31 oktober 2015

Een ramp is het niet, maar het is wel HEEL ERG VERVELEND

Een ramp is het niet, maar het is wel HEEL ERG VERVELEND.



Gisteravond kwam ik er achter dat heel veel foto's in dit blog verdwenen zijn. Weg, foetsie, niet meer te zien. Een onderzoek leerde dat het alle foto's betreft sinds oktober 2009. Verder onderzoek leerde dat ik niet de enige ben, dit gebeurt zo af en toe op Blogger. I am not alone. Nergens op internet vind ik een methode om de foto's 'in een klap' weer zichtbaar te maken in de gepubliceerde blogs. Een mogelijkheid is ze stuk voor stuk terug te 'repareren', door ze weer in de berichten te plaatsen. Geen aantrekkelijk vooruitzicht, Het zijn er ongeveer 1000. Bovendien moet dat dan binnen 60 dagen, want daarna schijnen ze echt weg te zijn. Gemiddeld zo'n 20 foto's per dag dus.
Het is toch wel apart dat Google, waartoe Blogger behoort, ongeveer je hele hebben en houden op internet in de gaten houdt en bewaart, maar geen fatsoenlijke back-up en restaureervoorziening biedt voor dit soort gevallen.

Ik zie de volgende mogelijkheden:
- weggooien van dit blog met ernstige mankementen
- lasten staan zoals het is en eventueel elders verder gaan
- verder gaan met dit blog zonder de oude foto's
- er dient zich nog een snelle reparatie aan
- alles terug repareren

Vanavond ga ik gewoon lekker naar het theater, morgen kijk ik wat de mogelijkheden zijn.
Een ramp is het niet, maar het is wel HEEL ERG VERVELEND.

Update 1 november 2015: De gouden tip is nog niet binnen. Misschien kan het ook niet (meer). Ik ben voorlopig begonnen met terug repareren, blogpost voor blogpost. Vandaag 2,5 maand gedaan, hierdoor is 2009 weer 'compleet'. Een beginnetje.

Update 17 november 2015: De blogs van 2015 hebben alle weer de passende afbeeldingen.

Update 30 november 2015: De blogs van 2014 hebben alle weer de passende afbeeldingen.

Update 24 januari 2016: De blogs van 2013 hebben alle weer de passende afbeeldingen.

Update 24 januari 2016: De blogs van 2012 hebben alle weer de passende afbeeldingen.

Update 28 april 2016: De blogs van 2011 hebben alle weer de passende afbeeldingen.

Update 15 december 2016: De blogs van 2010 hebben alle weer de passende afbeeldingen.

Hiermeee is dit blog weer hersteld. Veel foto's kon ik terugzetten, omdat in de html staat welke afbeelding er is gebruikt. Voor gescande afbeeldingen geldt dit niet. Cd-hoesjes, boekomslagen en theaterprogramma's heb ik nu in de meeste gevallen van internet geplukt. Ik denk dat een paar procent niet terug gerepareerd kon, omdat onduidelijk bleef welke afbeelding daar had gestaan. Ik heb in ieder geval geprobeerd daar toch een passend plaatje te zetten. Het is weer compleet. Ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt een aantal gebroken links, bijvoorbeeeld naar inmiddels verwijderde YouTube filmpjes,  te repareren, en ik heb flink wat spelfouten verwijderd. Er zullen er ongetwijfeld nog meer in staan, maar voor nu is het goed.

29 oktober 2015

't Killetje. Lieve hemel.

