Vetproppen

Vandaag weer oliebollen gebakken, sinds 1981 doe ik dat elk jaar zelf. En dan zo'n warme bol met een glaasje champagne, dat hoeft niet pas om 12 uur, maar mag de hele dag. Heerlijk. In Breskens, het geboortedorp van mijn moeder, werden oliebollen aangeduid als vetproppen. Dat klinkt toch wat minder.

Prettige jaarwisseling en gezond en gelukkig 2008.

Top2007

December is de maand van lijstjes, dus ik geef ook wat: In 2007 heb ik 64 boeken uitgelezen. Daarnaast zijn er nog de boeken waar ik nog mee bezig ben, of die ik niet heb uitgelezen. Hier volgt een grafiekje.

Opvallend is dat ik in de vakantiemaanden weinig boeken heb uitgelezen. Enerzijds komt dat doordat ik in juli Het schervengericht heb gelezen, een dikke pil van meer dan 1000 bladzijden, tevens het beste en dikste boek van 2007, anderzijds heb ik deze vakantie niet veel gelezen, maar vooral gewandeld en geklommen.
Het dunste boek dit jaar was Een fractie van een kus van Leonard Nolens, een dichtbundeltje van 12 bladzijden, het slechtste boek was Alles is verlicht van Jonathan Safran Foer.
Hierna nog een grafiekje met lange termijngegevens, 2007 was een uitzonderlijk boekenleesjaar.

De Avonden (2)

‘Alles is voorbij,’ fluisterde hij, ‘het is overgegaan. Het jaar is er niet meer. Konijn, ik ben levend. Ik adem, en ik beweeg, dus ik leef. Is dat duidelijk? Welke beproevingen ook komen, ik leef.’
Hij zoog de borst vol adem en stapte in bed. ‘Het is gezien,’ mompelde hij, ‘het is niet onopgemerkt gebleven.’ Hij strekte zich uit en viel in een diepe slaap.

Het is pas een feest als Harry is geweest (2)

Op het feestje voor Harry Mulisch (zie hier) las Connie Palmen de feestrede. Nu als klein boekje verkrijgbaar. Bij herlezing beviel de tekst me wat beter dan op de avond zelf, het bevat een geestige vergelijking tussen Mulisch en zijn eigen filosofie/mythologie opvattingen.

Wat wij nodig hebben, is weer een Karel (2)

Ik zit nog wat rond te bladeren en te neuzen in boeken van Karel van het Reve. De man had een soort parmantige grappigheid die mij bijna doet besluiten weer eens flink te gaan lezen in 's mans werk. Zo lees ik in de bundel De ongelooflijke slechtheid van het opperwezen een aardige passage:
"De tijd die je uitspaart door de boeken over Tjechov niet te lezen kun je gebruiken voor het lezen van Tjechov zelf. En omdat het oeuvre van Tjechov veel minder omvangrijk is dan het oeuvre van hen die over hem geschreven hebben spaar je een boel tijd, die je kunt gebruiken om over Tjechov na te denken - tijd die de mensen die over Tjechov schrijven niet hebben."

Dat zijn fijne zinnetjes. Meer lezen dus maar van Karel? Even verderop haalt KvhR Schopenhauer aan: iemand die zoveel gelezen heeft moet wel heel weinig te denken gehad hebben.....

Vanaf volgend jaar verschijnt het verzameld werk van KvhR.

Bezorgd

Sinds 25 december is onze kat Syb zoek. Da's niks voor hem, meestal is hij te vinden in de buurt van de etensbak. We hebben al lopen zoeken en vanavond heb ik een briefje opgehangen bij de C1000.

Dag meneer

Vandaag bekeek ik de scheurkalender. Gedurende een fractie van een seconde was mijn blik gericht op het in het plaatje rood omcirkelde (gek woord, het is geen cirkel maar een ellips) gedeelte. De hersenen proberen de ontvangen informatie altijd meteen te duiden en te ordenen. En zo gebeurde het dat ik gedurende diezelfde fractie van een seconde meende dat er stond: "dag meneer". Wonderlijk.

