het nummer gebaseerd was op een eerdere Phil Spector-productie, een single uit 1961, I Love How You Love Me van The Paris Sisters.
Maar een duidelijker muzikale inspiratie was een traditioneel folknummer uit de 18e eeuw, met als onderwerp een succesvol racepaard, Skewball, ook aangeduid als Stewball. Het nummer is door generaties folkzangers vertolkt. Er ontstonden twee verschillende versies.
In 1940 nam Lead Belly het nummer op, het is dan een duidelijke zogenaamde chain gang-song met een call and response patroon.
Woodie Guthrie nam ook deze versie op, maar ook de andere, met dezelfde tekst maar dan met een country-wals als melodie.
In 1961 brachten John Herald and the Greenbriar Boys het nummer uit in een verder veranderd arrangement.
In 1963 maakten Peter, Paul and Mary er een hit van.
Ik denk dat dit de versie is die John gehoord moet hebben. Het is (behalve het 'War is over'-koor) vrijwel dezelfde melodie als Happy XMas (War Is Over). Toeval bestaat niet.
Er bestaan (zoals het een traditional betaamt) meerdere versies van. The Hollies en Doris Day bijvoorbeeld namen het ook op. Er bestaat ook een Franse versie, en een Tsjechische.
De single van John en Yoko kwam in de Verenigde Staten uit op 1 december 1971, te laat voor uitgebreide radio air-play. Het nummer kwam daardoor niet verder dan de 36e plaats in de hitlijsten. In Engeland kwam het nummer uit op 24 november 1972, en behaalde de vierde plaats. Na de moord op John in 1980 werd het nummer opnieuw uitgebracht en behaalde de tweede plaats, achter Imagine.
John & Yoko Plastic Ono Band with the Harlem Community Choir
Begin deze maand werd bekend gemaakt dat aan Marga Minco de P.C. Hooftprijs is toegekend, en deze begin 2019 zal worden uitgereikt. Ik heb niet alles van haar gelezen (ik tel 7 boeken in de kast), maar het lijkt mij een terechte keuze.
Het bekendst is natuurlijk Het bittere kruid, dat iedereen gelezen heeft voor de examenlijst op de middelbare school. Ik ook, de keuze werd mede bepaald door de omvang van het boekje (90 blz). Maar ik heb het daarna meerdere keren herlezen, ik schat zo om de vijf, zes, zeven jaar. De laatste keer vorige week zondag, naar aanleiding van die prijstoekenning.
Vanmorgen hoorde ik op de autoradio een gesprek tussen Frits Spits en Jessica Voeten (dochter van Marga Minco), over de taal van Het bittere kruid. Ik ga het niet navertellen (luister hier) maar ik was onder de indruk, vooral doordat fragmenten werden uitgezonden van het door Marga Minco zelf voorgelezen audioboek. Bij de fragmenten zat ook een stuk uit het hoofdstuk over de arrestatie: De mannen. Jessica Voeten vertelde dat dit het hoofdstuk was waar haar moeder moeite mee had bij het opnemen van het audioboek. De ogenschijnlijk eenvoudige zin 'Haal onze jassen even,' zei vader tegen mij. Zo eenvoudig, zo alleszeggend.
Lees hier wat Frits Abrahams schreef over Marga Minco's 'tuinpoortje'.
En vooral: herlees het boek. Nog steeds leverbaar, totaal niet verouderd.
Onverwacht kreeg ik gisteren van de man van mijn onlangs overleden schoonzusje wat fotoalbums.
Foto's van haar en mijn broer. Door haar samengesteld, bewaard en gekoesterd, ook naast de nieuw gevonden liefde. Ze had gezegd dat ik ze moest krijgen. Ik blader er in, herken de gelegenheden, herinner me voorvallen en gesprekken, ik glimlach en raak ontroerd.
Het is zoals Jan Wolkers zei: De tijd heelt niet alle wonden, de tijd brengt alles dichterbij.
Bus 18 bestaat niet meer, vannacht was de laatste rit. Ik leer van Wikipedia dat hij vrijwel even oud was als ik. Vóór 1955 was het buslijn B, daar had mijn vader het nog jaren over, net zoals hij nog lang Sport in Beeld is blijven zeggen. In het begin reed de bus door de Linnaeusstraat, dat weet ik nog wel. Later moesten we iets verder lopen, naar het Jonckbloetplein. Bus 18 was de bus waarmee we naar het station gingen, of naar de stad. Of naar De Boogaard in Rijswijk. Of naar mijn grootouders. Toen ik wat verder van huis naar school ging, ging ik in de winter met deze bus. En nog steeds. Als ik met de trein naar mijn moeder op bezoek ga en niet wil wandelen, neem (eh, nam) ik deze bus.
Gisteren maakte ik wat foto's. De bushalte was al aangepast, voor bus 18 was er nog een plastic overtrekhoesje. Daaronder de nieuwe lijnen, 22 en 29. Bussen met deels andere routes en (bus 29 is een doordeweekse spitsbus in 1 richting) tijden.
