Jaaroverzicht

Laatste dag van het jaar, de dag van de lijstjes. Hier een lijstje dat er toe doet!

Ik las dit jaar 63 boeken uit, met een gemiddelde dikte van 213 pagina's per boek. Da's precies een boek minder dan vorig jaar, maar ook bijna 2000 pagina's minder. Ik las dit jaar veel dunne boekjes, maar strandde ook een keer na 400 blz, en ben momenteel ruim 700 blz onderweg in de biografie van Vincent van Gogh. Die laatste twee tellen dus (nog) niet mee.
De drie beste boeken waren: Tonio van A.F.Th. van der Heijden, Gestameld liedboek van Erwin Mortier en Dagboek 1970 - 1971 van Frida Vogels.
Het slechtste boek was Strikt, van Minke Douwesz. Niet uitgelezen.
De beste theateravond had ik bij Gif, met Elsie de Brauw en Steven van Watermeulen.

Fijne jaarwisseling, allen!

Werk van Reve, da's pas leven!

December, Reve-maand

Ik las weer De Avonden, de afgelopen dagen. Het archetype Reve-boek. Voor zover ik kan nagaan minstens voor de 9e keer, waarschijnlijk heb ik het vaker gelezen. Wat moet ik er nog over zeggen? Ik heb weer hardop gelachen, en het blijft me ontroeren. De humor, het geouwehoer, maar vooral weergave van leegheid, wanhoop, mededogen. Groots. En dan is dit nog niet eens Gerard Reve's beste boek.



Daarnaast las ik De Avonden, een kleine reünie, met een aardig overzicht van de destijds verschenen kritieken, een terugblik daarop door drie recensenten, en een kleine reünie van drie personen die model hebben gestaan voor vrienden van Frits van Egters, namelijk Karel van het Reve (Joop van Egters), Robert van Amerongen (Victor Poort) en Lucas van de Land (Jaap Elderer). Leuk om hun herinneringen aan die periode te lezen.



Verder weer veel teruggelezen het hoofdstuk over De Avonden in deel 1 van de Reve-biografie van Nop Maas, Gerard Reve, Kroniek van een schuldig leven

Ook las ik weer Terugkeer, de heruitgave van Reve's debuut (een bundeltje van 11 gedichten, destijds opgelegd in 50 exemplaren) uit 1940 ingeleid door Tom Rooduijn met een artikel over Reve's 'vormingsjaren'. Jeugdwerk (Reve zat nog op het Vossiusgymnasium), maar toch al 'echt Reve', met weemoed en melancholie in veel van de gedichten.



Tussen neus en lippen las ik Misdaad in Goelenkamp, een aardig boekje dat Karel van het Reve in een schriftje schreef en van plaatjes voorzag, voor zijn kleinkinderen, en dat vorig jaar eenmalig in facsimile is gepubliceerd.



Tenslotte kocht ik deel 2 van Karel van het Reve - Verzameld werk 2. Dat ga ik volgend jaar lezen.



Ik verheug me daar op.

A Happy Dixie Christmas

Ik heb niet zoveel met dixie. Maar mijn moeder wel, zij wilde er graag naartoe. En dus zat ik Tweede Kerstdag met mijn moeder op de derde rij te luisteren en kijken naar de Dutch Swing College Band. Je hebt twee soorten muziek: goede muziek en slechte muziek. Hier werd goed gespeeld. Bij ongeveer de helft van de nummers was er ook nog een in twee opzichten geweldige zangeres, Lils Mackintosh.
Het fijnst was om mijn moeder te zien genieten, lachen, meezingen, bewegen. Naar eigen zeggen weer voor maanden opgeladen. Een fijne Tweede Kerstdag voor ons beiden.

2 schrijvers

In de laatste 10 dagen van het jaar herlees ik vaak De Avonden van Gerard Reve. Een van mijn favoriete boeken. Een andere (ook vaak herlezen) favoriet is Bij nader inzien, van J.J. Voskuil. Voskuil en Reve waren generatiegenoten en zaten aanvankelijk bij dezelfde uitgever, Van Oorschot. Het is misschien aardig om eens na te gaan, wat ze van elkaars boeken vonden.



Ik ken geen uitspraken uit de eerste hand van Reve over Voskuil. Wel beschrijft Voskuil in Geert (gepubliceerd in Tirade, later opgenomen in Onder andere) hoe Geert van Oorschot Reve's ('Gerard Kornelis') reactie op Bij nader inzien weergaf:

Gerard Kornelis komt bij me. Dat doet hij wel meer. (...) Hij ziet dat manuscript liggen. Al die mappen, (...) en hij zegt: Heb je weer wat? - Ik laat hem drie bladzijden lezen! Helemaal zijn probleem! Hij leest ze. Heel aandachtig! Want hij leest met het oog van de schrijver! Hij zegt: Die man schrijft karig! (...) En dat gaat vijftienhonderd bladzijden zo door? - En dat gaat vijftienhonderd bladzijden zo door! - En dat ga jij uitgeven? - Ja, zeg ik. (...) En hij haalt zijn portemonnee uit zijn zak en legt zo vijftig gulden op tafel. Van zijn armoedje! Ik koop dat boek, zegt hij. - Ik zeg: Godverdomme kerel, jij krijgt het eerste presentexemplaar!

