Sven Ratzke - Nachtspiele

Onverwacht schoot er binnen het gezin een theaterkaartje over, en dus ging ik met de jongste dochter naar Nachtspiele van Sven Ratzke. Glamourcabaret. Denk aan Berlijn 1925, Friedrichstraße, Bertold Brecht, Hildegard Knef, Serge Gainsbourg, Tom Jones, Patti Smith, en ook een serie eigen nummers. En dat alles gezongen en hilarisch aanelkaar gepraat door een soort Marc Almond in glitter-wielerpak met veren. Zo was het. Prima voorstelling, deze man moet naar de grote zaal.

Living in the material world (2)

In Tuschinski in Amsterdam werd gisteren eenmalig de Martin Scorsese documentaire Living in the Material World over George Harrison vertoond. Leuk, mooi, ontroerend, indrukwekkend. Unieke beelden van optredens, beatlemania, India, en interviews die ik nog nooit gezien had.

Horse to the water

Vandaag 10 jaar geleden overleed George Harrison.

Dit is het laatste nummer dat hij opnam, met Jools Holland, een paar weken eerder. Gitaar spelen ging niet meer, alleen een lead vocal kon nog worden ingezongen.

Knip dan, toe dan!

Een leuke fotobiografie van Karel van het Reve. Foto's met passende teksten uit het Verzameld werk. Onder andere ook over de keer dat KvhR, op weg naar een door hem te geven college, met de auto in het Rapenburg belandde, op 22 januari 1970. Door voorbijgangers werd hij uit de gracht gehaald, waarna de toevallig passerende Maarten Biesheuvel hem zijn droge broek leende, zodat het college gewoon doorgang kon vinden.



(Deze foto staat in het boek, maar werd hier van internet geplukt, omdat ik het boek niet opengeslagen wilde inscannen)

Karel van het Reve - Verzameld werk 1

Een mooi boek. Deel 1 van het verzamelde werk van 'De Geleerde Broer' van Gerard Reve. Ik heb het met veel plezier gelezen. Leuke, interessante autobiografische verhalen, deels complementair aan Gerards jeugdverhalen, daarnaast de handelseditie van Van het Reve's proefschrift, over de waardering van kunst in de Sovjet-Unie, interessant en goed leesbaar, ook voor deze leek, en een zeer ruime keuze uit de verspreide, ongebundelde stukken, veel over literatuur, en over de Sovjet-Unie. Dit deel beslaat de periode tot 1958. Helder geschreven, met hier en daar een vleug Van het Reve-ironie. Aangevuld met een levensbeschrijving, verklarende noten en een register. 828 bladzijden, in dit geval geen enkel bezwaar. Ik kijk nu al uit naar deel 2, misschien krijg ik dat van Sinterklaas? Juist vandaag kwam deel 7 uit, ik kan voorlopig vooruit.

Cheer Up

De reünie

Dit is mijn middelbare school, het Maerlant-Lyceum in Den Haag. Ik schreef er al eerder over.

Gisteren was er, zoals elk jaar, een reünie. Ik was al een jaar of 10, 15 niet geweest en besloot weereis te gaan.

Het weerzien met oude bekenden, met de meesten had ik sinds het eindexamen geen contact meer gehad.

Hedatisleuklangnietgezienhoeishetmetjouwatdoejezoalmetmijgaathetgoedgetrouwddriekinderendeoudstestudeertenjijdantweedevrouwgohhetiswatweetjenogdiescheikundeleraarkomhoeheettedieookweerikzouerniksmeervanwetendathelescheikundeendandetripjesleukeninromelachenwasdatheleukhoorvoormijneersteschoolonderzoekwiskundehadikeeneendusikwistikbenklaarvoorditjaarniksmeergedaansteenbergenwasrectorneevanbovenwehoudencontactzitjijookopfacebookwemailentotvolgendjaarovereenjaarofwatdoenwehetgewoonnogeenkeer!

Helaas waren er ook veel mensen NIET. Ik miste Peert, Kiekertak, Bolmikolke, Klotterbooke en zeker ook Taas Daamde, Whimpysinger, De Moraatz, Van der Karbargenbok, Surdie Finnis en Schattenkeinder.