While My Guitar Gently Weeps (A Tribute to George Harrison)
Dit jaar zou George Harrison 75 jaar geworden zijn. Reden voor een aantal musici uit verschillende (begeleidings)bands om samen zijn muziek eens in het verdiende middelpunt te zetten. Ze gingen door het hele land, gisteren waren ze in Alkmaar. En wij hadden kaartjes. De Kleine Zaal van Victorie, het plaatselijke poppodium. Lekker muziekavondje, ik stond vooraan en heb de hele avond meegezongen.
De 'stille Beatle', een beetje het jongere broertje van John en Paul. Altijd ondergesneeuwd, met maar plek voor een of twee nummers per Beatle-lp, zodat prima songs als All Things Must Pass, Circles en Not Guilty gepasseerd werden en soms jaren later pas op een soloplaat uitkwamen.
Het was een fijn programma, met een leuke greep uit het repertoire. De set was ruwweg chronologisch. Ongeveer fifty-fifty Beatles-solo. Niet alleen de bekende nummers (While My Guitar Gently Weeps, Something, Here Comes The Sun, Bangla Desh), maar ook minder bekend werk en b-kantjes (Don't Bother Me, Old Brown Shoe, Deep Blue, Be Here Now). Lekkere gitaarnummers van The Beatles, majestueuze nummers van de solo-3lp All Things Must Pass en nog wat 'overig werk'. Voor mij maakt het eigenlijk ook niet uit, ik ken ze allemaal.
P.S. Opvallend vond ik de keuze van het laatste nummer, Be Here Now. Een prachtig, verstild meditatief nummer uit 1973, maar niet erg bekend en misschien muzikaal niet de juiste keuze na het meer up-beat voorlaatste Handle With Care. Bovendien is het Harrisons commentaar op de nostalgie naar vroeger, begin jaren 70 waren The Beatles net uit elkaar en was er constant speculatie over wel of geen reünie. Maar George was er gewoon klaar mee. Be Here Now, als afsluiter van een avondje Harrisongs.
Ik reed vanmorgen op de A4, richting Den Haag. In de buurt van het brugrestaurant is deze twee keer vijf rijbanen. Op de markering tussen de eerste en de tweede baan zat een konijn. Verdoofd van angst waarschijnlijk. Wat is barmhartigheid? Ik reed er voorbij. Nog vier rijstroken. Tot de middenberm. Of terug. Of. Tot een paar kilometer verder durfde ik niet goed in de achteruitkijkspiegel te kijken.
Op 14 oktober keek ik naar VPRO Boeken, met als een van de gasten Jan Brokken, naar aanleiding van zijn boek De rechtvaardigen. Wat een verhaal! Boek diezelfde middag nog aangeschaft.
Een Nederlandse consul in Litouwen, Jan Zwartendijk, directeur van de plaatselijke Philipsvestiging, redde in 1940 in samenwerking met de Japanse consul duizenden Joden het leven door ze semi-legaal visa voor Curaçao te verstrekken. Hiermee konden ze via de Sovjet-Unie naar Sjanghai of Japan ontsnappen voordat Litouwen door de Duitsers bezet zou worden.
Wie één leven redt, redt de hele wereld. Duizenden, duizenden mensen heeft hij zo gered, sommigen schatten tot tienduizend. Dan wordt het consulaat gesloten, Jan Zwartendijk gaat terug naar Nederland en vervolgt in en na de oorlog de carrière bij Philips. Aannemelijk is dat hij in de oorlog in Nederland bij het verzet betrokken was. Begin jaren 60 krijgt hij van het Ministerie een reprimande, omdat hij visa heeft verstrekt niet volgens de daarvoor geldende richtlijnen. Hij heeft nooit geweten of, en hoeveel mensen hij heeft kunnen redden. Hadden ze het wel gehaald? Hij wist het niet. Slechts een enkeling was kennelijk in de gelegenheid om contact te zoeken. Zwartendijk overlijdt in 1976, uitgerekend op de dag van zijn begrafenis komt de uitslag van een onderzoek waaruit blijkt dat 95 % van de vluchtelingen met een verstrekt visum de oorlog had overleefd.
Wat een verhaal.
Overigens wordt in het boek veel meer verteld. De omstandigheden in Litouwen, het verhaal van de Japanse consul Sugihara en andere betrokkenen, en de geschiedenissen van enkele geredden.
In de bijbehorende podcast vertelt de schrijver hoe hij aan dit verhaal is gekomen, waarom de methode kon werken en ook waarom hij dit boek heeft geschreven. Een van de redenen is de relevantie voor de huidige vluchtelingensituatie, de noodzaak van internationale samenwerking. Ook nu is het nodig dat mensen het goede doen, dat ze handelen niet naar de letter maar naar de geest van de wet, dat men zich verplaatst in de situatie van anderen.
Black Friday. Tot voor kort had ik er nog niet van gehoord. Black Friday. Zoals wel meer mooie dingen (Valentijnsdag, Halloween) overgewaaid uit de Verenigde Staten. Black Friday. Hier in de wijk hangt ook al een groot biljet. Black Friday. Allemaal naar de winkels om spul van vorig jaar te kopen. Black Friday. Met kortingen tot wel 50 %. Black Friday. Het nieuwe spul komt namelijk over een maand wel. Dan is het alweer Holiday Season.