Ik ging weer eens naar Breskens. Mijn moeder kwam er vandaan, ik heb er nog steeds familie wonen bij wie ik heel af en toe op de koffie ga, en er liggen oude, dierbare herinneringen.
Ik kijk ook altijd wat rond in de buurt. Vijf generaties voorouders van mij woonden in Nieuwesluis, op de Sluuze, een bijna verdwenen buurtschap even ten westen van het dorp. Ik loop dan wat rond bij 't Killetje, waar hun huisje stond. Het is afgebroken, maar toch. In 1947 liepen mijn vader en moeder hier ook rond, verliefd, en kwamen er na een half uurtje achter dat ze in een nog niet geruimd mijnenveld stonden. Op de dijk heb je een fraai uitzicht over het estuarium van de Schelde, in 1825 werd daar een stuk van de Jong Breskenspolder door het water verzwolgen, waardoor een schitterend uitkijkpunt is ontstaan.

Er is wat aan de hand, daar. Ik moest kilometers omrijden, 't Killetje is doodlopend gemaakt, de dijk is niet bereikbaar. Er wordt flink heringedeeld. En dat is nog zacht uitgedrukt.



Ik schreef er al eens over, hier.
De eeuwenoude polder (cultuurlandschap dat deels terug te voeren is tot de 16e eeuw) wordt deels afgegraven, en er wordt 'nieuwe natuur' gerealiseerd. Toen waren het nog plannen, nu is het een maanlandschap. Lieve hemel.

Ik heb er niets meer te zoeken.

Toevallig lees ik op dit moment Dit is mijn hof, van Chris de Stoop, over de Hedwigepolder, ook Zeeuws-Vlaanderen. Anders, maar hetzelfde.

25 oktober 2015

Boekpresentatie: Hier woonden wij



Vanmiddag was in het Scheveningse Kurhaus de presentatie van Hier woonden wij, een boek van Wim Willems en Hanneke Verbeek over de vooroorlogse joodse gemeenschap in Scheveningen. Met een van de auteurs (Hanneke Verbeek) wisselde ik wat e-mails over mijn eigen amateur-onderzoek naar de familie Raphalowiz, vandaar de uitnodiging. Maar wat ik voor één familie probeer, hebben zij voor een hele straat gedaan, de Harstenhoekweg in Scheveningen. Tussen 1900 en 1942 woonden daar ongeveer 1400 joodse mensen. Wat een karwei!

Er waren verschillende inleiders. Wim Willems heette iedereen van harte welkom, vertelde over het belang van publicaties als deze, de noodzaak om deze verhalen te (blijven) vertellen, en overhandigde het eerste exemplaar aan burgemeester Van Aartsen. Van Aartsen schetste de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog in Den Haag, in het bijzonder het joodse drama zoals zich dat daar (na Amsterdam de grootste joodse gemeenschap van Nederland) heeft voltrokken. De les die we kunnen leren is dat we de democratische samenleving moeten blijven bewaken. Versta de tekenen des tijds. Hanneke Verbeek vertelde over het onderzoek, in de archieven, met toevalsvondsten, ook op onverwachte plaatsen (zoals een internetforum voor vioolliefhebbers waar een gezochte naam opdook), gesprekken met overlevenden, vroegere en huidige bewoners, een reis naar Polen en Oekraïne.

Ik was onder de indruk van de toespraak door Miep Wurms, een overlevende. Zij vertelde wat voor haar het belang van dit boek is. Ook zij heeft dankzij dit boek, dit onderzoek, weer wat witte stukken in haar herinneringen kunnen invullen. Miep Wurms (90 jaar) haalde wat herinneringen op aan het vooroorlogse gezinsleven. Vader, moeder, broer. Vader was voor haar het zonnetje in het leven. Altijd opgewekt. Toen op een dag dan de Jodenster op zijn jas was genaaid was zijn commentaar: 'Eindelijk gedecoreerd'. Op een dag trapten de Duitsers de voordeur in. Miep heeft nooit meer iets van haar vader gehoord of gezien.
Strijdbaar zei ze dat de vernietiging van de Joden niet gelukt is. Miep heeft kinderen, kleinkinderen en een achterkleinkind.

Na afloop liep ik nog even naar de Harstenhoekweg, vanaf het Kurhaus vrijwel om de hoek.



