Kleine twittercursus van het heelal

Leuk dit! @govertschilling en @marcuschown schreven een cursus over het heelal in twittervorm, dus berichtjes van niet meer dan 140 tekens.

Ongeveer dus de lengte van de voorgaande zinnen, dat waren 139 tekens, om precies te zijn. @govertschilling doet dat al langer (sommigen zeggen: hij doet niet anders), in de Volkskrant en natuurlijk op Twitter.

In het boek worden in 300 bladzijden 140 vragen beantwoord, over: de hemel, de aarde, de maan, ruimte, de zon, het zonnestelsel, de sterren, de Melkweg, sterrenstelsels, het heelal, leven in het heelal, geschiedenis van de sterrenkunde, de telescoop, kijken naar het heelal. Dus grofweg van dichtbij naar veraf, van klein naar groot. Govert en Marcus geven korte, duidelijke antwoorden op de grootste vragen, zonder moeilijk te doen.

In eerste instantie dacht ik: antwoorden in een serie tweets (ongeveer 12 per vraag), is dat in een boek niet kunstmatig, leest het daardoor niet wat amechtig? Het antwoord is nee! De tweetvorm heeft de auteurs gedwongen tot puntig, duidelijk formuleren zonder al te veel uitweidingen. De tweet is ook een mooi brokje informatie om tot je te nemen. Maar wat het boek vooral aantrekkelijk maakt is de stijl waarin het geschreven is. Vlot, een veelheid aan onderwerpen, verrassende associaties en verduidelijkende huis-, tuin- en keukenvoorbeelden. De schrijvers kijken naar het heelal, maar luisteren ondertussen ook naar Pink Floyd, laten je de maansopkomst ondersteboven tussen je benen door bekijken en vertellen je tussen neus en lippen dat er per seconde honderd miljoen miljoen neutrino's door je opgestoken duim vliegen. En wat er gebeurt als er (astronomisch) dichtbij een supernova afgaat (slik!). En ik weet nu ook wie de LAATSTE mens op de maan is. En dat de ringen van Saturnus 100.000 km breed en maar 20 m dik zijn. Ik kwam veel te weten, maar het is niet alleen maar een verzameling weetjes. Het verhaal wordt ook verteld. Aanstekelijk is het woord, ik las het boek in precies twee keer uit, maar het kan ook in 140 keer. En dat aanstekelijke komt doordat de auteurs ook nieuwsgierig en enthousiast zijn.

Minpuntje: in een boek over de natuur, en zeker over het heelal, horen eigenlijk plaatjes. Maar plaatjes gaan bij twitter ten koste van de tekst, en de antwoorden zijn al zo kort.

Ik heb het boek ook aan mijn dochter en echtgenote gegeven en gevraagd een of twee van de 140 vragen door te lezen en te zeggen wat ze vinden, zij zijn geen beta's en geen twitteraars, maar wel lezers. Beiden hadden na lezing het idee dat ze vraag en antwoord na lezing begrepen (dat heb ik op school wel eens anders meegemaakt ;-)). We hebben het hier dan wel over bijv. zonsverduisteringen, Pluto, quasars, de oerknal en multiversa, dus. Ik bedoel maar.

Gaaf toch? luidt de laatste zin van het boek. Inderdaad, gaaf!

Gran Café Boulevard

Een 'best wel' boeiend, intrigerend verhaal vond ik. Een onversneden avonturenroman, pot-boiler, met vaart geschreven, met vervalsingen, seks, moord, intriges, dubbele identiteiten, wederzijdse geheimen. Maar er zit wel erg veel van dit alles en nog meer in, waardoor ik het boek uiteindelijk niet helemaal geslaagd vond. Dat zit dan misschien ook in de lange zinnen, die prima kloppen, maar waardoor het hier (anders dan bijvoorbeeld bij A.F.Th.) voor mij te veel mooischrijverij wordt. Met name het laatste stuk, met utopische vooruitwijzingen naar het huidige Hart van Holland, een plotseling opduikende verloren gewaande medefotograaf en een tewaterlating is teveel van het goede. Kortom: goed gelezen, maar ik denk niet dat ik dit boek nog eens uit de kast pak om bijvoorbeeld een bepaalde passage nog eens terug te lezen. Dat niet.

Daar gaan ze, mijn zoon en mijn moeder

Daar gaan ze, mijn zoon en mijn moeder. Naar de markt voor boodschappen. Toch een kilometertje lopen. Mijn moeder loopt niet zo heel geweldig meer, wordt af en toe wat duizelig, dus ze krijgt een hand. Ik loop er een paar meter achter, met de tassen en maak stiekem deze foto. We kopen groente, bij de slager vlees, en wat bij de drogist en bakker. Nu nog een bos bloemen.
Opeens hoor ik mijn zoon zeggen:
'Oma, kunt U nog huppelen?'
'Dat weet ik niet hoor, dat is al zo lang geleden.'
'Probeer het eens, kijk, zo.'
En dan, dan gebeurt het. Mijn moeder (toch een eind op weg naar de 93) huppelt een paar pasjes, hand in hand met mijn zoon. Op de Van Vredenburchweg in Rijswijk.

