M. Vasalis - Verzamelde gedichten

De afgelopen maanden las ik zo af en toe in de Verzamelde gedichten van Vasalis. Soms een paar dagen achter elkaar, dan weer een week niet. Een paar gedichten per dag. Opmerkelijk genoeg vond ik de gedichten uit de postume bundel De oude kustlijn het beste. Vaak over haar moeder, of over de natuur.

Had ik je maar als kind gekend,
Die nu mijn kind en moeder bent.

Misschien tussen kunst en kitsch, met een kwestieuze grammatica, maar voor mij werkt het.

Soms klein, niet meer dan 6 of 8 regels, heel sensitief.

(...)
Adem licht, deze teug, dit paard, deze wei
gaan voorbij, maar zijn, deze nacht, deze pijn
een keer samen met mij. Nu. Voorgoed.

Weer mooie zinnetjes in mijn schriftje geschreven.

Ik zie het ogenblik, dat toentertijd nog eeuwig was.

Dat is genoeg.

Echte vrienden

April, de Maand van de Filosofie. Op de valreep las ik het filosofie-essay van dit jaar, van Stine Jensen, over 'intimiteit' en 'vriendschap' op (o.m.) Facebook en Twitter. Nou, dit is niks voor mij. Ik zat het grotendeels instemmend te lezen, zo van: ja inderdaad, dat is zo, vriendschap op internet is iets anders dan vriendschap IRL. Duh!
Het boekje leest dus makkelijk weg, maar roept bij mij nergens een vraag op, biedt nergens een werkelijk nieuw inzicht, het is allemaal even oppervlakkig. Het is gewoon een uitgewalst opiniestuk dat zo in de NRCNext kan. Waarom kan er in de Maand van de Filosofie niet een wat uitdagender boek onder brede aandacht gebracht worden?

Bij het kanaal naar links

Vanavond Bij het kanaal naar links van De Mexicaanse hond, dit keer samen met Olympique Dramatique. Het theater was volledig uitverkocht, ook de plaatsen met minder zicht, op de zijbalkons. Een bijzondere voorstelling, zoals eigenlijk altijd bij Alex van Warmendam. Twee weken geleden zag ik bij Orkater al een sneak preview. Wat moet ik zeggen? Humoristisch, absurd, maatschappijkritisch, boeiend en vooral origineel. Glansrollen voor iedereen, met name Annet Malherbe, Pierre Bokma en Aat Ceelen. 4, 5 keer terugkomen voor applaus, dat niet wilde stoppen. Top, top, top!

Spinoza

Vorige week zag ik dit bij Van Stockum in Den Haag liggen. Het leek me een handig boekje ter verduidelijking van Spinoza's Ethica, dat ik 'ooit' weer eens systematisch wil doorlezen. En dat is het ook, alleen las ik nu vooral dit boekje en pakte ik de Ethica er af en toe bij ter verduidelijking. In een kleine 150 bladzijden worden de hoofdzaken van Spinoza's gedachtegoed (m.n. Ethica en Theologisch-politiek traktaat) voor de lezer inzichtelijk gemaakt. Maar: het is bepaald geen gemakkelijk weglezend werkje. Ik heb me dus al eens wat verdiept in Spinoza, maar er moest weer aandachtig gelezen en herlezen worden om de essentie tot mij te kunnen nemen. De schrijver waarschuwt daar overigens al voor in het Voorwoord. Toch wordt goed (maar dus niet: eenvoudig) uitgelegd wat Spinoza heeft geschreven over God, de mens, vrijheid en de staat. Voor mij verrassend modern en actueel zijn Spinoza's ideeën (in zijn Theologisch-politiek traktaat, dat ik overigens alleen 'scannend' gelezen heb) over de ideale staatsvorm, democratie, vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Aanbevolen voor leden van de Tweede Kamer, zou ik zeggen.

