Oranje boven!

Zo, de jaarlijkse Oranjeweek zit er weer op, Goddank. Het begon met een interview met onze kroonprins. Zoals gebruikelijk behoedzaam en stijf formulerend debiteerde hij de ene gemeenplaats na de andere. 'De Prins is klaar voor de troon!' was hierna de mening van onze Minister-President.
Iedereen gaf in de dagen daarna ook zijn of haar commentaar. Wat een geslijm, gepluimstrijk en geknipmes is dat toch altijd. In Tros Kamerbreed op zaterdagochtend vertrouwde CDA-kamerlid Wim van de Camp ons toe dat hij 'de hele uitzending had zitten genieten'. Ik kan me (zij het met moeite) voorstellen dat je het interessant vindt om te zien of horen (ik niet, het is allemaal gecensureerde nietszeggendheid), maar om nou te zeggen dat je hiervan geniet? Dan moet je wel een erg beklagenswaardig leven leiden.
Vandaag dan nog de verjaardag van de Majesteit. Ook hier weer het gebruikelijke gebuig met toegeknepen billen. 'Welkom in onze gemeente, Majesteit.' De burgerij gedroeg zich weer zoals verwacht: koekhappen en touwtrekken. Het Koninklijk Huis gedroeg zich weer zoals verwacht: prinses Mabel deed mee aan een race met eieren op lepels, Pieter van Vollenhove dolde met prinses Annet tijdens het vis eten. Er was weer van alles te zien aan oubolligheid. Prins Frederik Hendrik (de stedendwinger) kwam ook weer tot leven, een duidelijk gebrek aan historisch besef van de plaatselijke bevolking. Deze Oranje was naar huidige maatstaven een oorlogsmisdadiger, die (door het platbranden van omliggende landerijen) zorgde voor het sterven van het grootste deel van de toenmalige bevolking van Den Bosch. Het bezoek aan Brabant heeft ongeveer een miljoen euro gekost, de opbrengst is onduidelijk. Ondertussen waren in Amsterdam weer honderdduizenden mensen met oranje kronen op hun hoofd en glazen bier in de hand door de hoofdstad aan het schuifelen. Wat een feest.

Leve de republiek!

What about the black notes?

Toen ik ongeveer 15 jaar was, vond ik in de bibliotheek een boekje van zo'n 50 bladzijden, waaruit je piano zou kunnen leren spelen. Geweldig! Geen muzieklessen nodig, alleen deze 50 bladzijden doorwerken en dan de choralen van Bach! Een van de piepkleine hoofdstukjes was getiteld: What about the black notes? Kijk, dat was een doelgerichtheid waar je nog eens ergens mee kwam. Pianospelen is niet moeilijk. Oplichterij natuurlijk.
Ik moest hier aan denken bij het lezen van De helende reis van Brandon Bays. In dit boek wordt een alternatieve geneeswijze gepropageerd die werkelijk het middel tegen alle kwalen is. Bijvoorbeeld in 6 weken genezen (zonder medicijnen!) van een voetbalgrote tumor, allerlei onverwerkt leed en levenslange angsten overwinnen, zelfs een bosbrand hield een keer respectvol afstand dankzij deze krachtige bron van almachtig goed weten. En dit allemaal in een paar uurtjes. Achterin staat de hele therapie uitgeschreven, dit moet voorgelezen worden en op de plaats van puntjes moet steeds een naam worden ingevuld, dan komt het allemaal goed.
Gelooft u het? Miljoenen mensen helaas wel, het is booming business, deze kwalkzalverij.

Gelezen

Bagger

Vanavond hoorde weer eens ik een stukje van het TV-programma So you want to be a popstar.
Wat bezielt de mensen. Ik hoorde Nelleke van der Krogt. Waarom zegt niemand tegen haar: Moet je niet doen, je kunt niet zingen, je gooit je reputatie te grabbel? Nu heeft ze een conservatoriumopleiding gevolgd, maar pop is wat anders dan klassiek, het was gewoon niet best. Toch maar weer televisieprogramma's regisseren en presenteren. Eerder zag ik al een keer Hilbrand Nawijn. Voormalig Hare Majesteits Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie, daarna met voorkeurstemmen geroepen tot het hoogste ambt, d.w.z. Tweede Kamerlid, thans gemeenteraadslid in Zoetermeer. In dit programma konden we weer op hem stemmen. Zo vals als een kraai, uit de maat, in de microfoon blerrend en de controle over de blaas verliezend. Wat een bagger.

