Twee kanonnen

Zeer lezenswaard brievenboek met de briefwisseling tussen de twee kanonnen Hermans en Reve. In het begin gaat het goed, ze lezen, becommentariëren en waarderen, bewonderen zelfs elkaars werk. Eind jaren '50 is er de breuk. Reve en Hermans komen er achter dat ze te verschillend van aard zijn. 'Hoe onbegrensd mijn medelijden ook moge wezen, mijn tijd is niet onbegrensd’, schreef Hermans aan Reve. ‘Daarom is in ongenade laten vallen wel het meest geschikte middel om van het gezeur af te komen. Dit overkomt jou dus bij dezen.’ In de bijna dertig jaar die nog volgen, blijft Reve het af en toe proberen, maar Hermans heeft er geen zin meer in, hij noteert 'Laat maar zitten' op de laatste enveloppe die hij van Reve ontving. Jammer eigenlijk. Iemand zou hier eens een roman over moeten schrijven.

Geluk

Zuidwaarts. Deinze, Tielt en Izegem. Aan het eind van de middag op het plein: het café. De donkerte valt. Eddy Wally op de radio. Een bord friet met mosselen en witte wijn. Meer is niet nodig om gelukkig te zijn.

Bah!

Vorige week is Hugo Claus overleden. Hij, een man van het woord, had Alzheimer. Om de totale onttakeling niet te hoeven meemaken, koos hij voor de dood op een door hemzelf gekozen moment. Hoe soeverein!

In de dagen daarna hebben de Belgische Roomsen een aantal rekeningen menen te moeten vereffenen, door zich afkeurend en misprijzend hierover uit te spreken. Lees bijvoorbeeld eens Broeder Stockman. Hierop volgde dit afgewogen weerwoord, waarin met de laffe ouwelpraatjes van de Broeder korte metten werd gemaakt.

Zelf kan ik het niet zo goed onder woorden brengen, ik beperk mij dus tot het volgende:
Wat is die Rooms-Katholieke Kerk toch een achterlijke, bemoeizuchtige, geniepige en gevaarlijke, ja: misdadige organisatie.

Dagboek 1976

Brieven en dagboeken van schrijvers, daar ben ik dol op. Dit is alweer het vierde deel van de dagboeken van Jan Wolkers. Het is het laatste boek waarvan hij bij leven de publicatie voorbereidde en de drukproeven van corrigeerde. Het verscheen vlak na zijn overlijden vorig jaar. In 1976 werd weer van alles ondernomen, gegeten, genoten, getuinierd, bemind. Jan had het er maar druk mee. Maar vooral viel mij op de ijzeren discipline waarmee het schrijven werd ondernomen. Vrijwel elke dag werd er een bladzijde geschreven, in 1976 was dat aan De kus, dat in 1977 zou verschijnen. In 1976 overleed ook de vader van Wolkers. De daarbij gemaakte dagboekaantekeningen komen vrijwel overeen met wat er later zou verschijnen in De doodshoofdvlinder, het boek van Wolkers over deze episode, verschenen in 1979. Leuk voor Wolkers-studenten.

Hollands Diep

Had ik hier al eens reclame voor gemaakt? Mooi blad, leuke onderwerpen. Toneel, literatuur, film, mode. Dit keer o.a. brieven van A.F.Th., een dubbelinterview met de beste toneelspelers van Nederland Gijs Scholten van Aschat en Pierre Bokma (zie foto), Barack Obama, schrijversfoto's van Anton Corbijn, een column van Tommy Wieringa, enzovoorts en enzoverder.

Graag minder meest

Ik zap op Internet langs een bericht over Marco Borsato:
"Dit is het grootste project waar ik ooit aan heb gewerkt, en dit jaar mijn meest spannende jaar ooit. De film is mijn eerste echte stap als acteur en het album wordt mijn meest persoonlijke plaat tot nu toe", aldus Borsato.