Ik kocht The White Album by The Analogues Live in Liverpool. Ik zag The Analogues al meerdere keren, de White Album show twee keer, de eerste try-out in Alkmaar en een extra show in Carré. Vorige week miste ik net (ik wist het niet en kwam een uur na afloop binnen) een in-store optreden in een Amsterdamse platenzaak. Ik sta op de wachtlijst voor het laatste Nederlandse optreden, 22 november in Carré.
Deze zomer traden ze op in Liverpool, als hoofdact tijdens het International Beatleweek Festival. Tijdens deze Beatleweek verzamelen zich types zoals ik of erger, mensen die het repertoire van haver tot gort kennen, elk nootje, elk trompetje, elk achtergronddingetje. Ik was er niet bij, ik had bijna, bijna, bijna een speciale packagetour geboekt, maar er kwam iets tussen. Enfin.
Nu is er de 2cd. Die had natuurlijk gewoon The Analogues moeten heten (zoals de witte dubbel-lp The Beatles heet), maar dit zal beter verkopen, schat ik. Leuk dat ook de originele beatlesposter is nagedaan, bij wijze van cd-boekje. Ik ben weer onder de indruk van de muziek. Eerder schreef ik al eens met een knipoog dat The Analogues beter zijn dan The Beatles, immers zij hebben wél een platendeal met Decca. De witte dubbel-lp live. Ga er maar aan staan, 30 zo verschillende nummers spelen in 1 set. En dan in Liverpool, het hol van de leeuw. Hoogtepunten voor mij zijn While My Guitar Gently Weeps, met een feilloze Clapton-solo door Jac Bico, natuurlijk op een Gibson Les Paul, Savoy Truffle en toch Revolution 9. Het meest gehate, minst begrepen en gedraaide Beatlenummer, denk ik. Het is bijzonder hoe dat door Bart van Poppel gereconstrueerd is. Tijdens het concert krijg je er een fantastische video van Jaap Drupsteen (bekend van de VPRO) bij.
Terzijde: in het geweldige Beatlesnummer van Furore staat een interessant artikel over de totstandkoming van de Analogues-versie van Revolution 9. De ontleding en reconstructie van de samenstellende delen door Bart van Poppel. Ik lees bijvoorbeeld dat The Beatles (lees: John) voor Revolution 9 een stukje van Symphonische Etüden Op. 13 (nr. XII 'Allegro Brilliante') van Robert Schumann hebben omgedraaid en in een loop gezet. Ik wist dat niet. U misschien ook niet. Nu wel.
White Album. Ik geniet van de cd, ik hoop op een dvd (alleen al vanwege de Drupsteenvideo) en stiekem op een plekje in Carré, en ik verheug me op Abbey Road, volgend jaar.
Het was nu een wat diverser programma, met muziek van meerdere platen, gelukkig wel in de meeste gevallen 'vroege Genesis', dus voordat Phil Collins de band kaapte. Recenter dan Wind & Wuthering werd het niet. Dat betekent dus lekker lang uitgesponnen prog-rock.
De set bestond uit 3 delen en werkte chronologisch terug in de tijd. Act 1, The Wind's Tail met nummers van Wind & Wuthering en A Trick Of The Tail. Act 2, Broadway Melodies met nummers van The Lamb Lies Down on Broadway. Na de pauze: Act 3, Before The Ordeal met nummers van Tresspass, Nursery Cryme, Foxtrot en Selling England By The Pound, Toegift: 2 nummers, waaronder The Musical Box, een geweldig nummer en een mooie afsluiter.
De tweede helft van de set beviel mij (en de vrienden waarmee we het concert bezochten) beter, vooral omdat het geluid beter was. De eerste helft werd nogal geplaagd door een overmaat aan galm, zelfs rondzingen, jammer.
Fijne oude-knarren-muziek met goede vrienden met een gezamenlijke maaltijd vooraf, beter is er toch niet?
Gisteren bracht ik een bliksembezoek aan het Haags Gemeentearchief. Daarover een andere keer.
In het atrium van het Haags Gemeentehuis, waar het archief is gehuisvest, was een kleine expositie over het Stolpersteine-project van Gunter Demnig. Het project houdt kort gezegd in, dat gedenksteentjes worden geplaatst in de bestrating bij huizen, waarvan de bewoners door de nazi's vervolgd zijn. Joden, zigeuners, Roma en Sinti, homo's, politieke tegenstanders, verzetsstrijders.
Ik vind het een mooi en zinvol project. In een gewone straat, op een gewone stoep, ligt ineens zo'n steentje met een naam en wat gegevens. Het geeft de voorbijganger allicht een moment van nadenken.
Goed dat er hier aandacht voor is, in Den Haag zijn nog niet heel veel Stolpersteine geplaatst. Opmerkelijk omdat het voor de oorlog na Amsterdam de gemeente was met het grootste aantal Joodse inwoners. In de wijk waar ik opgroeide, Laakkwartier, liggen volgens mij twee Stolpersteine, vanmiddag was ik op bezoek bij mijn moeder, en liep ik er even langs.
