Einde cursus

Vanavond was de laatse cursusavond Spinoza. Moeilijk, interessant, uitdagend, leuk. Een bijzonder kundige docent leidde ons in 10 weken door de Ethica. Ik moet daar nog verder in lezen, volgens de docent nodig om te geraken tot Amor Dei Intellectualis. Ja ja.

Mooi boek

Ik las dit boek van Jan Hanlo. In dit boek verzamelde Hanlo zijn proza tot 1966. Zoals ook al uit de brieven en de gedichten bleek, is Hanlo een uiterst nauwkeurig waarnemer en zorgvuldig stilist. Eigenlijk heb ik het boek daarom 'verkeerd' gelezen, namelijk achterelkaar, van kaft tot kaft. Uit dit boek moet je elke dag een klein stukje genietend lezen, denk ik nu. Mooi hoor. Wat ik wel miste was een in- of uitleiding met nadere gegevens over de stukken. Waar, wanneer gepubliceerd, met verdere toelichting, indien bekend. Nu eerst maar eens uitzoeken wat ik nog mis van JH.

Tja

Het ziet er naar uit dat er weer een omroep bij komt, PowNed. Opgezet door Geen Stijl, een nieuwsblog van De telegraaf. Voor mij zijn er drie argumenten om geen lid te worden van deze club; ze zijn tendentieus, ongefundeerd en nodeloos kwetsend.

Absurd

Vanavond zagen we in het theater Wim Helsen, absurdistisch cabaret met het programma Het uur van de prutser. Het is een kruising tussen Hans Teeuwen, Gummbah en Kamagurka. Ik heb erg gelachen, maar vond de vorige show meer een lijn bevatten.

De Boekenweek is weer voorbij

De Boekenweek duurt bij mij totdat alle in de Boekenweek gekochte boeken zijn gelezen. Dit jaar tot en met vandaag, dus. Dit is het eerste literaire boek dat ik lees van Tim Krabbé. Ik vond het goed. Een van de betere boekenweekgeschenken van de afgelopen jaren, denk ik.

Gij zult spinazie eten

Over Spinoza gesproken, in de nalatenschap van mijn vader vond ik deze monografie over Spinoza's laatste woning, in Den Haag. Mijn vader was niet zozeer een lezer of kenner van Spinoza, maar wel altijd geïnteresseerd in de Haagse geschiedenis. Het is een aardig boekje, dat de geschiedenis van dit huis vertelt vanaf de bouw in 1646, via de bewoning door Spinoza van 1671 tot 1677, de latere bewoners, de aankoop door Spinozaliefhebbers in 1926, confiscatie in WO2, restauratie na de oorlog, tot aan de 300e sterfdag van Spinoza, in 1977. Wel erg gedetailleerd aangaande de hier in de eerste helft van de 20e eeuw gehouden Spinoza-symposia, soms.

Een jaar in het leven van Jan

Dit is alweer het vijfde deel in de reeks dagboeken van Jan Wolkers, die de laatste jaren in een wat wonderlijke volgorde gepubliceerd worden: 1974, 1969, 1972, 1976 en nu dus 1967. De vorige delen vond ik leuk en interessant om te lezen, van dit deeltje ben ik helaas minder onder de indruk. Vooral in de eerste helft van het boek zijn de aantekeningen bijzonder fragmentarisch.

WOENSDAG 15 FEBRUARI 1967

Scheen (zak) fotowerk.

Ypenburg.

Ger Verrips.

Tja, daar kan ik niet zoveel mee. Het leven moeten we er kennelijk zelf bij denken. Het is in dit stadium nog meer een agenda met losse aantekeningen. Verderop in het boek wordt het beter, de stukken worden langer, beschrijvender en begrijpelijker. In 1967 werd in korte tijd Horrible Tango geschreven en gepubliceerd, en een begin gemaakt met Turks Fruit. Opvallend was wel dat in het begin van het jaar kennelijk ook al gewerkt werd aan De Walgvogel, dat pas in 1974 zou verschijnen. Kijk, daar had ik wel meer over willen lezen, dat schrijfproces. Waarom werd dat onderbroken? Of was die titel toen bestemd voor een heel ander boek dan het uiteindelijk gepubliceerde?