De werkelijke onruststokers zijn zij die de vrijheid van meningsuiting die zij niet kunnen onderdrukken, toch willen vernietigen.
(Theologisch-politiek traktaat, hoofdstuk 20, artikel 15, geparafraseerd)

Uit het familiealbum

Hier ziet U mijn overgrootvader Jacob van Geijten. Vandaag kwam ik hem weer tegen, in een laatje, waarin ik naar wat anders zocht. Jacob leefde van 1837 tot 1917. Hij woonde in een klein arbeidershuisje in Nieuwesluis, een kleine buurtschap ten westen van Breskens, West-Zeeuwsch-Vlaanderen. Hij was arbeider, en zal zijn brood verdiend hebben in dienst van de boeren in de omgeving. Een tante van mij vertelde hoe ze als jong meisje bij haar grootouders ging logeren in de paasvakantie van 1917, in dat piepkleine arbeiderswoninkje met een en niet meer dan een kamer. Op een nacht werd ze wakker en zag haar oma voorovergebogen over het lichaam van opa, in de bedstee. Ze hield een brandende kaars voor zijn mond. Ten slotte zei ze tegen mijn tante dat haar opa was overleden. Ik kom nog wel eens in de buurt, er woont nog steeds familie in de omgeving. Het huisje (waarvan ik ook nog wel een foto heb) is in de jaren 70 of zo afgebroken, nu staat er een vakantiebungalow.

Pleun

Na De verzopen katten en de Hollander is dit het tweede boek van Detlev van Heest. Het begint precies waar het eerste boek ophoudt, nl. bij de immigratie in Nieuw Zeeland. Het boek heeft een wat andere vorm, het is nu echt geschreven als doorlopend dagboek. Ik vond het in het begin wat moeizaam op gang komen, maar na ongeveer 150 bladzijdes werd ik door het verhaal meegezogen. De vierhoek van twee bevriende echtparen, de ondergang van Detlevs huwelijk, de psychische problemen die Detlev daardoor ondergaat, het is uiterst boeiend maar ook pijnlijk om te lezen. En hoewel er door pers en uitgever vaak gewezen wordt op een verwantschap met J.J. Voskuil, en deze en zijn vrouw een bijrol spelen in dit boek als Han en Lousje, en hoewel het boek mede aan hen is opgedragen, is dit geen Voskuil-pastiche, maar een echte Van Heest. Ik voeg er eerlijk aan toe: wel even doorbijten, dit is geen makkelijk weglezertje.

Loesje = Loesje

Vanavond keken we met het gezin naar een jeugdtoneelvoorstelling, Loesje = Loesje, met daarin mijn dochter. Ik zat daar dus met een gigantische roze bril te glimmen. Mijn dochter was natuurlijk wel de allerbeste he! De allerbeste!

Sometimes it snows in April

Sometimes it snows in April
Sometimes I feel so bad, so bad
Sometimes I wish that life was never ending
And all good things, they say, never last

(Prince - Sometimes it snows in April)

Vandaag precies 25 jaar geleden, 11 april 1986, was het (net als vandaag) een stralende lentedag. Aan het eind van die dag hoorde ik dat eerder die middag mijn broer plotseling op zijn werk was overleden. Hij had een (waarschijnlijk aangeboren) hartafwijking, en was toen 27 jaar.



Daarom vraag ik vandaag aandacht voor de Nederlandse Hartstichting. Ze hebben vorige week nog gecollecteerd, ik weet het, maar misschien was u toen niet thuis, kwamen ze net op het verkeerde moment of kwam het op een andere manier niet goed uit.
Kijkt eens op de site, en overweeg of u misschien niet tóch nog een donatie wilt doen. Ik denk dat het geld goed besteed is.

Dank u.

The Wall

The Wall van Pink Floyd. Na 30 jaar weer uitgevoerd door Roger Waters. Wat moet ik zeggen. Woorden schieten hier echt tekort.In het eerste nummer davert de Pink Floyd surround sound door het Gelredome, worden er tientallen vuurpijlen afgeschoten en vliegt er een jachtvliegtuig, laag over het publiek scherend, door de ruimte. De show is begonnen. FAN-TAS-TISCH. Het meeste indruk op mij maakte de projectie op de muur, overweldigend om te zien, maar ook technisch bijzonder. Ik hou op, het is niet te beschrijven. Je moet het echt gezien hebben.