De eerste steen waar ik langs liep ligt in de Paets van Troostwijkstraat bij nummer 115. Daar woonde Gerrit Jan Bakker, kassier op een effectenkantoor, geboren 1903 in Den Haag, vermoord 1944 in Mauthausen. Gerrit Jan Bakker was lid van het verzet. (Bron: Oorlogsgravenstichting)
De tweede steen ligt een paar straten verderop, in de Damasstraat bij nummer 174. Daar woonde Eduard Julius Bogman, automonteur, geboren 1924 in Den Haag, vermoord 1945 in Neuengamme. Ook Eduard Julius Bogman was lid van het verzet. (Bron: Oorlogsgravenstichting)
In Laakkwartier liggen nog geen Stolpersteine voor Joodse slachtoffers. Die zijn er wel geweest. Ik wil ze ook aanvragen, voor Henri en Marcel Philip Raphalowiz en Josphina Velleman. Zij woonden tot 1942 in mijn latere ouderlijk huis. Maar ik moet eerst nog vooral veel uitzoeken aan de Vellemn-kant.
Het is voor iedereen mogelijk om de plaatsing van een Stolperstein aan te vragen. Bij de gemeente Den Haag kan dat hier.
Kijk eens wat een fijne Beatlesbox ik heb gekregen, vanwege 29 jaar getrouwd.
Zes paar sokken met Yellow Submarine-gerelateerde dessins.
Er schijnt nóg een Beatlesbox te zijn, in het kader van 50 jaar White Album. Die heb ik niet. Nog niet.
Ik bezocht afgelopen zondag de ledenbijeenkomst van de Konstantin Paustovskij Vereniging (naar aanleiding van deze spelling schijf ik in dit blog ook: Paustovskij, met ij) in Ede. Ik ben geen lid, maar kreeg een uitnodiging naar aanleiding van een bestelling (waarover een andere keer meer) die ik gedaan had. E. vroeg of ik een idee had wie en hoeveel er zouden komen. Nee, misschien 10, misschien 150. Ik denk dat het er 60, 70 waren. Er waren wat tafels ingericht met Paustovskij-Rusland-gerelateerde boeken. Ik kocht een leuke uitgave van Het noodlot van Charles Lonceville, dat in oktober 1934 in dagelijkse afleveringen werd gepubliceerd in De Tribune, het 'dagblad der Communistische Partij Holland'. De vertaler is niet bekend, maar wellicht was het Karel van het Reve, of zijn vader Gerard Vanter.
Het programma bestond uit twee delen. Eerst de vertoning van de Russische TV-film Ik ben bezorgd over het vaderland, vorig jaar op de Russische zender Kultura uitgezonden en nu hier vertoond, ondertiteld en wel. Mooi werk. De film is (natuurlijk) een nieuwe compilatie van oude beelden en vraaggesprekken. Het schrijverschap van Paustovskij, die in zijn werk zoveel mogelijk de mens centraal stelt, niet het idee, of de heldenstatus van de dictator. Zijn hulp aan jonge schrijvers, en het omgaan met de censuur. Leuke beelden ook. Waarom wordt zo'n film hier in Nederland, waar Paustovskij relatief misschien wel populairder is dan in Rusland, niet vertoond?
Na de pauze was er een literair-muzikaal programma van Michel Krielaars (oud-Ruslandcorrespondent voor NRC Handelsblad) naar aanleiding van zijn boek Alles voor het moederland. Krielaars vertelde over de levens van Vasili Grossman en Isaac Babel. Generatiegenoten van Paustovskij, schrijvers, Joods, maar zeer verschillend. Boeiend (maar gruwelijk) was wat Krielaars vertelde over de prominente rol voor Joden bij de Bolsjewieken, over de terreur van Stalin tussen 1934 en 1941, en waarom Babel uit de geschiedenis werd verwijderd en uiteindelijk geëxecuteerd werd. Door een speling van het lot overleefde Grossman, hij trok als oorlogsverslaggever mee met de oprukkende Russische troepen in de oorlog, van Stalingrad tot Treblinka. Na de oorlog, na het overlijden van Stalin, schreef hij het magistrale Leven en Lot, in de (achteraf) naïeve hoop de politieke koers van de machthebbers terug te kunnen buigen naar het oorspronkelijke ideaal, de socialistische heilstaat. Het manuscript werd door de KGB in beslag genomen, dankzij een verborgen kopie kon het (jaren later, de eerste Russische editie verscheen in 1989) toch verschijnen. Krielaars vertelde over zijn ontmoetingen met Paustovskij's dochter Galina, en over de relatie tussen Paustovskij en Babel, die elkaar persoonlijk kenden.
Het muzikale gedeelte werd verzorgd door mezzo-sopraan Henriette Schenk (Krielaars' echtgenote) en accordeoniste Ellen Boers die de verhalen afwisselden met Russische en Jiddische liederen uit de Sovjet-tijd.
Na afloop was er nog een borrel, in de trein terug las ik verder in De baai van Kara-Bogaz.
Ik las dit boekje van Wim Daniëls, over de Mulo. Leuk jeugdsentiment, lang geleden was ik ook Mulo-leerling. Daniëls schrijft van alles over de Mulo: de geschiedenis van het schooltype, de verschillende soorten Mulo (Ulo, Mulo, Hulo, de bedrijfsmulo, en nog zo wat), de vakken, de examens, het belang voor de emancipatie van meisjes, de Mulo in Nederlands-Indië, en in Suriname (daar bestaat de Mulo nog steeds), het einde van de Mulo. Leuk om te lezen. Het bracht bij mij ook weer allerlei herinneringen naar boven.