Nuttige informatie

Ik bladerde in de boekhandel door het Klein ABC van de popmuziek, een handzaam naslagwerkje met allerlei weetjes over (natuurlijk) de popmuziek, gerangschikt op artiestennaam, van Abba tot ZZ-Top. Het is geschreven door de 'professor' van de popmuziek Leo Blokhuis, die dezer dagen met de onvermijdbare Matthijs van Nieuwkerk weer het programma Top 2000 a gogo doet. Ik keek eens bij Beatles, een onderwerp waar ik nou net wat meer van weet dan de gemiddelde lezer, zo verbeeld ik me. Ik las daar dat The Beatles hun eerste podiumervaring opdeden in Hamburg, eerst als begeleidingsband van Tony Sheridan, later alleen. Kijk, dat nu is nuttige informatie. Ik wist daarna dat ik dit boekje niet hoefde te kopen, want dit is op allerlei manieren niet waar. En hoe weet ik dan of wat er verteld wordt over The Osmonds of Diana Ross wel waar is?

Wat wij nodig hebben, is weer een Karel

Ik herlas Zie ook onder Mozes van Karel van het Reve, een publicatie in het kader van een symposium 'Cultureel alfabêtisme' van de KNAW, in 1988. Het is een mooie verhandeling over het samenstellen van een overzicht van wat men moet weten over aardrijkskunde, schilderkunst, geschiedenis, literatuur, biologie, astronomie, natuurkunde, techniek, scheikunde boekhouden, politiek, godsdienst en muziek, om 'voor vol' te worden aangezien. Van het Reve betoogt dat deze 'canon' niet statisch is, en dat er bijv. een verschil is tussen alfa's en beta's en hun kennis over de wederzijdse vakgebieden. Opmerkelijk vindt VhR het bijvoorbeeld dat bijna iedereen wel weet wat een Oedipous-complex is, maar bijna niemand wat een Coriolis-kracht is, terwijl het eerste een kwestieuze theorie is en de tweede een harde, belangrijke fysische realiteit. VhR komt tot de conclusie dat er niet zoiets is als een culturele identiteit, deze is voor iedereen verschillend, en veranderlijk in de tijd. Verfrissend is ook de zelfrelativering van VhR, een eigenschap die in deze tijd door niet veel 'opinion-leaders' gedeeld wordt, tegenwoordig zijn het allemaal boze gelijkhebbers. Op de laatste bladzijde lees ik: "(...) wie zint op middelen om de Nederlandse 'nationale identiteit' te behouden jaagt een drogbeeld na." Hoewel betrekking hebbend op een andere 'problematiek' dan in de huidige politieke debatten wist ik meteen: "Wat wij nodig hebben, is weer een Karel."

Happy X-Mas (war is over, if you want it)

Kijk hier nog eens naar de misschien naïeve, maar oprechte denkbeelden over vrede van John Lennon. Blijf vooral kijken naar de muziekvideo van de kersthit Happy X-mas die na een paar minuten later begint.

Prettige Kerstdagen en een Gelukkig Nieuwjaar!

Er was eens een oude man

Er was eens een oude man van 84 jaar. Hoewel op leeftijd was hij nog redelijk vief. Op een koude, kwade zaterdag viel hij en schaafde handen en gezicht. Ook had hij erge pijn aan de knie. Hij hield een taxi aan, maar deze wilde hem niet meenemen en reed weer weg. De oude man strompelde 500 meter naar het plaatselijke station en klampte een voorbijganger aan. De man ontving echter een belangrijk telefoongesprek en wendde zich af. De oude man klampte een volgende voorbijganger aan. Deze belde gelukkig wel een ambulance. Na ongeveer 25 minuten arriveerde de ambulance. In het ziekenhuis aangekomen werd de oude man in een stoel gezet. Na vier uur werd er naar hem gekeken, hij bleek een gebroken knie te hebben. De man werd in een ziekenhuisbed gelegd. Ondertussen was ook de zoon van de oude man gekomen. Weer drie uur later werd het been gespalkt, in afwachting van een gipsbeen, dat later die dag zou worden aangebracht. Inmiddels was het jammer helaas weekend geworden, en kon het gips niet meer aangebracht worden. Maandag zou men verder gaan. De hele maandag lag de oude man alleen in zijn kamer te wachten op transport naar de gipskamer. On half vijf kwam de zoon, deze informeerde meteen hoe het nu zat. Druk getelefoneer heen en weer. Jammer helaas, het was Kerstmis geworden en het gips kon niet meer aangebracht worden. Over twee dagen zou men het weer proberen, maar het kan ook vrijdag worden. De oude man ligt weer alleen in zijn bed op een kamer in het op een na grootste ziekenhuis van.... Lagos? Nee, van Den Haag. De oude man is mijn vader, en die zoon, dat ben ik.