De Harstenhoekweg lag er wat stil bij. De zomertijd is vannacht geëindigd, vandaag valt de schemering daardoor een uur eerder in. Ik liep naar nummer 58, het vroegere ouderlijk huis van Miep Wurms. Zo te zien een gewoon huis, met een beetje rommelige voortuin en wat fietsen tegen de zijkant. Niet bijzonders aan te zien.

Ik ga dit boek snel lezen.

(Kijk voor meer informatie ook op de site van de onderzoekers)

15 oktober 2015

A Splendid Time Is Guaranteed For All!

Gisteravond speelden The Analogues in Theater De Vest in Alkmaar de complete Magical Mystery Tour lp van The Beatles. Ik was wat voorzichtig vooraf, want er zijn talloze bandjes die met wat akkoorden een setje Beatles naspelen.

Maar dit is anders. Geen Pierre Cardin- of Sgt. Pepperpakken, geen beatlepruiken. Maar wel: zoveel mogelijk op identieke instrumenten als destijds gebruikt, noot voor noot die nummers spelen. Het doel is in de komende jaren de laatste 6 beatle-lp's integraal te spelen. Dit keer was het Magical Mystery Tour, en na de pauze een serie andere nummers, van Revolver, White Album, Abbey Road en Let It Be, plus enige 'vroege nummers'.



De band bestaat uit 5 man, en wordt waar nodig ondersteund door 4 strijkers en 4 blazers. Het geluid is daardoor geweldig, vrijwel gelijk aan de lp, maar live gespeeld.
Superlatieven schieten hier echt te kort, zo goed als het was. Er werd veel gewisseld van instrument, steeds de juiste gitaar, piano, orgel, of (inderdaad afkomstig uit Liverpool) brandweerbel (Penny Lane). Zang is natuurlijk wat ingewikkelder na te doen, maar ik vond het prima klinken. De Lennon-stem kwam er dicht bij, af en toe.

Zoals gezegd, geen beatlekostuums, maar bijvoorbeeld de blazers hadden bij Magical Mystery Tour wél witte smokings aan, met 3 rode en 1 zwarte anjer. Leuk detail. Check de film.
Het enige wat ik miste (tja, ik ken die nummers redelijk goed) was bij Good Day Sunshine het onduidelijk gemompeld she feels good op 1:26 (check de lp), door 'John Lennon'.

Komende jaren hopelijk dus nog meer lp's. Ik ga er dan weer naartoe. Ik verheug me op What's the New Mary Jane, You Know My Name (Look Up the Number) en Revolution 9. ;-) Tot half januari door het hele land, gaat dat zien!

A Splendid Time Is Guaranteed For All!

12 oktober 2015

50books - vraag 38

Vraag 38: Lees jij wel eens boek opnieuw, en zo ja, waarom doe je dat? En zo nee, waarom niet?