De zondagmiddagauto

Onlangs teruggevonden, het eerste verhaal dat Renate Dorrestein ooit schreef. Een duistere geschiedenis over drie broers, die samenwonen met hun zus. Over vaste gewoonten en onverwachte gebeurtenissen. Aardig verhaal, 30 bladzijden of zo. Renate Dorrestein beschrijft in een inleiding de aanloopfase van haar schrijverscarrière, en hoe dit verhaal vergeten werd en daardoor 30 jaar heeft kunnen overleven.

Yogales

Vanavond een les yoga gehad. Dat ging ongeveer zo:

Goedenavond, ga op je matje staan, benen iets gespreid. Breng nu je armen zijwaarts en omhoog en adem in. Buig je linkerknie naar buiten, open je borst voor de ademhaling, breng je handen samen achter je rug en strek naar achteren. Adem langzaam uit. Trek je rechterbeen omhoog, breng je voet naar je bil en pak met je hand vast, terwijl je over je linkerschouder naar achteren kijkt. Strek de andere arm recht naar voren en ontspan. Adem in. Buig je romp naar links, strek je rechterarm recht omhoog en rol je schouders naar voren. Buig je knie en zet je rechtervoet tegen de binnenkant van je linkerdij. Hou dit vast. Adem nog een keer in. Kantel je bekken naar voren, reik met je rechterarm achter je benen langs naar je linkerenkel. Pak deze beet. Wijs met de linkerarm gestrekt recht naar boven en kijk over je rechterschouder. Adem rustig uit. Laat beide armen zakken naar je knieën en laat ze rusten. Rol langzaam omhoog en adem in. Trek nu ook je linkervoet omhoog. Rol je schouders weer naar achteren, blijf rechtop zitten en ontspannen. Adem uit. Ga languit liggen. Adem nog maar eens uit en kom langzaam overeind. Dank jullie wel en tot volgende week.

Ik ben er wel weer flink van opgeknapt, eerlijk waar.

Gisteren had ik geluk

Ik fietste vanuit mijn huis naar de Bergermeer en op een gegeven moment was ik alleen. Even op een bankje gezeten en naar de wei, de wolken en de duinen in de verte gekeken.

Mathilde Santing

Marthilde Santing was bij Zomer op het plein in Alkmaar. Net uit de coulissen greep ze het publiek in het eerste nummer meteen vast met een prachtige a capella. Je moet maar durven. Daarna (met begeleiding) volgde anderhalf uur een keuze uit 30 jaar professionele carrière. Het ene na het andere fantastisch gezongen nummer. Werkelijk, werkelijk geweldig goed. Loepzuiver en met een intense emotie gezongen. Alles. Daar zat ik dan, als grote vent. Tranen op mijn wangen.

Den Haag is in die jaren zoooo veranderd

Allard Piersonlaan 1938


Allard Piersonlaan 2012

Made in Japan

En toen was ineens Jon Lord dood. Ik dacht daarbij aan van alles, maar vooral aan het eindexamen. Na het eindexamen braken de eindexamenfeestjes aan, bij klasgenoten die hun ouders zo gek hadden gekregen 30, 40 uitgelaten scholieren in hun woning toe te laten. Het was er steeds stervensdruk (een keer, op de Van Alkemadelaan, vreesde ik dat we met zijn allen al hossend door de vloer zouden zakken, zoveel mensen stonden in de woonkamer), de kratjes pils opgestapeld op balkon of in achtertuin. Overdag sliepen we uit, en lagen we op het Scheveningse strand. 's avonds was er dan weer een feest. En er werd hard muziek gedraaid. Eén plaat kwam eigenlijk elke avond terug. Nadat de vreselijke Osmonds en The Sweet en wat had je nog meer gedraaid waren werd met enig vertoon de plaat der platen tevoorschijn getoverd. Made In Japan van Deep Purple. Een dubbel-lp met 7 nummers. De rest van de avond werd alleen nog dat gedraaid. Eén feest is me in het bijzonder bijgebleven. Met een groep hadden we ons verzameld ten huize van klasgenoot M. Aan de overkant van de Waalsdorperweg waar hij woonde, was kennelijk nóg een feest aan de gang. Niet van een klasgenoot van ons, maar toch: een feest. Wij erop af. We werden binnengelaten en feestten vrolijk mee. De woonkamer was afgeladen en weer werd Deep Purple gedraaid. Op 10. Het aparte was dat halverwege de kamer het feest ophield. De andere helft van de kamer was helemaal leeg, alsof er een glazen wand in de kamer stond. In die andere helft van de kamer stond alleen een boekenkast en één stoel, met daarin de heer des huizes, die daar schijnbaar onaangedaan de krant zat te lezen. Een surreële situatie. Zoiets als Monsieur Hulot. Onderwijl daverde Deep Purple uit de boxen. Kijk op YouTube.