Voskuil over G.K. van het Reve: J. Heymans merkt in Lam naast leeuw op dat Reve opvallend afwezig is in Bij nader inzien. Zo ontbreken de dagen 22 t/m 31 december 1946 (de dagen in De Avonden) in de gedateerde paragrafen van Bij nader inzien, in zekere zin daarmee de leegte (die ook in De Avonden voorkomt) benadrukkend. Ook het godslasteringsproces wordt niet vermeld, in tegenstelling tot bijv. het proces tegen Hermans wegens het beledigen van een volksgroep. Op 19 november 1947 schrijft Maarten aan Nicolien: 'De Avonden is wel goed, maar je wordt er beroerd van. Ik lees liever Van Schendel, die gelooft tenminste nog ergens in en hij wandelt ook.' (Maarten was er kennelijk snel bij, De Avonden verscheen nog geen drie weken eerder, op 1 november 1947)

In een interview met Heymans (Lam naast leeuw) bevestigt Voskuil dat hij in eerste instantie niet veel met Van het Reve had, omdat hij 'helemaal in de ban was van Van Schendel'. Tijdens zijn studie (zie BNI) is Voskuil daarvan afgestapt en herkende hij in Van het Reve een mede-nihilist, zij het met verschillen:

Het verschil tussen Van het Reve en mij is dat hij radicaal afstand heeft genomen van het sociale ideaal van zijn vader terwijl ik dat nooit heb gedaan. (...) Ik zou ontzettend graag zien dat de maatschappij heel anders werd ingericht.Die behoefte ontbreekt, geloof ik, bij de schrijver van De Avonden. (...) Ik ben opgevoed in een veel liberaler klimaat dan Van het Reve. Dat heeft ongetwijfeld invloed gehad op ons beider schrijverschap (...). Wat mij met Van het Reve verbindt, en Bij nader inzien met De Avonden, is naar mijn idee het identiteitsprobleem: het niet weten wie je bent. Dat heeft aan de ene kant te maken met de invloed van je vader. (...) Aan de andere kant ben je min of meer erfelijk belast met onzekerheid. (...) Daar heeft de oorlog nog een schepje bovenop gedaan.

Twee schrijvers dus die, hoewel er verschillen zijn, toch sterk met elkaar te maken hebben. Ik vind beiden op hun eigen manier geweldig. Bij Voskuil herken ik veel van de protagonist Maarten Koning, en zijn probleem in Bij nader inzien, en ik las met veel plezier en instemming jarenlang elk nieuw deel van Het Bureau. Reve's De Avonden herlees ik jaar na jaar. In een periode van groot persoonlijk verdriet was hij degene die mij troost bood met zijn prachtige boeken. Het spijt mij dat ik hem dat nooit heb laten weten.

Het is Kerstavond, ik ga nu hoofdstuk 3 van De Avonden lezen, en daarna een aflevering van het hoorspel Het Bureau beluisteren. Fijne Kerstdagen, allen!

Till Death Do Us Part

From the moment you're born you're clock is ticking towards your death.



Onverwacht kregen we kaartjes voor een theateroptreden van Moke. Ik wist niet zo goed wat daarvan te denken. Ik vind Moke een leuk bandje, de kleine neefjes van Paul Weller, prima dus, maar heb het niet zo met theatertours. Dan gaan ze vaak ineens unplugged hun nummers op een barkruk zitten zingen.

Nieuwsgierig, dus toch gegaan. Dit was anders. Het thema van de avond was (gezellig) De Dood. Moke speelde nummers en lazen teksten die op een of andere manier met die dood te maken hadden: Jacques Brel, INXS, Blue Nile, The Verve, Bruce Springsteen, Daniel Lanois, Robert Graves, The Fureys, Duran Duran, Spiritualized, Echo & the Bunnymen, Moke zelf en Elvis Presley werden van een nieuw arrangement voorzien en aan elkaar gebreid. Ik vond het zeer bijzonder en werd van begin tot eind door ze meegenomen.

Er bleek ook nog een speciaal tekstboekje met cd'tje te zijn, alleen tijdens de tournee verkrijgbaar. Dat cd'tje heb ik vandaag al 4 keer gedraaid.



So enjoy life while it lasts...