In de mensen een welbehagen

Kerst, misschien wel het fijnste familiefeest. Bij elkaar op bezoek, lekker eten en genieten van de warme sfeer. Voor velen ook een kerkelijk feest met bidden en vreugdevol de geboorte van Jezus vieren. Kijk hier hoe Tiny en Lau hun woning alvast gezellig in kerstsfeer brengen.

De Avonden

Het was nog donker, toen in de vroege morgen van de tweeëntwintigste december 1946 in onze stad, op de eerste verdieping van het huis Schilderskade 66, de held van deze geschiedenis, Frits van Egters, ontwaakte.

De komende dagen zal ik elke dag weer een hoofstuk lezen uit De Avonden van Gerard Reve.

Martin Ros

Vandaag was de laatste boekenrubriek van Martin Ros bij de Tros ontbijtshow. Ik luisterde bijna altijd. Ik was het lang niet altijd met hem eens, vond soms zijn keuze eigenaardig, en betrapte hem met regelmaat op slordig lezen. Maar wat een passie, wat een enthousiasme. Vandaag presenteerde hij als afscheid zijn meest geliefde boeken. Een beetje doorelkaar herinner ik me Schuld en boete van Dostojevski, Moby Dick van Melville, Lolita van Nabokov, De toverberg van Thomas Mann, Rumeiland van S. Vestdijk, Het slot van Franz Kafka en Lucifer van Connie Palmen. Ik zal Martin gaan missen.

Het groot dictee der Nederlandse taal

Dit jaar was het dictee van de hand van Jan Wolkers. Ik had graag meegedaan in Den Haag, maar ik werd niet ingeloot. Gisteren kon ik niet met de uitzending meeschrijven, maar vanavond had ik tijd om via de dvd-recorder alsnog mee te doen. Geheel zonder voorbereiding, en ook zonder de na-correctie in de laatste minuten, kwam ik uit op 13 fouten, net 2 punten beter dan het gemiddelde der niet-prominenten.
Grootste dommigheid: ik schreef breiïg in plaats van brijig.

Het kan altijd gekker

Peter d'Hamecourt, bekend van het NOS-journaal, heeft een boekje geschreven over Moskou. Het is geen reisgids, maar een bundel verhalen, meest over het Moskou van na de Sovjet-Unie. De overgang van de volkomen failliete communistische plan-economie naar het rauwe kapitalisme. De verwoesting van waardevolle monumenten en plekken. De megalomanie van de burgemeester. De mooie Moskouse metro. Het klatergoud van de nieuwe rijken met hun burgerlijke smaak. De maffia. De nieuwe tsaren. d'Hamecourt's vrouw (geboren in Moskou) laat in een eigen hoofdstuk zien dat er ook nog een ander Moskou is, dat van schoonheid, wetenschappers en dichters.

Gevaarlijke spelletjes

Mooie voorstelling gisteren, Liaisons dangereuses, met Gijs Scholten van Aschat en Ariane Schluter. "Wraak is een gerecht dat koud geserveerd dient te worden". Nog tot eind januari in de theaters. Gaat dat zien!

Help! De professor loopt leeg!