Hieronder staat Lazy. Gewoon hard over de boxen afspelen, ter ere van John Lord. Tot over 10 minuten.

Mehmet de veroveraar (2)

De tekst van dit toneelstuk. Dit weekeind heb ik het nog maar eens nagelezen. Handig, die boekjes ook, hier te koop.
De integrale toneeltekst, aangevuld met (summier) historische achtergrond.
Terugdenkend: een imponerende voorstelling, 4,5 uur (inclusief pauzes) over een hoogst actueel gegeven.

Ik zou hier daarom eigenlijk de tekst van de proloog van het derde deel willen overtikken. Een mooie monoloog van de hoofdrolspeler Sadettin Kirmiziyüz. Ik doe alleen de slotzin:

Vertel mij de geschiedenis van de ander, en ik weet wie ik ben.

Ik wil daaraan toevoegen: Luister naar de geschiedenis van de ander, leer jezelf kennen.

Jammer dat (in ieder geval bij de voorstelling die ik zag) er weinig Turkse mensen aanwezig waren.

Een dagje naar het strand

Vandaag was ik aan het strand en maakte deze foto.



Ik moest daarbij denken aan een van die oude MULO-sommetjes, waarmee meneer Quapp ons lastigviel.

De aarde is een bol met een omtrek van 40.000 km. Ik sta aan de kust en kijk naar de horizon. De zee is glad. Mijn ooghoogte is 1,75 m.

a. Hoe ver is de horizon?

Er steekt een wind op, waardoor er golven ontstaan tot 1,5 m hoog.

b. Hoe ver is nu de horizon?

Mevrouw Len

Een kort verhaal van Oek de Jong dat ik nog had liggen. Ik zou willen dat Oek de Jong meer verhalen zou schrijven. In krap 30 pagina's een portret van de benedenbuurvrouw, een plompe vrouw van begin zestig, die haar etage tot een hol heeft gemaakt vol katten, stapels kranten en met kleren volgepropte plastic zakken.

‘In haar vrolijk gebloemde jurk met hoofddoek herinnerde ze me aan boerenvrouwen op foto’s van lang geleden en ver weg. De tijd waarin men boerenvrouwen, op weg naar de markt, in de berm zag staan, de benen iets gespreid in de rok, en het onder die rok hoorde klateren in het gras.’

Wie niet horen wil moet lezen

Het stomme is: ik had al zo'n voorgevoel, en een kleine voorproef.
Maar ja, een gegeven paard. Tóch lezen. Een bundeling met stukjes die eerder verschenen in Nieuwe Revu, HP/De Tijd en Het Parool. Daar hadden ze beter kunnen blijven staan. De stukjes zijn niet interessant, en naar mijn gevoel vaak onaf, ze missen een pointe. Lectuur voor bij de kapper, dat zou nog net kunnen. Toen ik als verleden tijd van glimmen zonder ironie: glimde las, had ik het boek moeten dichtslaan. Maar ja, wie niet horen wil moet lezen.

Gerrit Komrij waer bestu bleven

Egidius waer bestu bleven
Mi lanct na di gheselle mijn
Du coors die doot du liets mi tleven

Ik heb een cd waarop Gerrit Komrij gedichten voordraagt uit zijn bloemlezingen. Ook het Egidiuslied. Prachtig. Die stem. Dit was het eerste waaraan ik dacht nadat ik hoorde dat hij was overleden. Gerrit Komrij waer bestu bleven.

Komrij is natuurlijk bekend door een welhaast uitputtende serie bloemlezingen: De Nederlandse poëzie van de negentiende en twintigste eeuw in 1000 en enige gedichten (sinds 2004 in 2 delen: Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten), De Nederlandse poëzie van de zeventiende en achttiende eeuw in 1000 en enige gedichten, De Nederlandse poëzie van de twaalfde tot en met de zestiende eeuw in 1000 en enige bladzijden, De Afrikaanse poëzie in 1000 en enige gedichten, De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten, ja zelfs: De 21ste eeuw in 185 gedichten. Soms pak ik zo'n deel, blader wat en lees.