Eerder schreef ik al eens over de eerste dag op de Mulo, en over het eindexamen. Nu dan maar een herinnering uit het midden van de Mulo-tijd: de verhuizing. Hoe zat dat? Met ingang van het schooljaar 1968-69 trad de Wet op het voortgezet onderwijs, beter bekend als de Mammoetwet, in werking. Het hele voortgezet onderwijs ging op de schop, de Mulo werd opgeheven, en vervangen door de Mavo. Leerlingen die al begonnen waren op een op te heffen schooltype konden dit afmaken tot en met het eindexamen, tenzij ze bleven zitten. In Den Haag Laakkwartier werden de Willem Ruys Mulo in de Bresterstraat (waar ik zat, zie eerste foto) en de Kamerlingh Onnes Mulo in de Elboogstraat samengevoegd als Kamerlingh Onnes Mavo in de Linnaeusstraat (zie tweede foto). We mochten weliswaar de Mulo afmaken (de Hulo-leerlingen (jawel, Hulo, lees dat boekje van Wim Daniëls nou maar) werden ergens anders ondergebracht) maar we moesten wel verhuizen.
(Beide foto's zijn gemaakt in 1981, ruim na de opheffing van de Mulo, veel later dan de verhuizing in 1968 dus.)
De verhuizing was aan het eind van het schooljaar, zomer 1968. Van leren kwam niet veel meer, van alles van de schoolinventaris werd opgeruimd en weggegooid. De laatste dagen van het schooljaar was de verhuizing. En dat deden de leerlingen. Volgens de route Bresterstraat - Capadosestraat - De Genestetlaan - Linnaeusstraat (zie kaartje) werd de hele te verhuizen inventaris door de leerlingen overgebracht.
Daar liepen we, meerdere keren, in een lange stoet, met tafels, stoelen, dozen met schrijfgerei, voetballen en honkbalknuppels, maar ook onderwijshulpmiddelen zoals een elektriseermachine, het emmertje en cilindertje van 's Gravesande, een biologiepop met uitneembare organen en weet ik wat nog meer door de wijk. Ik herinner me niet dat het vreemd gevonden werd. Maar dat was het natuurlijk wel.
24 bladzijden met dagboekaantekeningen van Detlev van Heest en zeven lino's van Pita Snoeck bij het overlijden van hun hond Vlam. Een mooi en dierbaar monument, fijn om te lezen en te bekijken.
Van Heests laatstverschenen eigen boek, Het verdronken land, dateert alweer van 2012. Ik noteerde toen nog optimistisch 'nu alweer het derde boek'. Ook was er nog een bijdrage in Ik ben ik niet, een bundeling kritieken van J.J. Voskuil. Tussendoor verschijnen er kleine boekjes bij De Hof van Jan. Van Heest is een fijne schrijver, ik hoop op een nieuwe roman, ooit. Die komt wel, zo verzekerde Van Heest mij in 2014: 'er komt ook weer een dik boek aan'.
Ik zag gisteren Jakop Ahlboms Horror weer, na ruim 2 jaar. Wat ik toen schreef, geldt nu weer. Er was nu meer publiek dan toen, het was nu in de Grote Zaal. Nog niet uitverkocht, maar toch. Zeer verdiend. Ik ging met een goede vriend. Die is nu ook 'fan'. Nog tot ongeveer half januari her en der in de theaters.
Was het maar alvast 20 april, dan komt Ahlbom weer, dan met een nieuw stuk, Le Bal, naar een film van Ettore Scola. Lang geleden dat ik die zag, lang geleden. In Delft, met diezelfde vriend.
Ineens ligt er van alles van Imagine in de winkels. Waarom is eigenlijk niet duidelijk, het is geen 'kroonjaar', noch voor de plaat, noch voor John. Vraag niet hoe het kan, maar geniet er van, zeg ik maar. Een dvd of een blu-ray disk met twee films, een koffietafelboek, een nog dikker luxe gesigneerde collector's edition van het koffietafelboek. Die was mij wat te begrotelijk, ik ben gegaan voor de reguliere handelseditie. De muziek is er in in allerlei formaten en constellaties. Ik kocht de dvd met de films Imagine en Gimme Some Truth, en de Imagine – The Ultimate Collection (Limited Super Deluxe Edition) – Box Set, 6 muziekschijfjes (4 cd's, 2 blu-ray discs) en een hardcover boek van 120 bladzijden, en het genoemde koffietafelboek, groot formaat, 320 bladzijden.