Volgens mij een gevolg van de relatief hoge frequentie van deze reünies (elk jaar), dat zou een keer in de 10 jaar moeten, maar dan ook echt groots.

Leuk was het vooral ook om nog eens even even door die gangen te dwalen.

(Een paar foto's heb ik gepikt van oud-klasgenoot Maurice, die gelukkig wél van de partij was.)



Hier stond ooit een grote tafel, waar Wim van T. en ik in de pauzes een never-ending-schaakmatch hielden, blind, zonder bord. Nu kan ik dat niet meer. Weg, allemaal weg.



Deze dame zat vroeger prominent in het midden, nu een beetje verscholen in de hoek.



De entree, door de onvolprezen rector Drs. A. van Boven via het omroepsysteem aangeduid als 'de hall'.



De granieten trap, gemaakt voor de eeuwigheid.

Dat was misschien nog het aardigst, even door het gebouw lopen en in gedachten die bezigheden weer zien en de schoolgeluiden weer horen. Even.

Vroeger was alles beter

Ik spreek de laatste tijd vaak mensen die zeggen dat het vroeger allemaal beter was. Een misverstand. Ik heb inmiddels meer vroeger dan later in mij, en neem van mij aan, vroeger was het niet beter.
Vroeger hadden we bijvoorbeeld geen warm water, en kreeg ik elke vrijdagavond een dubbeltje, waarmee ik een douche kon halen in het gemeentelijk badhuis, een kilometertje van ons huis vandaan. Op de deur een klok die gezet werd door een medewerker, douchetijd 10 minuten, inclusief uit- en aankleden. Dit fotootje van het betreffende badhuis vond ik op de site van het Haags Gemeentearchief.

In Flanders Fields

Het is vandaag 11 november, Armistice Day.

In Flanders Fields

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row,
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.

We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved, and were loved, and now we lie
In Flanders fields.

Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.

(John McCrae)

Dit gedicht werd bij ons op school behandeld, bij de Engelse les, door juffr. Janssen, zij was liefhebster van de War Poets. Wij leerden in de eerste regel overigens: (...) the poppies GRow.
In alle gepubliceerde versies (te beginnen in Punch, 8 december 1915) staat: BLow. In Wikipedia lees ik dat in het Imperial War Museum te Londen het waarschijnlijk oorspronkelijke handschrift ligt, uit april 1915, met daarin ook: GRow. Persoonlijk vind ik dat mooier, ook vanwege de echo in de laatste regel.

1984

Hij stapte uit de trein. Een miezerige voorjaarsregen druilde op het verlaten perron. Hij liep naar de trap, aan het eind van het perron, en daalde de natte, gladde treden af. In de tunnel onder de sporen rook het bepaald onfris, naar natte kleren. Op het stationsplein keek hij onwennig om zich heen. Een stationsboekhandel, een gesloten cafetaria en de fietsenstalling. Aan de linkerzijde van het plein stonden taxi’s.
Onzeker liep hij er naartoe. ‘Bent u van De Staalfabrieken?’ vroeg hij door het autoraampje aan chauffeur in de voorste wagen. Deze keek onwillig op, en schudde zijn hoofd. Met een vaag armgebaar wees hij schuin naar achteren. Aan de andere kant, bij het middenplantsoentje, stond nog een taxi. Dit was wel de goede auto. Hij stapte in, naast de chauffeur. ‘Ik heb een afspraak, op het Hoofdkantoor van De Staalfabrieken’ zei hij tegen de chauffeur. Deze antwoordde niet, maar startte de motor.

Het Hoofdkantoor van De Staalfabrieken was een grijs, U-vormig kantoorgebouw, hij schatte uit de jaren 60, en lag ongeveer een kilometer van het station verwijderd. Hij stapte uit, en probeerde veerkrachtig de traptreden naar de hoofdingang op te lopen. De glazen toegangsdeur was gesloten. Hij trok aan de deurknop, en duwde, maar de deur gaf niet mee. Hij keek naar binnen en zag aan de linkerkant een verlaten portiersloge. Naast de deur zocht hij vergeefs naar een bel. Hij tuurde nog eens naar binnen en zag een man schuin door de binnenhal lopen. Hij tikte tegen het glas. Toen de man omkeek, maakte hij een hulpeloos armgebaar. De man liep daarop naar de portiersloge en drukte kennelijk ergens op een knop, want er klikte een slot los en er ging een zoemer af.
Hij drukte de deur open en liep naar binnen.