Leuker kunnen we het niet maken

Het is weer tijd voor de belastingaangifte. Ik doe dat ook altijd voor mijn ouders. Vorig jaar is mijn vader overleden, en dus rond ik dit jaar mijn vaders belastingzaken af. Daartoe werd mij door de belasting een Biljet F toegestuurd. Ik had nog een vraag over hoe deze papieren aangifte te combineren met de digitale voor mijn moeder, die ik ook verzorg en belde daarom met de belastingtelefoon. Men wist het antwoord niet direct. Even later werd ik teruggebeld met het antwoord. Ze hadden even moeten zoeken vanwege het bijzonder uitzonderlijke karakter van de situatie. Bijzonder uitzonderlijk? In 2008 zijn in Nederland 134996 mensen overleden (bron: CBS), ik kan mij niet voorstellen dat mijn vader de enige was die getrouwd was.

Raarrrrrr!

Snelle jongens in gestreepte pakken, met roze bretels veroorzaken een wereldwijde crisis. Ik heb nog geen excuus gehoord van die Zuid-As-types. Integendeel, de bonussen worden rustigjes verdeeld, terwijl de overheid de banken met miljarden stiekt. Voor gewone werknemers wil de overheid drie jaar de nullijn houden.
De werkloosheid stijgt razendsnel, en de overheid verhoogt de AOW-leeftijd naar 67 jaar. Wat heeft dat nou met de huidige crisis te maken? Bij het bedrijf waar ik werk is geen plaats meer voor 62-plussers.
Dat bedrijf waar ik werk overigens maakt 450 miljoen winst, maar wil meer dan 2000 banen kwijt, onder het mom van een crisis. Het ontvangt ook nog eens ongeveer 1 miljoen Euro per dag van minister Donner, in het kader van de werktijdverkorting.

Spinoza

Ik volg al een tijdje een cursus, waarin de Ethica van Spinoza wordt behandeld. Dan is het altijd leuk om er nog wat naast te lezen. Daarom las ik de biografie van Spinoza door Steven Nadler. Wat moet ik zeggen? Een fascinerend verhaal. Het is niet alleen de levensschets van Spinoza, diepgaand wordt ingegaan op de geschiedenis van de Portugese joden die vanaf 1619 in Amsterdam kwamen wonen. Ook de politieke situatie gedurende het (eerste) Stadhouderloze Tijdperk, de macht van de Hervormde Kerk en de omwenteling in 1672 worden uitgebreid behandeld. Tenslotte natuurlijk een uitgebreide behandeling van het Theologisch-Politiek Traktaat, de Ethica, andere geschriften en brieven van en aan Spinoza. Het viel mij wel op dat er relatief veel onduidelijk is in Spinoza's leven. Betrekkelijk wat van het verhaal is beredeneerde speculatie. Enerzijds vanwege de tijd waarin dit allemaal gebeurde, maar ook omdat er veel na Spinoza's dood is vernietigd, uit voorzorg.

De mannen van het postkantoor

Vroeger was er een kinderprogramma, De mannen van het postkantoor. Een hoop gedoe altijd met enveloppen en postzegels stempelen. Hoogst vermakelijk. Ik moest daar vandaag aan denken, toen ik bezig was met het gereedmaken en verzenden van een serie dvd's. Daarop had ik een verzameling oude en nieuwe familiefoto's gezet, voor mijn neven en nichten. Vanmorgen eerst alle dvd's (17 stuks) gebrand, daarna hoesjes en labels gemaakt, Vervolgens een handleiding geschreven en voor iedereen een kort persoonlijk berichtje. Daarna de enveloppen geschreven en gevuld, en postzegeltjes geplakt. Toch wel lekker, van die eenvoudige overzichtelijke karweitjes die een zichtbaar resultaat opleveren. Daarna kwam er nog een mail van een neef die ook nog foto's had, of die er nog bij konden. Nee dus. Het is mooi geweest.

Piep!

Dit is een aardig boekje, uitgegeven als boekenweekessay. De rol van dieren in de literatuur. Die is klein: dieren komen voornamelijk voor in kinder- en in kookboeken. Dit wordt op de typische Midas Dekkers manier betoogd en geïllustreerd met veel verrassende en grappige denkwendingen.

Spinoza in Exile

Dat was even schrikken. Ik ging met een collega naar deze voorstelling, waarvan ik hoorde dat hij (vrijwel) uitverkocht was. In de foyer zag ik waarom: middelbare scholieren bezochten met hele klassen, nee: busladingen, deze voorstelling als CKV-project. Het was daardoor voor de aanvang een kabaal in de zaal, met geschreeuw en gesnater, en ook de wave werd uitgevoerd. Hoe zou dat tijdens de voorstelling gaan.... Nou dat viel wel mee. Hoewel het niet helemaal stil werd, en hier en daar door niet-geïnteresseerden constant gefluisterd werd, was de eigenlijke voorstelling goed te volgen. Apart was het wel, dat middelbareschoolsfeertje.
De voorstelling zelf was een snelgids voor de leer van Spinoza: geloven tegenover begrijpen, God, natuur, vrijheid van meningsuiting, goed en kwaad, tolerantie, Van Gogh, Rembrandt en Vermeer. De vergelijking van de positie van de Joden in het 17e eeuwse Amsterdam met die van de Marokkanen in het Amsterdam in het begin van de 21e eeuw, en van de verbanning van Spinoza door de joodse gemeenschap met de uitstoting van Moslim-afvalligen nu, leerzaam.