Imagine & Gimme Some Truth
Op de dvd staan twee films. Imagine, oorspronkelijk een tv-film uit 1972 met alle tracks van het album aangevuld met 2 Yoko Ono nummers. Deze versie is schoongemaakt en gerestaureerd, met de nieuwe mix van de lp, en extra Yoko. Ik zag de film vorige maand ook in de bioscoop, schitterend. Nog fijner is de tweede film, Gimme Some Truth, in wezen een making of van de lp documentaire. Unieke beelden van de opnamen, met George Harrison, Klaus Voormann, Nicky Hopkins, en Alan White. Met Phil Spector aan de knoppen. En met Yoko. Naast deze twee films een aantal extra's, raw out-takes en een film van een photoshoot. Genieten, voor uw blogger. Maar ook weemoedig stemmend, John is in de film 30 jaar, misschien wel op de toppen van zijn kunnen, los van The Beatles, vol optimisme en vertrouwen op zijn eigen weg. Maar ik weet hoe het verder ging.
Imagine – The Ultimate Collection (Limited Super Deluxe Edition) – Box Set
4 cd's, 2 blu-ray discs en een boek. De management-summary luidt: het is een schitterende doos.
cd1 bevat de oorspronkelijke lp, aangevuld met wat single-tracks uit die periode en twee out-takes. Ik ben daar niet zo voor, die extra tracks. Althans niet op de cd waarop de oorspronkelijke lp staat. Die moet eigenlijk zijn zoals hij was. Beginnen met Imagine en eindigen met Oh Yoko! Aan de andere kant zou ik ze ook niet willen missen. Liever op een andere plek in de box. Maar goed.
De lp is opnieuw gemixt vanaf de eerste generatie opnametapes, en dat is een echt hoorbare verbetering. Johns zang is wat naar voren gehaald, hier en daar is en klein beetje nagalm van de stem gehaald, Phil Spectors violen zijn nu in stereo gemixt. Er is daardoor veel meer detail hoorbaar, ook in de overige instrumenten. Ik hoop dat dit de nieuwe standaard-mix voor komende releases wordt, zoveel beter.
cd2 geeft van 4 nummers zogenaamde elements mixes, waarin 1 element van de opnames wordt weergegeven, bijvoorbeeld de strijkers van Imagine, of de piano van Jealous Guy, bijzonder om zo geïsoleerd te horen. Verder een hele serie album- en single-outtakes, alternatieve versies en demo's. Er zitten juweeltjes tussen.
cd3 geeft de raw studio mixes van de albumtracks, d.w.z. alle definitieve muziek, voordat er strijkers aan toegevoegd werden, of effecten als echo en nagalm, en voordat de nummers ge-edit werden, dus in veel gevallen langer doorlopend. Deze klinken daardoor directer dan de eindversies en doen een beetje denken aan het drogere geluid van Johns eerste lp, Plastic Ono Band. Alsof dat nog niet genoeg is, op deze cd daarnaast meer raw outtakes. IJzersterk, misschien wel het beste uit deze doos. Het beste vind ik Oh Yoko! Zoals vaker in deze doos: geweldige performance van Alan White en Nicky Hopkins. Het gaat maar door en je wilt niet dat het stopt. Wie gelooft na het horen van dit nummer nog dat John niet van Yoko hield?
cd4 bevat van alle nummers evolution mixes, waarin te horen is hoe elk nummer evolueerde, van een idee, een ruwe demo, via oefensessies, tussenopnamen en toevoegen van extra instrumenten of zanglagen naar het eindproduct. Omdat sommige van die stappen alleen in mono voorhanden zijn (bijvoorbeeld een demo op cassette) is deze cd mono.
Dan zitten er nog 2 blu-ray plaatjes in de doos. Ik kan ze niet spelen, want ik heb geen blu-rayspeler. Wat staat daar dan op? Nog veel, veel meer. All of the above, maar dan in een betere kwaliteit, 24 bits 96 kHz stereo (cd's zijn 16 bits, 44,1 kHz stereo), verder alles nog een keer, maar dan 5.1 surround gemixt, verder de 1971 quadrofonie-mix (weet u nog?) en nog meer outtakes, en nog veel meer. Waaronder twee easter eggs. Ik moet een blu-ray speler kopen.
Het boek uit de box. Hardcover, full colour, 120 bladzijden. Foto's, interviews, songteksten, herinneringen van betrokkenen, details over de bronnen en opnamen, wie speelt wat, op welke van de 8 opnametracks, voor elk nummer, enzovoorts en enzoverder.
Imagine, het koffietafelboek, full colour, 320 bladzijden.
Schitterend boek. Nog meer foto's, nog meer interviews, nog meer herinneringen, uitleg over apparatuur, plattegronden van Tittenhurst, ... heerlijk! U begrijpt, het is mij niet snel: te veel.
Dit alles heb ik (voor zover mogelijk) beluisterd en gezien. Ik ben zeer onder de indruk van de kwaliteit, de hoeveelheid en de variëteit van deze uitgaven. Imagine is nog steeds de geweldige plaat die ik in 1971 kocht en op mijn kamertje in Den Haag op mijn pick-upje afspeelde, 'maar niet te hard hoor!' Ik wil weer luchtgitaar spelen, of piano. Ik ben weer enthousiast, overdonderd en, jawel, geraakt.
In het voorwoord bij het boek schrijft Yoko: "Imagine was made with immense love and concern for the children of the world. I hope you enjoy it."