In september woonde ik een lezing bij van professor Heertje, zie hier. Die avond kocht ik in de pauze een boek, Economie in een notendop, dat ik nu gelezen heb. Mwah. Economie leer je hier niet uit. Het boek is een lange opsomming van allerlei weetjes, definities en omschrijvingen betreffende de economie. Maar vrij onevenwichtig, het wordt geen afgerond betoog. De keuze van de onderwerpen doet willekeurig aan. Zo wordt uitgebreid behandeld wat part-time werken is, of pinnen en chippen. Maar een definitie van wat nu precies passiva en activa zijn, heb ik niet gevonden. In het boek komt geen grafiek voor. De Eerste Wet van Gossen wordt terloops genoemd. Het gegeven dat de 18e eeuwse econoom David Ricardo woonde op een landgoed dat later aan prinses Anne van Engeland behoort is een leuk triviant-weetje, maar doet hier niet terzake. De hoofdstukken waarin leven en werk van Tinbergen en Hennipman worden beschreven, zijn nog het beste.
Het laatste hoofdstuk sluit aan bij zijn eerder gelezen boek Echte economie. In dat hoofdstuk komt een alinea voor die het verdient elk halfjaar luidkeels op het Binnenhof te worden uitgeroepen: "(...) Met betrekking tot de Betuwelijn is zelfs van een maatschappelijk drama sprake. Terwijl de overheid wist dat miljarden werden geïnvesteerd in een projekt dat geen opbrengsten en slechts vernietiging van natuur, historische boerderijen en milieu kent, ging men door uitsluitend met het oogmerk gezichtsverlies te vermijden. Het risico van het project is volledig gelegd bij de belastingbetaler." Kijk nog eens hier of hier.

Hij staat weer

De kerstboom.

Alleen op de wereld

Een collega van mij ontvangt onze afdeling aanstaande zaterdag thuis. We willen niet met lege handen komen en dus is er geld ingezameld voor een cadeau. Een van ons had wel een idee: een dromenvanger. Huh? Een dromenvanger. Ik had er nog nooit van gehoord, en het klonk behoorlijk zweverig. Thuisgekomen vroeg ik aan tafel wie er wel eens van een dromenvanger had gehoord. Iedereen dus. Dat ik daar nog nooit van gehoord had, een dromenvanger, van de indianen, je weet wel. Zojuist even gegoogled, en nu weet ik het ook. Ze zien er ongeveer zo uit:



Het idee is dat de boze en goede dromen door de ruimte vliegen. De boze dromen worden door dit ding gevangen en verbranden 's ochtends in het zonlicht, de goede dromen worden ook gevangen maar vallen dan zachtjes naar beneden, op het bed van de slapende eigenaar van dit ding. Juist ja. Ben ik nou gek of de rest van de wereld, die dit allemaal kennelijk kent?

A.F.Th.

Dit is alweer het derde boek van A.F.Th. dit jaar. Maar het is een dun boekje (53 bladzijden) en het is eigenlijk niet nieuw. Eerder verscheen het al in een iets andere vorm (Er is nu een prozagedicht als Inleiding toegevoegd, en in de eigenlijke tekst is ook een hoofdstuk bijgevoegd) in de bundel De requiems (2003). Het is een novelle over het overlijden van A.F.Th.'s moeder, en als zodanig een pendant van Asbestemming, dat een requiem voor de vader was. Dit boekje is dun, klein en bevat niet meer dan een aantal schetsen. Toch wordt trefzeker een schrijnend beeld opgeroepen van het leven van de moeder: huwelijk, ziekte en overlijden. Het is duidelijk (maar dat bleek al uit eerdere verhalen van A.F.Th. rond deze thema's) dat Van der Heijden een kind van zijn moeder is, niet van zijn vader.

Dries van Agt

Vandaag, op de Dag van de Rechten van de mens, opende Dries van Agt zijn website over het conflict tussen Israël en de Palestijnen. http://www.driesvanagt.nl

Ik citeer de Motivatie:

'Tussen 1977 en 1982 was ik minister-president van Nederland. In die periode heb ik mij nooit met Israël/Palestina ingelaten, behalve dan toen ik met de oorlogsmisdaden in de Palestijnse kampen te maken kreeg. Maar nadien heb ik mij opnieuw lange tijd niet om de Palestijnen bekommerd. Waarom niet? Verblind bleef ik en sprakeloos over wat het Joodse volk in de Tweede Wereldoorlog is aangedaan. Lange tijd in de waan dat Israël, een enkele misstap daargelaten, geen zware vergrijpen tegen het internationale recht zou kunnen begaan. Ik heb dus gefaald. Wat Israël doet, zo dacht ik met velen in Nederland, moet welgedaan zijn of minstens vergeeflijk.