Dat zie je steeds meer: meest dit of meest dat. Ik leerde op school nog: spannend, spannender, spannendst, persoonlijk, persoonlijker, persoonlijkst.
Gelukkig zegt hij nog net niet: "Dit is het meest grote project waar ik ooit aan heb gewerkt." Nu ja, het is niet het meest erge op deze wereld. ;-)

De pianoman

Een jaar of wat geleden was er in de kranten sprake van een onbekende man, die ergens was komen aanlopen, die niet sprak, maar wel piano speelde, 'de pianoman'.
Bernlef heeft nu een boekje geschreven (het boekenweekgeschenk 2008) waarin hij de voorgeschiedenis uit de doeken doet. Een interessant gegeven. Iemand spreekt niet uit angst voor de vader. Maar, hij kan niet niet denken. Uiteindelijk overwint hij op symbolische wijze de vader, en keert terug naar huis. Helaas gaat het boekje wat mij betreft gebukt onder de traditionele omvang van het boekenweekgeschenk, 250 bladzijden was beter geweest om het verhaal meer diepgang te geven. Bijvoorbeeld de rol van Jenny (de onderwijzeres) blijft nu erg rechttoerechtaan en blijft daardoor steken op streekromanniveau.

Tante Renate vertelt

Wat een krachteloos betoog over het recht om oud te zijn. Pfrrrt. Snel doorzappen naar het boekenweekgeschenk!

A portrait of the artist as an old man

Onno Blom heeft een klein boekje gemaakt met daarin enige feiten uit het laatste levensjaar van Jan Wolkers. Het is erg intiem, we lezen wel heel persoonlijke dingen. Soms bekroop mij het gevoel om met Wolkers te zeggen: Zo is het genoeg! Maar het is toch ook een mooi eerbetoon. Bevat een aantal mooie, leuke, ontroerende foto's, de informatiefste daarvan is een opeenvolgende serie van een detail uit een van de laatste schilderijen, waarin we van dag tot dag de gedetailleerde toevoegingen kunnen waarnemen.

De vrouw als karretje

Eergisteren in de trein (uit)gelezen: een verzameling proza van Jan Mulder. Goed leesbare stukken, boeiende onderwerpen, maar niet echt de top, vind ik. Mooi zijn wel de stukken over vaderliefde voor zijn zoons Youri en Geret.

Frankenstein

Ko van den Bosch was weer in de stad. Voor mij inmiddels vaste prik. Een avond met flink wat reuring en gedoe op het toneel, ik mag dat wel. Helaas is Alex d'Electrique al een paar jaar ter ziele (met dank aan Medy van der Laan voor het kapot maken van al die mooie dingen), maar d'Electrique maakt veel goed. Dit is het verhaal van Frankenstein, maar in een moderne setting. Gaat dus over wetenschap en acceptatie. Ik vind het nog steeds jammer dat dit geïnspireerde en 150% inzet theater nog steeds in kleine, slechts half uitverkochte zaaltjes loopt.

De wetenschap staat ondertussen niet stil

Vandaag plukte ik wat recente uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek van het Internet:

AMSTERDAM - Uit Nederlands en Spaans onderzoek onder 549 mannen en vrouwen is gebleken dat lange mannen minder snel last hebben van jaloezie dan de kleinere heren.

AMSTERDAM - Wanneer vrouwen tijdens hun zwangerschap stoppen met roken, krijgen zij meetbaar blijere baby's dan vrouwen die de hele zwangerschap gerookt hebben.

TOKIO - Mannen die minder dan vijf uur per nacht slapen lopen een verhoogd risico op overgewicht of een hoge bloedsuikerspiegel. Dat heeft een Japans onderzoek aangetoond.

Dat U het maar weet.

Senior moment

Gisteren had ik een ernstig 'senior moment', en kon ik mij plotsklaps de 4-cijferige code van mijn kledingkastslot op het werk niet meer herinneren. 1334? 4331? 3114? 4113? Even wat anders doen, koffie drinken, nog eens proberen, het hielp allemaal niet. Na een uur had ik er genoeg van en belde naar de huishoudelijke afdeling voor de code.
De code die ik doorkreeg (3432) was OOK NIET GOED. Ik heb nog eens teruggebeld, men heeft het nog eens gecheckt, maar iets anders was er niet.