Weer bij elkaar (5)

Tijdens de crematieplechtigheid voor mijn vader vorig jaar ontmoetten (zoals dat wel vaker gebeurt, vermoed ik) een aantal van mijn neven en nichten elkaar weer voor het eerst in jaren. Daar ontstond het plan om eens een echte neven- en nichtenreünie te organiseren. Gisteren was het zover, bij Van der Valk in Breukelen. Lekker centraal, want de familie is een beetje uitgewaaierd. Van de 18 kwamen er 15 opdagen, met aanhang was het een leuke opkomst. Tussen mijn neven en nichten zitten flinke verschillen, maar dat vond ik nou juist leuk. Met een aantal spreek of mail ik tamelijk regelmatig, maar er was bijv. een nicht bij die ik 40 jaar niet gezien heb, en een neef die ik volgens mij nog nooit gesproken had. Leuk om die ook te ontmoeten. Zelf had ik een presentatie van oude en meer recente familiefoto's gemaakt, een geweldige klus, maar wel gewaardeerd. Bijgaand een foto van mijn overgrootvader Pieter Kramer, in de deur van zijn naaimachinehandel, in de Hobbemastraat in Den Haag.

Totaal bezopen

Vanmorgen kocht ik een treinkaartje op het Stationsplein. Toen ik daarna naar de ingang van het station liep, zakte voor mij een ongeveer 40-jarige man in elkaar en bleef op het trottoir liggen. Ik boog mij over hem heen en probeerde zijn aandacht te trekken. Dat lukte niet. Ik rook een sterke jeneverlucht. Die vent was, om half elf 's ochtends, al totaal bezopen. Omdat ik het toch onverantwoord vond hem daar zo te laten liggen draaide ik hem op zijn zij, en belde 112. Een andere voorbijganger bood aan bij hem te blijven tot de ambulance zou komen. Dat aanbod nam ik graag aan, ik vond het geen aantrekkelijk idee voor dit heerschap mijn trein te missen en een half uur extra te moeten wachten. En zo kon ik, al rennend, toch nog de trein naar Den Haag halen.

John Lennon: The Life

Ik had me heel wat voorgesteld van dit boek. John Lennon is mijn All time hero of Rock 'n' Roll, en ik las goede recensies. Een eerder boek van Norman over The Beatles, Shout! vond ik destijds zeer lezenswaardig, hoewel McCartney er daar bepaald bekaaid afkomt. Het boek is dik, er staat heel wat in. Ik heb veel gelezen over Lennon, maar vond hier toch weer (voor de fanaticus) interessante weetjes. En tóch vind ik het geen echt heel goed boek. Het is weinig bezield geschreven, ik had bijna de indruk dat de schrijver het een corvee vond. Het leven van Lennon laat zich grofweg indelen in drie periodes: jeugd (1940 - 1960), Beatles (1960 - 1970), en solojaren (1970 - 1980), in dit boek krijgen deze periodes resp. ca. 200, 450 en 150 bladzijdes toebedeeld. Dat laatste is echt veel te weinig. Het leven van Lennon in de jaren 70 is te interessant om het als een voetnoot af te doen. Het boek had dus nog dikker moeten zijn, of anders ingedeeld. Maar vooral: beter geschreven.

Dit boek las ik toevallig

Ik bestelde bij Van Oorschot In een gewoon rijtuig van Jan Hanlo, maar kreeg per abuis dit boek. Ik belde daarover, en kreeg te horen dat ik het andere boek alsnog zou krijgen, en dit niet terug hoefde sturen. Dank U wel, Uitgeverij Van Oorschot! Eerder las ik al de Verzamelde gedichten van Hanlo, dit boekje is grotendeels een selectie daaruit. De gedichten van Hanlo zijn heel divers. Onzingedichten, saaie gedichten, klankdichten, maar ook heel traditioneel en vormvast. Het mooiste gedicht vond ik nu Hond met bijnaam Knak, over zijn overleden hond.