Uit focus

Bij Pauw en Witteman trad deze week Focus op. In de jaren '70 een briljante Nederlandse rockgroep, met de unieke combinatie Thijs van Leer en Jan Akkerman, die samen een fantastische synthese van klassiek en rock maakten. Ik was fan, en kocht al hun LP's. Jaren later opnieuw, op CD. Mijn favorieten zijn de CD's Moving Waves en Focus 3. Maar nu: er is weer een band die zich Focus noemt. OK, Thijs van Leer zit er in, en ook good old Pierre van der Linden. Maar Jan Akkerman en Thijs van Leer zullen wel nooit meer in één band spelen, zo werd ook die avond weer duidelijk. De huidige band leunt zwaar op het oude repertoire. Ook het deze avond gespeelde nummer van de nieuwe CD (Focus 9 / New Skin) is een herhalingsoefening van het oude idioom. De gitarist speelt heel behendig, maar is in wezen een bloedeloze Jan Akkerman emulator. Gespeeld werden een fragment van Hocus Pocus, het nieuweoude nummer Aya-Yuppie-Hippie-Yee en als toegift Sylvia. Toegegeven, Pierre van der Linden trommelde ijzersterk, en Thijs kon nog een aardige riedel jodelen.

De boom

Dit is de boom in onze tuin. Ik heb hem geplant in 1990. Ondanks steunpaaltjes en allerlei pogingen om hem goed recht te houden, staat hij nu onder een hoek van 60 graden. Maar ik vind hem mooi. Een grillig gevormde stam, heel veel groene blaadjes en ook een verzamelplaats voor allerlei vogels. En hij geeft een fijne schaduw. Vanmiddag zat ik heerlijk onder 'mijn' boom.

Brieven van Jan Hanlo, deel 2

In dit tweede deel van Jan Hanlo's verzamelde brieven komt een aantal thema's uit het eerste deel weer terug: kansrekening, motorrijden, het al dan niet 'goed' zijn van God, de dichtkunst, en de niet aflatende zorg over het foutloos doen zetten van zijn teksten. Met name deze laatste twee onderwerpen zijn interessant om over te lezen. Hanlo had een geheel eigen kijk op interpunctie, of het gebruik van hoofdletters. Hij was daar zeer, zeer precies in, in de zin dat het precies zo moest worden zoals hij het wilde. Niet per sé zoals 'het hoorde'. Ook liet hij soms bewust grammaticale fouten staan. Hij schrijft (blz. 480): "Dat komt omdat ik de spreektaal autonoom vind, en omdat ik 'taal' eigenlijk alleen maar een middel vind: als de gedachte maar goed tot z'n recht komt, mogen er 'fouten' in de taal staan ...".
Hanlo is terughoudend met het doen van mededelingen over een aspect van zijn persoonlijke leven, namelijk zijn pedofiele geaardheid. Hoewel het ingrijpend moet zijn geweest, vernemen we ook bijna niets over een paar rechtzaken die tegen hem gevoerd worden. Pas aan het eind van dit boek is er meer openhartigheid over Hanlo's pedofilie. Vind ik meteen ook minder prettig om kennis van te nemen, dan gaat het schuren.

Enno Endt overleden

Afgelopen weekend overleed Enno Endt, de Gorter-deskundige van Nederland. Samensteller van het beste literatuurboek van Nederland over de beste dichter van Nederland: Herman Gorter Documentatie 1864-1897, verschenen bij Van Oorschot. In Bij nader inzien van J.J. Voskuil komt hij voor als David Grobben, mede-student van Maarten Koning, en ook daar al helemaal 'in Gorter'.

Afscheid

Vandaag speelde ADO Den Haag de laatste wedstrijd in het Zuiderpark. Een treurig afscheid, want ADO was al gedegradeerd, stond al met 0-3 achter tegen FC Groningen toen de wedstrijd na 50 minuten ook nog eens werd gestaakt wegens onregelmatigheden en vuurwerk. Fijn voor de club, zo'n 'supporters'bende. Dat kost wellicht weer een paar duizend euro boete.
Zelf kwam ik vroeger wel naar de wedstrijden. Eerst met mijn vader, 'achter de kool', ik met een klasgenoot vooraan bij het hek (toen nog ongeveer tot borsthoogte) en onze vaders meer naar achteren. In de rust kreeg ik een reep chocola. Later op de Noord tribune, met (zoals in het lied O, o, Den Haag) een 'warme wogst'.
Ergens eind jaren '70 kwam tijdens een wedstrijd tegen Feijenoord de bereden politie de tribune op, om de boel schoon te vegen. Dat was voor mij de laatste keer. Jammer, toch.

Raadsel

Vanmorgen moest ik in een beddenwinkel een tijdje wachten, voordat ik geholpen kon worden. Ik dronk wat koffie, en zag op een tafeltje een rekenmachine en een telefoontje. Een raadsel dat mij al eerder opviel: waarom is de volgorde van de cijfers bij telefoons anders dan bij rekenmachines? Heeft dat een bepaald nut, of is het een verordening uit Brussel?