De werkelijkheid is helaas anders. Voor honderdduizenden Palestijnen is de vorming van de staat Israël een ramp geworden, al zestig jaar geleden. Wat zij toen nog aan eigen gebied overhielden is door Israël veertig jaar geleden bezet en sindsdien bezet gehouden. Die bezetting is hardvochtig en in menig opzicht strijdig met het internationale recht. Bovendien worden grote delen van de bezette gebieden gaandeweg door de bezetter geannexeerd.'

Niet alles is duur, vandaag de dag

Ik ben bezig met een geweldige klus, namelijk het inplakken van ruim 10 jaar familiefoto's in verschillende albums. Leuk, maar erg tijdrovend en een secuur werkje. Ik wilde van een foto een exemplaar bijbestellen bij de HEMA. Na een paar dagen was hij klaar. Dit kostte mij bij afhalen 17 cent, en omdat ik contant betaalde, werd het afgerond naar 15 cent. Een keurige 15 x 10 afdruk, in een envelopje, mij overhandigd door een HEMA-mevrouw. Om met Reve te spreken: "Je vraagt je wel eens af: waar hebben we het aan verdiend."

De Kromme

Deze week werd een telefoonboekdikke biografie gepresenteerd van Willem van Hanegem, ook bekend als 'de Kromme'. Hoewel het weer een flinke deuk in de portemonnee slaat, denk ik dat ik het boek ga kopen *). Ik ben weliswaar geen echte voetballiefhebber meer, maar Van Hanegem heeft me altijd bijzonder aangesproken. In de jaren '70 had ik zelfs een seizoenskaart bij Feijenoord (toen nog met ij i.p.v. y) en vond ik hem als voetballer geweldig, vanwege de perfecte balbeheersing. Loepzuivere passes over tientallen meters. Wat ik ook fascinerend vind is zijn granieten humeur, dat mij liever is dan de lef en branie van 'Amsterdamse' voetballers. Een deel van de fascinatie komt ook voort uit zijn persoonlijke geschiedenis: Van Hanegem is geboren in Breskens, zijn vader kwam om bij het bombardement op Breskens in 1944, Willem was toen nog geen jaar oud. Ook mijn persoonlijke geschiedenis heeft met Breskens en het bombardement te maken, ik schreef daarover al wat op http://foxxblok.blogspot.com/2007/09/11-september-1944.html.
Een tante van mij woonde voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog naast de familie Van Hanegem, en heeft naar eigen zeggen de kleine Willem nog op schoot gehad. Na de oorlog trok het gezin Van Hanegem weg uit Breskens. Willem komt er nog wel, om familie te bezoeken en misschien ook om iets te zoeken wat er eigenlijk niet meer is. Een beetje net als ik.

*) Het boek blijkt binnen 1 dag overal uitverkocht te zijn. Ik hoop op een tweede druk.

Vandaag is het 27 jaar geleden dat John Lennon werd vermoord

Kwarto

Vanmiddag kocht ik een nieuw schrijfblok. Zelfs zo'n eenvoudige boodschap kan een probleempje opleveren. Het blijkt dat het kwarto-formaat niet overal meer te krijgen is. Pas in de derde winkel slaagde ik. Dat was (ik had het kunnen weten) gewoon bij de HEMA. De boekhandels die ik daarvoor afliep hadden alleen A4-schrijfblokken. A4 is 210 x 297 mm, en dat vind ik voor brieven geen mooi formaat, het is namelijk te lang. Kwarto (203 x 245 mm) is prettiger. De HEMA heeft het....bijna, want ik heb het net even nagemeten, het papier meet 210 x 255 mm dus het is het toch net niet. Nu ja, in ieder geval beter dan A4.