Ik zat op de bank een kop koffie te drinken, toen ik twee kleuterdametjes naar de voordeur zag lopen. Er werd iets in de brievenbus gegooid. Een mooie tekening. Ik weet niet wie de kleuterdametjes zijn, ze wonen in ieder geval niet in de straat. Misschien hebben ze zich vergist en is de tekening voor iemand anders bedoeld. Ik heb 'm voorlopig maar in het raam gezet, voor als ze zich bedenken. Maar ik hoop van niet. Dank je wel, kleuterdametjes.
En dat beviel me niet helemaal, helaas. Ik lees Wolkers graag en heb vorig jaar ook de biografie door Onno Blom en een daarbij horend satellietboekje met plezier gelezen. Na de publicatie tussen 2005 en 2014 van een wat onregelmatige reeks dagboekdelen (1974, 1969, 1972, 1976, 1967, 1975, 1970, 1970, 1971, zet de deeltjes zelf in de juiste volgorde) viel het in 2014 stil. In ieder geval ontbraken uit de tot dan bestreken periode de jaren 1968 en 1973, en uit de Wolkers-biografie blijkt dat ook na 1976 nog dagboek gehouden werd. Ik vroeg Onno Blom na afloop van een lezing bij het verschijnen van de biografie of er plannen waren om de ontbrekende dagboekdelen van Jan Wolkers nog eens te publiceren. 'De uitgeverij heeft daar wel belangstelling voor, misschien volgend jaar' luidde ongeveer het antwoord.
En nu is er dus Amstelglorie. Geen jaar-deeltje, maar de bijeengebrachte dagboekaantekeningen van Wolkers betreffende zijn volkstuin, van 1971 tot 1981. Ik heb een steekproefje met de eerder verschenen dagboeken gedaan, inderdaad heeft samensteller Onno Blom precies de alinea's met betrekking tot de volkstuin verzameld. Verder is er het volkstuinverhaal Dag moeder natuur, eerder gepubliceerd in 1973 in de Haagse Post (maar nooit gebundeld) opgenomen en zijn er drie fotokaternen.
Het boek is best interessant om te lezen. De volkstuin was voor Wolkers bepaald geen gebbetje, hij kwam er heel vaak en was volop bezig met zijn 300 vierkante meter. Tuinieren, maar ook het onderhoud in en rond het huisje, het gemeenschappelijke werk met de andere tuinders en incidenteel hulp aan de buren. Jaar in, jaar uit werden onthutsende hoeveelheden planten, struiken en bomen met de Jaguar (dat wel) of per (bak)fiets aangevoerd. Het aanzicht moet, ten opzichte van de aangrenzende, meer traditionele tuinen, bijzonder geweest zijn. Driehonderd vierkante meter groen, meters hoog.
In 1981 verhuisde Wolkers naar Texel, bij die gelegenheid werd de complete tuin weer leeg gegraven en naar Texel vervoerd, zodat er (tot ongenoegen van het bestuur) een 'Verdun-achtig landschap' overbleef.
Het boek is met ruim 400 pagina's aan de kloeke kant. Uiteindelijk vind ik het wat eenzijdig. Het gaat over de tuin, het kopen, het planten, het onderhoud, het bloeien, het snoeien. Dat vermoeide mij op den duur. Ik had de voorkeur gegeven aan de traditionele dagboeken per jaar, met afwisselender inhoud.
Ik vrees dat de kans op publicatie van de ontbrekende jaren, nu er zo'n ruime greep in dit boek is gepubliceerd, er niet groter op is geworden. Dat zou jammer zijn, ik hoop dat ik mij vergis.
Zoals eerder geblogd, was ik onder de indruk van de zijpanelen van het Laurentius-altaarstuk van Maarten van Heemskerck, die ik zag in de Grote kerk in Alkmaar.
Vorige week bezochten we zoon H. die in Gotenburg woont. Het leek ons een aardig idee om ook een dagje naar Linköping te rijden, waar in de kathedraal het achtergebleven middenpaneel (dit was te kwetsbaar om naar Alkmaar te vervoeren) hangt. Omdat dit nog steeds een behoorlijke autorit is (275 km vanaf Gotenburg, maar dat zou ik er voor overhebben), mailde ik een week voor vertrek de kathedraal met een vraag over de openingstijden, om zeker te zijn dat we niet voor een gesloten deur zouden staan.
We waren al een paar dagen in Gotenburg, toen ik een aardige mail ontving van het kerkbestuur van de kathedraal. We waren meer dan welkom, maar het centrale paneel was momenteel in plastic verpakt, vanwege stof bij een renovatie. Maar als ik kon aangeven op welke dag ik zou komen zou men het plastic speciaal voor ons even weghalen. Ik vind dat een geweldig gebaar.
Jammer dat dit bericht voor ons zo laat kwam, helaas dicteerde de agenda inmiddels dat we alleen de volgende dag (de zondag) nog naar Linköping zouden kunnen reizen, te ongelukkig, wellicht onmogelijk om zo snel het plastic voor ons te verwijderen. En 275 km heen en terug vonden we te ver voor een in plastic verpakt paneel. In dit geval liever Christus dan Christo, zeg ik maar. Met spijt hebben we ons verontschuldigd.
Inmiddels zijn de zijpanelen in de Grote Kerk neergehaald en gaan ze op transport naar Zweden. De 15e worden ze daar verwacht, en vanaf de 19e oktober is het altaarstuk weer in volle glorie te zien, in Linköping.
