Kent u het Stolpersteine-project van Gunter Demnig? Het project houdt kort gezegd in, dat messing gedenksteentjes worden geplaatst in de bestrating bij huizen, waarvan de bewoners door de nazi's vervolgd en vermoord zijn. Joden, zigeuners, Roma en Sinti, homo's, politieke tegenstanders, verzetsstrijders.
Ik vind het een mooi en zinvol project. In een gewone straat, in een gewone stoep, ligt ineens zo'n steentje met een naam en wat gegevens. Het geeft de voorbijganger allicht een moment van nadenken.In Den Haag zijn naar mijn idee nog niet heel veel Stolpersteine geplaatst. Opmerkelijk omdat het voor de oorlog na Amsterdam de gemeente was met het grootste aantal Joodse inwoners. In de wijk waar ik opgroeide, Laakkwartier, liggen volgens mij twee Stolpersteine, als ik bij mijn moeder op bezoek ben en boodschappen doe loop ik er wel eens langs.
De eerste steen ligt in de Paets van Troostwijkstraat bij nummer 115. Daar woonde Gerrit Jan Bakker, kassier op een effectenkantoor, geboren 1903 in Den Haag, vermoord 1944 in Mauthausen. Gerrit Jan Bakker was lid van het verzet. (Bron: Oorlogsgravenstichting)
De tweede steen ligt een paar straten verderop, in de Damasstraat bij nummer 174. Daar woonde Eduard Julius Bogman, automonteur, geboren 1924 in Den Haag, vermoord 1945 in Neuengamme. Ook Eduard Julius Bogman was lid van het verzet. (Bron: Oorlogsgravenstichting)
In Laakkwartier liggen volgens mij nog geen Stolpersteine voor Joodse slachtoffers. Die zijn er wel geweest.
Eerder deed ik in dit blog al verslag van mijn onderzoek naar het leven van het gezin Raphalowiz-Velleman, dat tot augustus 1942 woonde in mijn latere ouderlijk huis in Den Haag. Meer uitgebreid heb ik allerlei verzamelde informatie, waaronder een beknopte levensloop en stamboomgegevens, geplaatst op een website, die van tijd tot tijd door mij aangevuld wordt met nieuw-gevonden informatie.
Het is voor iedereen mogelijk om de plaatsing van een Stolperstein aan te vragen. In de gemeente Den Haag kan dat hier.
Ik heb vandaag drie Stolpersteine aangevraagd, voor dit gezin: Henri, Josephina en Marcel Philip Raphalowiz-Velleman. Ik heb contact met twee familieleden, zij vinden het een mooi gebaar. Voor mij een aansporing om de aanvraag, na te lang dubben en uitstellen, nu vol overtuiging door te zetten. Ik lees dat de beoordeling van de aanvraag 2 tot 8 weken duurt, en dat er daarna een lange wachtlijst is. Maar op een dag zullen die stenen (hoop ik) geplaatst worden, ter nagedachtenis aan dit gewone Haagse gezin.
Het is voor iedereen mogelijk om de plaatsing van een Stolperstein aan te vragen. In de gemeente Den Haag kan dat hier.
Aanvulling 30 maart: De aanvraag is goedgekeurd, echter maar voor 2 stenen, terwijl ik er 3 aanvroeg. Ik weet niet wat er mis ging, en zal navraag doen.
Aanvulling 17 mei: Ik ontving nu goedkeuring voor de 3 door mij aangevraagde stenen. Wellicht, hopelijk zullen ze in de eerste helft van 2023 geplaatst worden. Fijn.