Mijn eerste eigen boek kreeg ik (van mijn ouders) voor mijn tiende verjaardag. Pietje Bell gaat vliegen. Van mijn grootouders kreeg ik meteen een tweede boekje, De vlegeljaren van Pietje Bell. Beide nog steeds in mijn bezit, bij elkaar gehouden met veel plakband.
Ik heb deze twee boekjes elk vele keren herlezen. Ik vond ze leuk en een tijd lang had ik gewoon niks anders. Nou ja, de schoolbieb, en later de Openbare Bibliotheek, die ook.
Nog steeds herlees ik boeken. Niet allemaal, en niet meteen. Soms herlees ik bepaalde stukken die mij bij zijn gebleven en die ik nog eens wil zien, andere keren het hele boek. Ik herken mij wel een beetje in wat Karel van het Reve ergens schreef, namelijk dat de zogenaamd 'spannende boeken' helemaal niet spannend zijn. Als je de clou weet is er niets meer aan en is er geen behoefte meer om het nog eens te lezen. Ik lees dus geen spannende boeken, maar niet-spannende boeken herlees ik in veel gevallen graag, ik denk om het nog eens te beleven. Zo denk ik dat ik Jan Wolkers' boeken allemaal meerdere keren gelezen heb, evenals alle boeken van Gerard Reve. Elk jaar in december herlees ik De Avonden, en dat is nog niet eens het beste van Gerard Reve. De laatste jaren heb ik ook een aantal romans van Couperus herlezen. Toen de Geheime Dagboeken van Hans Warren verschenen tussen 1981 en 2009, ongeveer een deeltje per jaar, herlas ik vaak voor het verschijnen van een nieuw deeltje een of twee voorafgaande, 'om er weer in te komen'. Ik denk dat ik de hele serie drie keer gelezen heb. Hermans. Wat ik koop van de Verzamelde Werken lees ik, vaak voor de tweede keer.
Dit jaar herlees ik de zeven delen Het Bureau van Voskuil, met daartussendoor, als Maarten op vakantie gaat, Voskuils drie delen vakantiedagboeken. Ik ken die boeken redelijk goed, toch is het nu anders dan 15, 20 jaar geleden. Omdat ik weet hoe het loopt vallen bepaalde zaken mij nu meer op dan bij de eerste lezing. Het is dus weer genieten.
Bij andere schrijvers is het wat incidenteler, en Engelse boeken herlees ik niet, realiseer ik mij nu. Why not you ask? Beats me.

Ik geloof dat het Kees Fens was die ergens schreef dat je vanaf een bepaalde leeftijd geen nieuwe boeken moet lezen, alleen nog maar de goede boeken herlezen. Maarten Biesheuvel doet dat ook.
Zo ver is het met mij nog niet (ik koop nog steeds nieuwe boeken). Maar wel al een beetje dus. Ik beken: ik ben een herlezer.

#50books is een initiatief van Peter Pellenaars. Iedere zondagochtend stelt hij een vraag met betrekking tot boeken. De blogs die we daarover schrijven verzamelt hij op zijn weblog, daar is dan een overzicht te vinden van de reacties op deze en eerdere vragen.

10 oktober 2015

Het nieuwe Bureau

In het kader van het Weekend van de Wetenschap hield het Meertens Instituut Open Dag (pdf). Zoals uit het programma valt af te lezen lag de nadruk op 'Muziek bij het Meertens'.

In Het Bureau worden ook Open Dagen beschreven, deze werden toen gehouden voor de correspondenten, die vragenlijsten invulden, die met regelmaat werden rondgestuurd.
'Dan stel ik voor dat we om half twee beginnen, dan hoeven we geen broodjes te smeren. De mensen krijgen thee, een versnapering en eventueel een borrel. Sluiting om half zes. We zouden de nieuwe vragenlijsten kunnen toelichten, hier in de collegezaal, en op iedere afdeling een kleine tentoonstelling inrichten zodat ze wat te bekijken hebben en wij de gelegenheid hebben daarover met ze te praten. Is dat wat?'
'Hoeveel mensen denk je dat er komen?' vroeg Sien. 'Honderd?'
'Die kunnen nooit in de collegezaal!' riep Rentjes.
'We kunnen ze in twee groepen ontvangen.'
'En wat doe je dan met introducés?' vroeg Elleke.
'Die mogen ze meenemen, maar die krijgen geen reisgeld vergoed.'
'Dus als ze hun vrouw meenemen, dan moeten ze daarvoor betalen!' riep Rentjes.
'Of hun vriendin,' zei Mark gnuivend.
'Ja,' zei Maarten.
'Dan komen ze niet!'
'Daar is niks aan te doen.'

(J.J. Voskuil - Het Bureau 6, Afgang. Uitg. G.A. van Oorschot)

Ik ging er naartoe. Sinds 1998 is het Meertens Instituut gehuisvest in de voormalige Coca-Colafabriek in het Amstel Businesspark, aan de rand van Amsterdam. Een ritje met de metro, want dat is bepaald niet op wandelafstand van het Centraal Station.