Het Bureau

Als dit nu eens de zin van het bestaan was: Het waarnemen van kleine variaties in steeds hetzelfde stukje van de wereld waar je toevallig woonde.
(J.J. Voskuil: Het Bureau 7, blz. 86)

Deze week is op Radio 1 de herhaling begonnen van het 475-delige hoorspel Het Bureau, naar de boeken van Voskuil. Prachtig toch weer.
Ik luister weer, nu als podcast op mijn Ipodje, en ben er bijna aan toe om ook die 7 delen te herlezen.
Kantoorhumor, en er gebeurt niks, hoor ik wel. Dat is wat mij betreft dan niet goed gelezen. Inderdaad, er zit geen snelle dynamiek in de vertelling en inderdaad, het boek heeft humor. Maar het is vooral een geweldige beschrijving van hoe mensen met elkaar omgaan in een werksituatie, hoe je omgaat met mensen die je niet zelf hebt uitgekozen om mee om te gaan, hoe je onderdeel wordt van het systeem, hoe soms de zaken een eigen dynamiek blijken te hebben en anders lopen dan je je voorgesteld had. Niet van de een op andere dag, maar (zoals bij Voskuil) gedurende een dienstverband van 28 jaar. Prachtig.



'Wim Bosman stond aan de overkant van de straat. Hij had een driepoot voor de deur van het Bureau gezet en keek voorovergebogen door de zoeker van zijn camera naar het effect terwijl het personeel zich op de stoep en in de deuropening opstelde. Maarten schoof achter Balk, op de plaats naast het nieuwe aluminium bord, waarin de naam van het instituut was gegraveerd, met als ondertitel: Volkstaal, Volkscultuur, Volksnamen.'
(J.J. Voskuil, Het Bureau 4, blz. 976)

Schrijf ook zo'n boek, zeggen sommigen tegen mij. Het Laboratorium! Ik kan dat niet, en het hoeft ook niet, want dat boek is er al. Het Bureau.

Living in the material world

Een mooi bladerboek met 400 bladzijden (voor het overgrote deel: niet eerder gepubliceerde, veelal uit de persoonlijke plakboeken afkomstige) foto's en commentaren. Familieleven, muziek, Indiase spiritualiteit, Formule 1 racen, films maken. George Harrison. Mijn zondag is goed.

Gestameld liedboek

Het went niet, het leven, en van het leven de dood nog het minst.

Een schitterend boek van Mortier over zijn moeder, over het verloop van de ziekte van Alzheimer bij zijn moeder, over de impact daarvan op de familie, op de schrijver.
Het is geen traditioneel vertelde roman, maar een verzameling korte stukjes, een paar regels, een halve bladzijde, soms niet meer dan 1 regel, die heen en weer springen in de tijd, waarnemingen, flarden gesprekken, indrukken, herinneringen. Zakelijk, emotioneel, prozaïsch, poëtisch. Zie hier wat literatuur vermag.

Het eerste huis

Vanmiddag liep ik langs het eerste huis waar ik woonde, vanaf mijn geboorte tot bijna mijn vijfde verjaardag. Ik herinner het me nog wel, we woonden achter een winkelruimte die voornamelijk als opslag dienst deed. Voor mijn gevoel was de gang onmetelijk lang.
Een losse herinnering: de bovenbuurman was buschauffeur bij de HTM, van hem kreeg ik lege boekjes waar de buskaartjes uit waren gescheurd. De achtergebleven strookjes gebruikten we zelf als buskaartjes als we 'bus of tram' speelden.
Ik zou nog wel eens in dat huis willen kijken, even. Maar dat gaat niet zomaar, en nu wonen daar Rob en Sabrina, lees ik op de deur.

Hier nog een foto, uit 1981. Het hoekhuis op de begane grond. Ook toen woonden we er al jaren niet meer. schat ik.