De wolken

Dit zou ik eigenlijk Het Grote Hugo Claus Winterboek willen noemen. Een mooi vormgegeven boek vol nagelaten gedichten, artikelen, dagboekfragmenten, brieven, romanaanzetten, foto's, tekeningenen en schilderijen, veel in meerkleurendruk, op mooi papier en gebonden. Min of meer chronologisch geordend zijn dit parafernalia van Claus' kunstenaarschap. Leuk om te bekijken (de tekeningen), interessant (bijvoorbeeld de aantekeningen over zijn werk met Mulisch aan Reconstructie), grappig (een aantal afpoeier- en klaagbrieven). Maar nergens: echt goed. Daarvoor is het te fragmentarisch, het blijft teveel aan de oppervlakte daardoor. En een verklarende noot hier en daar had ik ook verwelkomd. Maar ik heb het met plezier gelezen. Ik hoop dat er in de nalatenschap nog een roman zit met de kwaliteit van De geruchten, dat zou mooi zijn.

Gevaarlijke gekken

Ik lees al enige tijd met stijgende verbazing en ergernis wat op deze site allemaal gedebiteerd wordt. Denk niet dat het een grap is, dit volk is serieus en is er op uit om hun knettergekke plan door te voeren. Denk niet dat het zo'n vaart niet zal lopen, Nederland heeft de laatste jaren (vooral sinds de regeringsnota Ruimte uit 2004) een bedenkelijke traditie opgebouwd als het gaat om rare megalomane projecten, lees Projekt Nederland van Willem van Toorn over de vernietiging van het Nederlandse landschap er nog maar eens op na.


Tot mijn ontsteltenis zie ik dat ook het bedrijf waar ik werk genoemd wordt onder de participanten. Ik ben maar een eenvoudige Joe the plumber op mijn werk, maar binnenkort ga ik de CEO toch echt schriftelijk vragen hoe dit precies zit. We hebben waarachtig wel wat anders te doen.

Ik heb mij moeten beperken

Naar verluidt is dit een uitspraak van Dr. L. de Jong, gedaan bij de presentatie van het twaalfde deel van zijn standaardwerk Het Koninkrijk der Nederlanden in de tweede wereldoorlog, dat in totaal (als ik goed tel inclusief aanvullingen, register en reacties) 30 kloeke banden beslaat.
Destijds waren de boeken zeer gewild, en ze werden in grote aantallen verkocht. Er waren twee edities: een standaard- en een duurdere wetenschappelijke editie. Daarna is er in de jaren '90 nog een pocketeditie van verschenen.
Ik kocht ze ook (met vertraging, vanaf 1980 of zo), en las ze met aandacht. (De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik tenslotte ben blijven steken in deel 11c, dus in het 22e boekdeel. Ik wijt dat aan het onderwerp, voornamelijk Londense overheidsbesluiten met betrekking tot de oorlogsvoering in Nederlands Indië. Daar heb ik minder affiniteit mee, kennelijk. Door de verhalen van mijn ouders ben ik meer 'opgegroeid' met de oorlog in Nederland en Europa. Misschien moet ik dat maar laten liggen en weer verder gaan met deel 12.)

Als je iets over wat voor onderwerp dan ook in deze meestbepalende periode in de moderne Nederlandse geschiedenis wilt weten, dan heeft De Jong er hier wat over geschreven. Sinds het verschijnen zijn we inmiddels weer jaren verder, en sommige inzichten zullen veranderd zijn, maar 'De Jong' blijft voor de geïnteresseerde lezer een prima startpunt, denk ik.
Alle delen van de 'wetenschappelijke editie', d.w.z. inclusief notenapparaat, zijn nu te bekijken en te downloaden vanaf de site van het NIOD. Voordelen: gratis, geen plankruimte in de boekenkast, digitale zoekmogelijkheden.

Maar LEES het vooral: vanwege de onderwerpen, de heldere, duidelijke stijl. Lees, nou ja, misschien niet alles, maar lees bijvoorbeeld, behalve over de oorlogshandelingen, over de geschiedenis van Nederland vanaf het midden der 19e eeuw, over de neutraliteitspolitiek, lees over de regering in ballingschap, lees over Nederlands Indië, en lees (wat mij betreft: vooral) over het lot van gevangenen en gedeporteerden in het 8e deel.

http://www.niod.knaw.nl/koninkrijk/

Linda McCartney - Life in Photographs

Ik kreeg een boek met foto's van Linda McCartney.



Linda McCartney, ja ik weet het: vrouw van, zag er raar uit en kon niet zingen. Ik heb dat ook allemaal gedacht en gezegd. Flauwekul allemaal: ze kon goed fotograferen. Min of meer begonnen als rockfotograaf, in dit boek staan vele mooie Sixties foto's van The Beatles, Jimi Hendrix, Crosby Stills and Nash, Eric Clapton, The Who, Jim Morrison and what have you nog meer. The Stones bijvoorbeeld, prachtig.





Ik zit nu wel met een probleem, waar laat ik het boek? Het is kolossaal (40 x 28) en past ook niet in de boekenkast.

Veel foto's (ook andere dan in dit boek) staan op de website van Linda McCartney.