Ik volgde vier leuke presentaties, over smartlappen (geschiedenis, kenmerken en functie van Le Chat Noir naar De Zangeres Zonder Naam, rapmuziek (rap = taalkritiek), Rowwen Hèze (bereik 'de gewone man', taal en identiteit, in (eigen) dialect) en vieze liedjes uit de 17e en 18e eeuw.

Er was nog meer te doen, maar de tijd knelde een beetje. Er was een aardige rondleiding, langs een serie tentoongestelde stukken betreffende het muziekonderzoek bij Meertens. Mooi was de geluidsstudio, waar allerhande apparatuur aanwezig is om historische opnamen (bandrecorder, draadrecorder, wasrol, lp) te digitaliseren. Daar is men al een tijd full-time mee bezig.

Ook nog een blik geworpen in de archieven, waar onder andere het kaartsysteem van Voskuil staat. Dat is een flink kaartsysteem, waar momenteel niets meer mee gebeurt. Op de foto ter linkerzijde.



Achter de receptie staat 'het bureau van Meertens', ook wel: 'het pijploos orgel'. Een gigantisch bureau met opbouw, zoals meerdere keren beschreven door Voskuil, met aan de zijkant de uitschuifbare plank, waar 'Beerta' zijn tas op plaatste.



Ook nog meegekregen voor thuis: drie bundels Onder de groene linde, met verhalende liederen uit de mondelinge overlevering, gebaseerd op het werk van Ate Doornbosch.

Het oude Bureau

Er is behalve J.J. Voskuil (en Bert Weijde, maar die heeft bij mijn weten niet gepubliceerd over zijn tijd bij Het Bureau) nog een schrijver die (zij het zeer kort, 5 dagen) bij Meertens gewerkt heeft, namelijk Hans Warren. Hij schrijft daar over in zijn natuurdagboek (Hans Warren - Ik ging naar de Noordnol (Natuurdagboek 1936 - 1942), uitg. Bert Bakker).

Warren solliciteert na zijn eindexamen in 1941 bij de Provinciale Zeeuwse Courant. Daar is geen plaats voor hem, maar: misschien is die er wel bij P.J. Meertens, van het Dialectenbureau, wiens adres hij van de hoofdredacteur mee krijgt. Warren solliciteert en wordt aangenomen. Op 19 september zoekt en vindt hij een kosthuis in Amsterdam, aan het Singel. Op 30 september verhuist Warren naar Amsterdam en meldt zich 's middags bij Meertens, toen nog gehuisvest in het Trippenhuis, aan de Kloveniersburgwal. In zekere zin 'het oudste Bureau'. In de boeken van Voskuil is dit het Hoofdbureau.

1 okt. [FZ: 1941]
[...] Wat een stommiteit is het geweest, naar Amsterdam te komen. Meertens kan me het eerste jaar niet veel hoop op een gesalarieerde baan geven, akkoord. Maar wat ik hier doen moet is zelfs voor een eerste dag ietwat tè onnozel. Eerst moest ik een stukje uit de Camera, met een kapotte schrijfmachine, er werkt een heleboel niet aan. Vervolgens dialectwoorden van lijsten overbrengen op fiches. Alles even vervelend. Niet misschien als ik die fiches nu verder zou mogen behandelen, maar morgen, overmorgen krijg ik steeds nieuwe lijsten en nieuwe fiches. Geen enkel eigen initiatief. Ik verknoei mijn tijd en zal hier nooit enige inspiratie opdoen voor wat ik wèl wil: de natuur bestuderen en daarover schrijven, of me in de journalistiek bekwamen.
Hier komt geen zonnestraal binnen. het is er stoffig, vuil, ik kijk uit op een stijf, ouderwets tuintje waar soms een merel in hipt. Mijn oren worden getergd door de snerpende geluiden van de versleten schrijfmachine, er zoemt aldoor een buis, het is nooit echt stil. Je wordt hier een mummie. Hier werken alleen mummies.
[...]