Een groot ambassadeur voor de poëzie. Soms zeggen mensen: ik lees geen poëzie, ik weet niet hoe je dat moet lezen. Komrij was daar tamelijk gewoontjes in. Hij schreef over het lezen van poëzie een serie stukken in NRC Handelsblad, die later gebundeld zijn: In Liefde Bloeyende, Trou Moet Blijcken en Kost en Inwoning. Mag ik dit bij U aanbevelen? Dan komt het gedichten lezen daarna bijna vanzelf.

En natuurlijk zijn eigen bundels en het werkelijk prachtige Verwoest Arcadië en Over de bergen. Er is zo veel.

Angst

Heel argeloos begin je een gedicht.
Een aantal letters, aangenaam van vorm.
Het gaat vanzelf. Er slibben regels dicht.
Ze zwijgen nog. Ze wachten op de storm.

Uit dode krullen, schreven, lijnen, halen
Ontstaan - geen mens die weet waaraan het ligt -
Schermutselingen tussen de vocalen.
De consonanten brommen mee, ontsticht.

Pas dan ontpopt zich iets als een bericht.
Een sos uit een ver paradijs.
De voorhang scheurt. Je schrikt van het gezicht.

Doe dicht je ogen. Raak niet van de wijs.
Tart niet de woordeloze bliksemschicht.
Bepaal je tot je e's en o's en ij's.

The Day That John Met Paul

Vandaag (6 juli) is het precies 55 jaar geleden dat John Lennon en Paul McCartney elkaar ontmoetten. Dat gebeurde op het Garden Fête in St. Peter's Church, Woolton, Liverpool. De festiviteiten begonnen met een rondrit van de deelnemers op vrachtauto's, door de wijk. Dus ook de schoolband van John Lennon, The Quarrymen.



Gedurende het wijkfeest speelden The Quarrymen 's middags op het grasveld naast de kerk, en 's avonds vanaf 8 uur in een kerkzaaltje aan de overkant van de kerk (toegang 10 pence). Tijdens het middagoptreden bevond Paul zich in het publiek.



Wonderlijk genoeg is zelfs van dit optreden van deze 'proto-Beatles' een bandopname bewaard gebleven.



Tijdens het opzetten van hun instrumenten voor het avondoptreden werd Paul aan John voorgesteld door een gemeenschappelijke vriend, Ivan Vaughn. John was 16 jaar, Paul net 15.

Shorter of breath and one year closer to death

En weer ben ik een geheel aantal keren rond de zon geslingerd. Ooit begon het hier, aan de Nieuwe Duinweg in Den Haag, in de kraamkliniek van Algemeen Ziekenfonds de Volharding.

Mehmet de veroveraar

Vertel mij de geschiedenis van de ander, en ik weet wie ik ben.

Een theatermarathon: inclusief pauzes duurde dit 4,5 uur. De drie bedrijven speelden zich af in drie verschillende zalen, die waren gerealiseerd in een voormalig bedrijfspand. Daarnaast was er een eetzaal, waar tussen de bedrijven door voor de 350 man publiek heerlijk Turks eten werd geserveerd. Fantastisch. De voorstelling is ook voor kinderen (de doelgroep is: 10 tot 110 jaar) geen moment vervelend. Er zijn nog een paar voorstellingen deze maand, maar U bent te laat, alles is uitverkocht. Het verhaal gaat over de geschiedenis van een volk. In dit geval de Turkse medelanders en hun verhaal van de verovering van Constantinopel. Maar het gaat ook over verschillen tussen culturen, en over mogelijke of toch onmogelijke vriendschappen, over vooroordelen en over vaders. Ik vond het mooi.

CCC Inc

CCC Inc trad gisteravond op, bij Zomer op het plein in Alkmaar. Inderdaad Nederlands beste folk- en americanaband. Ik had ze sinds 1972 niet meer gezien. In dat jaar probeerden een klasgenoot van mij (van wie ik alleen de bijnaam nog weet: "Duck") en ik nog de feestcommissie van onze school zo gek te krijgen om deze band te boeken voor het schoolfeest. Er is nog wel een brief geschreven, maar uiteindelijk is er toen toch gekozen voor een dj die de top-40 nog eens liet horen.
De band bestaat dit jaar maar liefst 45 jaar. Dat kan alleen maar als je plezier hebt, en er werd dan ook vrolijk en enthousiast gemusiceerd. Mijn rechter buurman vermoedde zelfs dat ze 'beter waren dan in 1970'. En tot mijn grote vreugde speelde Ernst Jansz ook nog eens zijn mooie Dylan-vertolking Het meisje van de rode rivier. Gemeld werd nog dat ze eind dit jaar terugkomen voor een optreden in Theater De Vest. Dan ga ik weer, ik ga niet nog eens 40 jaar wachten.
Hier nog wat goedbedoelde plaatjes.