Omdat ik wel in eigen kleren naar huis wilde heb ik daarop het slot doorgeknipt.



De code die ik aan mijn sleutelbos in de kast terugvond, was overigens: 2213 (Oh JAAAAA!)

Forever young

Gisteren waren ze weer op televisie: Koot en Bie. Destijds geweldig, toen het op was mooi op tijd gestopt, maar nu weer even terug. Ze blijven gewoon erg leuk.

Mensen met een toupetje, opgelet!

Ik heb er al vaker om gelachen, er zijn zelfs vragen over gesteld in het parlement. Het KNMI had weereis een weeralarm. Vanmiddag was het in Noord-Holland windkracht 8: stormachtig, dus nog geen storm.
Zoals mijn zoon vanmorgen zei: die weeralarms, dat is voor mensen met een toupetje.

Het hooggebergte

Ik las het tweede deel van Op zoek naar de verloren tijd van Marcel Proust, getiteld: In de schaduw van de bloeiende meisjes. Dit tweede deel, van 542 bladzijden, bevat zelf weer nog eens drie afzonderlijke boeken. De eerste zin uit dit deel luidt:
Mijn moeder had, toen er sprake van was om voor de eerste keer M. de Norpois te dineren te vragen, haar spijt erover uitgesproken dat professor Cottard op reis was en dat zij de omgang met Swann van haar kant geheel verbroken had, want beiden zouden ze de voormalige ambassadeur ongetwijfeld geïnteresseerd hebben, waarop mijn vader antwoordde dat een prominente gast, een beroemde geleerde als Cottard nooit misplaatst was aan een diner, maar dat Swann met zijn kouwe drukte en zijn kwalijke gewoonte zijn onbeduidendste relaties van de daken te schreeuwen, een vulgaire praatjesmaker was, die Marquis de Norpois zeker, zoals hij het uitdrukte, een 'onbeschaamde vlegel' zou hebben gevonden.

Zinnen van deze lengte en complexiteit zijn in de "Verloren tijd" eerder regel dan uitzondering. U begrijpt, hier moet men even voor gaan zitten.
Het is een complexe roman, of eigenlijk: roman vermengd met essays. Er is geen duidelijk verhaal, de tijdsstructuur is onzeker, Proust laat vaak juist de eigenlijke handelingen achterwege, continuïteit is vaak niet aanwezig. Maar wat een beelden, wat een metaforen! We leren ook nog wat over Prousts opvattingen over kunst (het ware zit in de uiting, in het beeld, het wezen van de kunst ligt in de storende elementen), waarnemen, moderniteiten en de liefde.

Een kleintje Voskuil

Ik berichtte al eerder over de serie Literaire Juweeltjes. Deze maand is het een boekje van J.J. Voskuil, met daarin een aantal korte schetsen over dieren. Voor een deel zijn ze al eerder gepubliceerd, in Onder andere, of ontnomen aan Het Bureau. De korte schetsjes hebben huiselijk aandoende titels, zoals De koe, De hond, De muis. Het zijn aandachtige waarnemingen van dieren, waarvoor in deze moderne wereld eigenlijk geen plaats meer is.
Deze maand voor 1 euro te koop bij de Bruna-winkels.

Remco remembers

Een mooi bundeltje nieuwe gedichten van Remco Campert. Herinneringen aan vrienden, geliefden, muziek. Ik vind Remco Campert in zijn gedichten de grootmeester van de schijnbaar achteloos-terloopse waarneming.

Poëzie

Van mooie poëzie heb ik nooit zo erg gehouden
tenzij je niet merkte dat ze mooi was
zoals snel het licht
dat schampt langs een spoorrail
of de sneeuwvlok die smelt op de straatsteen
maar verder
heb ik van mooie poëzie nooit zo erg gehouden
tenzij ze heel mooi was
zoals toen je op de tramhalte stond
en ik je zag in het voorbijgaan

Remco Campert