2 okt.
Ik heb eens voorzichtig geïnformeerd: er werken op dit 'Dialectenbureau' behalve dr. P. Meertens [FZ: Meertens promoveerde pas in 1943, was dus niet dr. maar drs.], slechts twee andere, uiterst mager gesalarieerde krachten. [FZ: een van die twee was Jo Daan, in Het Bureau van Voskuil heet zij Dé Haan.] Het heeft geen enkele zin dit geestdodende werk voort te zetten, ik stop er dan ook mee, maar om mijn gezicht te redden moet ik een smoes verzinnen. [...]

4 okt.
[...] Ik heb Meertens laten weten dat ik morgen, zondag, al vertrek, maar ik ga denk ik dinsdag pas. Meertens is me niet sympathiek, hij heeft iets arrogants, zelfs in zijn spreken. Enfin, het is een domme en kostbare vergissing geweest. [...]

Op 7 oktober reist Warren weer terug naar Zeeland.
Op 13 oktober meldt Warren nog dat hij van Meertens een pakket vragenlijsten heeft meegekregen, 'over folklore en dialecten in deze omgeving'. Hij vult deze in samen met Nelly de Vroe, het dienstmeisje.

Tot zo ver Hans Warren over zijn tijd bij Meertens.

In 1949 was grotere huisvesting noodzakelijk. Meertens verhuisde met zijn Centrale Commissie voor onderzoek van het Nederlandse Volkseigen naar een voormalig schoolgebouw (van de Anna Visscherschool) om de hoek, Nieuwe Hoogstraat 17. Voskuil kwam hier in 1957 werken: het 'oude Bureau'.


Bron: Stadsarchief Amsterdam

Hij kende het Bureau van een stage tijdens zijn studie. Het bevond zich in de tuin van het Hoofdbureau, waarvan het een onderdeel was, en bestond uit drie lokalen. Beerta zat in het achterste lokaal. Het was in tweeën gedeeld. Beerta zat in de helft die uitkeek op de tuin. Zijn kamer bevatte een uitzonderlijk groot bureau met een opbouw, dat lang geleden eigendom van een beroemd taalgeleerde was geweest, een zitje met drie stoelen en een lange tafel, die grotendeels belegd was met stapels boeken en papieren. Tegen de drie wanden waren boekenkasten aangebracht. De deur bevond zich in de hoek bij het raam. In de bovenste helft zaten zes ruiten, waarvan de twee onderste aan de buitenkant bedekt waren met een roze gordijntje zodat Beerta niet in het middelste lokaal, waar juffrouw Haan haar bureau had, naar binnen kon kijken. Behalve juffrouw Haan had daar ook de tekenaar zijn plaats. In het eerste lokaal zat de rest van het personeel, behalve de conciërge, die in een hokje aan het begin van de gang, bij de buitendeur, gehuisvest was.
(J.J. Voskuil - Het Bureau 1, Meneer Beerta, p. 9-10. Uitg. G.A. van Oorschot)

In 1969 verhuisde het inmiddels tot Instituut voor Dialectologie, Volkskunde en Naamkunde omgedoopte Bureau naar de Keizersgracht.

Deze week liep ik door de Nieuwe Hoogstraat. Het viel mij op dat de gevel van nummer 17 schoongemaakt leek, ook was er aan gevelrestauratie gedaan. De naam van de Commissie was weer boven de deuren aangebracht. Binnenkort komt er ook een verklarend bordje, onder aan de gevel.



Zou de school nog achter die gevel staan? Die deur staat helaas nooit open. Van de Anna Visscherschool zijn maar een paar foto's bekend. Dit is er een, gezien vanuit het Trippenhuis (Het Hoofdbureau). De kamer van Meertens en Voskuil was de achterste, hier meest linkse, en gaat (helaas) schuil achter een boom.