Alles gekregen van die goede Sint

Sint-Nicolaas had voor mij dit jaar twee cadeaus: een chocoladeletter M met hazelnoten en een CD van Trijntje Oosterhuis. Mooie muziek.

Het derde deel

In dit (alweer) derde deel van Du Perron's Brieven belandt de lezer in een periode van grote veranderingen. E. du Perron scheidt, hertrouwt, verhuist en richt samen met Menno ter Braak en Maurice Roelants het tijdschrift Forum op. En hij schrijft, o.a Uren met Dirk Coster, en natuurlijk veel brieven. Jammer genoeg zijn de brieven aan Ter Braak buiten deze uitgave gehouden, omdat ze al apart waren gepubliceerd. Juist in deze Forum-periode wil ik die graag lezen. Om in het jargon te blijven: ze zijn essentieel. Nu ja, die briefwisseling schaf ik t.z.t. wel aan.

Stop de verWildering

De afgelopen dagen heb ik me verwonderd over, nee geërgerd aan, de reacties van politici van verschillend pluimage over het initiatief van Doekle Terpstra om naast Geert Wilders een ander geluid over onze samenleving te laten horen. Veel politici staan er kennelijk afwijzend tegenover omdat het op de man gespeeld zou zijn, omdat de discussie in Den Haag gevoerd moet worden, en omdat het het recht van Wilders is om de dingen te zeggen die hij zegt.

Wilders maakt zich boos, het is 'op de man gespeeld'. Ik herinner me dat Geert Wilders in een debat minister Vogelaar als 'knettergek' bestempelde.

Het recht van Wilders om de dingen te zeggen die hij zegt. Precies! Net als het recht van Terpstra om de dingen te zeggen die hij zegt.

De discussie moet in Den Haag gevoerd worden. Wat een onzin. Ook de SP met zijn buiten-parlementaire traditie meent dit te moeten zeggen. Wilders doet zijn uitspraken ook buiten de Kamer. Politiek moet toch dichter bij de mensen komen? Het gaat wel over ONZE samenleving.

Stop de verWildering.

Hetzelfde anders

A.F.Th. van der Heijden debuteerde onder het pseudoniem Patrizio Canaponi. Zijn eerste boek, Een gondel in de Herengracht, verscheen in 1979. Daaraan voorafgaand, in 1976, had Van der Heijden al getracht een novelle gepubliceerd te krijgen, De gebroken pagaai. Dat is toen niet gelukt. Deze novelle en de verhalenbundel zijn in 2005 in een band verschenen. Het blijkt dat Een gondel in de Herengracht een herbewerking is van De gebroken pagaai. Het is hetzelfde verhaal, maar in een compleet andere stijl verteld. De novelle is veel korter, en geschreven in een oer-hollandse stijl, die bij vlagen doet denken aan de vroege familievertelsels van Gerard Reve. Een gondel in de Herengracht is veel zwieriger, barokker, literairder geschreven. De familievertelling wordt hier vanuit verschillende perspectieven in een aantal verhalen verteld. Oidipous, castratieangst en het stilzetten van de tijd spelen hier, net als in later werk van Van der Heijden, een rol. Interessant om deze twee versies naast elkaar te zien.

Een vreemde gewoonte

Vanmiddag kwam ik per trein aan in mijn woonplaats A. Ik haalde mijn fiets op, die gestald stond in de bewaakte fietsenstalling naast het station. De bewaker daar zit in een hokje bij de ingang. Vanwege het slechte weer had hij de deur dichtgedaan, maar via een glazen ruit kon hij het komen en gaan van de bezoekers in de gaten houden. Zo zag hij mij aankomen, en hief zijn hand ter begroeting. Ik knikte hem groetend terug, terwijl (en nu komt het) ik het woord 'goedenmiddag' naar hem mimede. Dat is toch raar? Waarom zei ik niet gewoon 'goedenmiddag'? Dacht ik onbewust: 'Hij hoort het toch niet' en wilde ik niet meer moeite doen dan strikt noodzakelijk? Wat bespaar ik daarmee? Kennelijk is het zeggen van een woordje als 'goedenmiddag' soms al een opgave die, indien mogelijk, vermeden wordt. Vreemd en bedenkelijk.