Prometheus

Modern toneel van Ko van de Bosch, een van mijn favoriete theatermakers. Helaas bestaat zijn eigen Alex d'Electrique ('ik denk, dus ik verwar') niet meer, maar hij heeft nu een uitlaatklep bij het Noord Nederlands Toneel. Ik werd weer niet teleurgesteld. Mooi verwarrend spektakeltoneel, dat ook ergens over gaat.

Van de website:
De Prometheus van het Noord Nederlands Toneel bemoeit zich met onze beschaving. Deze ultieme rebel, gespeeld door Frank Lammers, is een mythische figuur waarvan gezegd wordt dat hij het vuur stal van de goden en aan de mensen gaf. Hij wordt door de goden voor zijn diefstal gestraft en aan een rots in de Kaukasus geketend. Elke dag pikt een adelaar zijn lever uit, maar elke nacht groeit die weer aan. Het vuur uit deze mythe staat voor alles wat de mens tot een beschaafd mens maakt: kunst, wetenschap en technologie. Ko van den Bosch bewerkt het stuk van Aischylos hardhandig, zoals we van hem gewend zijn, en maakt er een hallucinerende science fiction van.

De held Prometheus denkt met een groep vrienden de vooruitgang te beginnen, maar in plaats van “onlosrukkelijk” aan een Kaukasische rots geketend te zijn, loopt hij vast in de modder, niet ver van Almere. In die andere wereld, bij de Almerianen, komt hij zijn oude vrienden tegen, die hij ooit het vuur gaf. Prometheus vraagt zich af waar de vooruitgang de verkeerde afslag heeft genomen.
Evenals Alice in Wonderland van Van den Bosch is Prometheus een poëtisch-absurde afrekening met het zielloze, politieke klimaat en de triomfantelijke grijns van de banaliteit. Want waarom zouden we daarmee genoegen nemen als we Goethe, Kafka, Aischylos, Jarry, Vonnegut en Tarkovsky hebben? Een absurde comedy, rock-‘n-roll en 6000 liter Almeriaanse kleipap in één. Kortom, Nederland krijgt een knetterend koekje van eigen deeg.

De tijd zelf

Het eerste postuum gepubliceerde werk van Mulisch. Postuum werk, dat is altijd een beetje oneerlijk. Het is niet af, of bij leven niet goed genoeg bevonden en daardoor in veel gevallen minder van kwaliteit dan de door de schrijver wel gepubliceerde, voltooide boeken. Ik zeg er dan ook maar meteen bij dat Mulisch zelf als eerste De tijd zelf als niet-voltooid heeft beschouwd. Het is maar een bladzijde of 20. De aanzetten zijn typisch Mulischiaans: een filosofisch debat over het wel of niet bestaan van het nu, en tegelijkertijd het besef dat we wel degelijk in het nu leven. Dat doet mij een beetje denken aan Mulisch' theorie van de octaviteiten uit De compositie van de wereld. En een vermakelijke episode over kwijtgeraakte tijd en een omgevallen klok. Maar goed, 20 bladzijden, meer is het niet. Interessanter vond ik de essays van Marita Mathijsen en Arnold Heumakers, over de geschiedenis van dit onvoltooide werk, en over de rol van het begrip tijd in het werk van Mulisch. Verder in dit boekje veel reproducties van manu- en typoscripten, schema's, aantekeningen en dagboekfragmenten uit de periode 1998 - 2003 betreffende het werken aan De tijd zelf. Leuk voor de fans, vooral als je geïnteresseerd bent in het schrijfproces zelf. En nu maar wachten op De ontdekking van Moskou.

Love Me Tender

Sinds een paar dagen is namens de erven Sutcliffe via Amazon en Itunes een unieke opname te koop, men beweert van Stuart Sutcliffe (1940 - 1962), een van de vele 'vijfde Beatles' (hoewel, hij zat al in de band voor Ringo of zelfs Pete Best en was dus eigenlijk zelfs de 4e Beatle, tot hij in 1961 de groep verliet). De originele opname (men zegt: uit 1961) is schoongemaakt. Maar is het nou Stuart Sutcliffe of niet? Wie het weet mag het zeggen.



Een zoetig Elvis-nummer, maar hij zingt wel beter dan Ringo. Oeps, wat zeg ik nu weer.