Noord-Hollandse Theaterhelden

Gisteren een leuk uitje, in het kader van Noord-Hollandse Theaterhelden. Dit is een initiatief van een paar Noord-Hollandse theaters om een bezoek te brengen aan Noord-Hollandse acteurs, theatermakers of ander cultureel talent, om ze eens in hun eigen omgeving te zien. Deze keer een bezoek aan Orkater. Directeur Mark van Warmendam vertelde wat over Orkater, en liet een preview zien van het nieuwe stuk van Alex van Warmendam, Bij het kanaal naar links waar ik later deze maand naar toe ga. Acteurs Geert Lageveen en Leopold Witte (foto) vertelden over het stuk dat ze nu aan het schrijven zijn en we keken een tijd bij een repetitie van Hartfalen, een stuk dat ook volgende maand gaat lopen. We kregen ook nog een kleine lunch en een gedenkboek over de roemruchte voorloper van Orkater, Hauser Orkater.

Kortom, een leuk schoolreisje.

Medea

Een mooi vormgegeven stuk. Het thema is veranderd ten opzichte van het klassieke verhaal, niet wraak, maar liefde veroorzaakt hier het noodlot. Dit mondt uit in kindermoord. Ko van den Bosch maakte een nieuwe bewerking, met gebruik van een eerdere vertaling van Pé Hawinkels en teksten van Seneca. Het stuk wordt doorweven met commentaar en de nieuwsfeiten van eigentijdse, echt gebeurde familiedrama's, die worden gedaan door Noraly Beyer. Malou Gorter speelde Medea, ijzersterk, een echte moeder, en daardoor de echte wanhoop. De spanning en emotie kwamen hard op mij af.
Klein minpuntje: het kwam mij voor dat gisteravond niet iedereen even tekstvast was. Jammer.

Monoloog van iemand die het gewoon werd tegen zichzelf te praten

Een boekje was exclusief te koop bij De Bijenkorf in de maand maart, ter gelegenheid van de Maand van het boek. Gebaseerd op het verhaal van de Belgische wielrenner VandenBroucke, die een paar jaar geleden in Senegal overleed. Dit boekje is de stem van de Senegalese hoer die de wielrenner die nacht vergezelde. De taal is weer typisch die van Verhulst, alleen de humor van bijvoorbeeld De helaasheid der dingen ontbreekt dit keer grotendeels. Daar is dit het verhaal ook niet naar. Dit boekje is veel beter geschreven dan het Boekenweekgeschenk.

Band on the Run

Band on the run is de beste Paul McCartney LP uit de jaren '70. Na een paar charmante maar toch wat tegenvallende platen was dit de eerste LP 'ongeveer op Beatles-niveau'. De plaat is natuurlijk al jaren beschikbaar op CD, maar ook in huize McCartney moet de schoorsteen roken, en dus is er nu een remaster uit, voor de verzamelaar beschikbaar in allerlei vormen: enkele CD, 2CD+DVD, 3CD+DVD, digitale downloads, full resolution audio files enzovoorts. Ik heb de Special Edition, dus 2CD+DVD. Een en ander is uitgevoerd door hetzelfde team als destijds de Beatles-remasters. De kwaliteit is super. Luister bijvoorbeeld naar de slaggitaar in Bluebird. Ik luister al jaren naar deze muziek, maar zo hoorde ik het niet eerder. De tweede CD bevat 3 nummers uit dezelfde sessies, die als single of b-kant werden gebruikt, en 6 nummers uit de nooit officieel uitgebrachte special One Hand Clapping, live opgenomen in de Abbey Road Studios. De DVD bevat muziekvideo's, promo's, een korte film over de opname voor de hoes, en de eerder genoemde special One Hand Clapping in videovorm.
Nog wat te mopperen? Ja. Die audio- en video-versies van One Hand Clapping zijn verschillend, en beide niet compleet. Grrrr.

Verlangen zonder te weten waarnaar

Dit jaar is het 100 jaar geleden dat De uitvreter gepubliceerd werd in De Gids. Naar aanleiding daarvan verscheen dit aardige boek, waarin een aantal (deels eerder verschenen) artikelen over J.H.F. Grönloh/Nescio gebundeld werden. Leuke achtergronden en weetjes over de relatie met uitgevers, het ideaal van gemeenschappelijk grondbezit, zijn maatschappelijke carriere, de ontwikkeling van zijn particuliere spelling (hatti, datti) en meer. Ik vind dat de artikelen soms wel wat rommelig zijn opgezet, waardoor de lijn moeilijk te volgen is. En dit is (Verhoeff beaamt dit) nog steeds geen echte Nescio-biografie. Wanneer komt die nou eens. De beste Nederlandse schrijver van de twintigste eeuw (pats, daar staat het), en nog steeds geen biografie.