Begin volgend jaar gaan we weer naar Zweden, en dan gaan we alsnog kijken.
Gotenburg. De schemer daalt over de stad. We staan op het bovenste dek van de Stena Line veerboot Scandinavica. We praten niet, maar denken hetzelfde. H. is waarschijnlijk thuis, vandaag was voor hem weer een gewone werkdag. Gisteren de voorlopig laatste maaltijd samen. Een omhelzing, een kus. Tot Kerst, en ondertussen Skype. Waar staat zijn huis nou precies? Daar, achter die heuvel met de kerk met de dikke toren, waar we zijn wezen kijken. Het reuzenrad is net zichtbaar. Daar is het vlakbij. Het is bijna donker nu. De trossen zijn los, en langzaam, langzaam beweegt de boot van de kade. Midden op het water wendt de boot de steven naar het westen. Langzaam, heel langzaam, maar onafwendbaar. Dan varen we weg, sneller nu. Het is bepaald niet warm, er staat een stevige bries. We gaan naar binnen.
Ik ben vrijdag nog een tweede keer wezen kijken naar de zijpanelen van het Laurentius-altaarstuk van Maarten van Heemskerck. Het is (compleet) het grootste altaarstuk uit de zestiende-eeuwse Nederlanden. Speciaal gemaakt voor de St. Laurenskerk in Alkmaar, maar daar hangt het niet meer. Na de Beeldenstorm is het verkocht, in 1581, en nu hangt het in de Kathedraal van Linköping, in Zweden.
Dit jaar bestaat de Grote Kerk van Alkmaar 500 jaar. Er is van alles te doen. Wat mij betreft is een van de hoogtepunten De thuiskomst van een meesterwerk, een tijdelijke tentoonstelling van de zijpanelen van het altaarstuk op de plaats waar het oorspronkelijk voor bedoeld was, in de Grote kerk Alkmaar. Alleen de zijpanelen, het middenstuk is te kwetsbaar om verplaatst te worden. In feite is de opstelling zoals die nu te zien is het altaarstuk in gesloten toestand.
Op de foto (klik voor grotere weergave) komt het misschien niet zo uit, maar het is een imposant stuk. Zes meter hoog en nu vier meter breed. (In Linköping dus 6 bij 8, wanneer geopend.) Ik kan er een tijd naar kijken, er is veel te zien. Bovenin de goede daad van Laurentius, en zijn dood, onderin de geboorte van Jezus en het Laatste Avondmaal. En nog veel meer. Veel figuren in opvallende houding en met drukke gebaren. Vooral de gebruikte kleuren zijn opvallend. Heemskerck was eerder in Rome geweest en werkte volgens de stijl van Michelangelo. Rechtsboven, zo lees ik in de folder, is een aantal 'bekende Alkmaarders' uit die tijd weergegeven, betrokken bij de totstandkoming van het altaarstuk. Sponsors zeggen we nu.
De achterzijde (die dus gespiegeld zichtbaar is als het altaarstuk geopend is, tijdens de mis en op feestdagen) laat taferelen zien van de Lijdensweg, en de Opstanding. Er was net te weinig ruimte om het helemaal in beeld te krijgen. Ook de Bisschop van Utrecht Joris van Egmond staat er op (paneel linksboven), hij doneerde 200 gulden.
Helaas ontbreken dus de middenpanelen, met de Kruisdraging en Kruisiging. In de bij de tentoonstelling horende folder zien die er ook prachtig uit, in ieder geval. Maar... komende week gaan we naar Zweden, als het even kan rijden we een dag naar Linköping, om even te gaan kijken, toch.
Deze tentoonstelling loopt nog een weekje, tot 7 oktober. Daarna gaat de boel weer richting Zweden.
Ik weet niet meer precies hoe ik hier bij kwam. Ik las erover op Twitter en zag het een paar dagen later liggen in de cd-winkel, geloof ik. Mooi vormgegeven trok het de aandacht. Het is misschien meer een foto-album dan een 2cd. Prachtige landschapsfoto's, gemaakt in (Oost-)Zeeuws-Vlaanderen, het Land van Axel. In de lp-uitgave komen ze nog beter tot hun recht.
Met 2 cd's van broeder (Toon) Dieleman, een troubadour uit Axel. Hij zingt op de eerste plaat over het landschap, de impressies, de verhalen uit zijn omgeving. Begeleid door piano, banjo, drums, saxofoon en klarinet, en een shrutibox (soort Indiase accordeon). Dieleman zingt in het dialect, maar goed luisteren helpt. ('komma' slaat niet op het leesteken, maar is dialect. Zeg maar een paar keer: komma, komma, komma ...)
Op de tweede plaat staan 2 langere stukken, met buitenopnamen en een gesprek met de vooral lokaal bekende Bressiaanse priester-beeldhouwer Omèr Gielliet. Het is net of ik mijn Oom Jaap uit Breskens, later Terneuzen, hoor.
Fijne plaatjes om te draaien als het schemert, de avond valt. Natuurlijk dan niet het licht aandoen, of de tv. Gewoon luisteren en naar de foto's kijken.