(...)

Hella de Jonge vertelt hier haar verhaal. Joodse ouders, die getraumatiseerd uit de Tweede Wereldoorlog zijn gekomen, kindermishandeling, een dood kind en wat niet meer. Aangrijpend. Ik ben stil.

1964

Jan Wolkers loopt een opdracht voor een beeld mis, kennelijk omdat de opdrachtgever (de schippersvereniging Schuttevaer) aanstoot nam aan een onlangs bij Pauw en Witteman voorgelezen fragment uit Jan's laatstverschenen dagboekdeel, Dagboek 1972. Nu was het een nogal pikant fragment, maar om daarom een opdracht in te trekken, dat is zo 1964.

Het is troostrijk te bedenken dat, lang nadat de herinnering aan deze naamloze dwergen vervlogen zal zijn, we nog steeds zullen kunnen genieten van de meesterlijke boeken, schilderijen en beelden van de geniale Jan Wolkers.

Freek's cadeau

Na de voorstelling De toeschouwer kocht ik het boek van Hella de Jonge, Los van de wereld. Ik kreeg Door de knieën van Freek er zomaar gratis bij. Een boek over "Het Leven". De ik-figuur zijn kind verloren, is sindsdien zijn vrouw kwijt en zoekt naar vriendschap en een levensdoel. Vol bijbelse symboliek. Een boek dat ik aan vrienden wil geven.

Bang voor de boze wolf

Ik zag deze week ook nog het ultieme treiteren in een huwelijk: Wie is er bang voor Virginia Woolf?, door Edward Albee, in de vertaling van Gerard Reve, gespeeld door Olga Zuiderhoek en Porgy Franssen. Een geweldig stuk (de Hamlet van de 20e eeuw wordt het genoemd). Over niet-waargemaakte verwachtingen, verloren ambities en illusies. Je gelooft je ogen en oren niet over wat er aan gesar, getreiter, gemenigheid en vuilbekkerij tussen twee echtelieden wordt uitgewisseld.

Freek's Greatest Hits!

Eerder deze week zag ik De toeschouwer van Freek de Jonge. Deze kwam in de plaats van zijn oorspronkelijk in deze periode geplande verkiezingsconference, "omdat de verkiezingen al geweest zijn, en de conference ook". De voorstelling was een verzameling (deels oude) liedjes en conferences. Ouwe koek, hoor ik U zeggen. Nee! Freek's Greatest Hits! Begeleid door een band met o.a. Robert-Jan Stips, en violen door Hella de Jonge en Emmy Verhey. Liedjes van Neerlands Hoop, Frits (Freek + Nits), en Freek solo. Een goed scherp lied over Geert Wilders (op de melodie van Le Plat Pays - Mijn Vlakke Land van Jacques Brel). Verhalen over theater, het afvallen van het geloof, en over de vader. Een schitterende solospot voor Emmy Verhey.

Weg met al die cabaretjes op TV. Dit is het echte spul.

Gelezen

Een vriend van mij schreef: "Hoe groot een ego ook is, het biedt uiteindelijk slechts plaats aan één persoon."

Aadje

Wim de Bie had het er al over in Bieslog en vandaag stond er een stukje in NRC. In een prestigieus nieuwbouwwijkje in Den Haag is een straat vernoemd naar Aad Mansveld, zeer tot ongenoegen van de bewoners. Niet sjiek genoeg. Tja, ik vermoed dat het allemaal van die kakkineuze types zijn, die menen door de voortstuwingskracht van hun eigen darmgassen de gewone medemens te zijn ontstegen. De wijk (op de plaats van het voormalige landgoed Blommendaal) heet dan ook Blommendael. Om te beginnen wil men daar liever niet wonen in een straat. Te gewoon, liever woont men aan een laan, dreef, of oord. Aad Mansveld was een keigoede voetballer, jarenlang aanvoerder van ADO, later FC Den Haag. Hij speelde zes keer in het Nederlands Elftal. Hij heeft tienduizenden mensen jarenlang plezier gegeven. Het zou toch mooi zijn als er een Aad Mansveldstraat in Den Haag kwam, maar dan maar liever in Spoorwijk, Moerwijk of Laakkwartier.

Goed boek

Met dit boek sneed het mes aan vele kanten: goed, spannend, leerzaam, goedkoop en een goed doel ondersteund. Ik heb het achterelkaar uitgelezen. Wel veel muziek, wat ik meestal niet kon duiden, waarschijnlijk is hiermee een laag voor mij verborgen gebleven. Dat heb ik ook altijd bij Vestdijk.

Een kleintje Voskuil

In de laatst verschenen aflevering van Tirade staat o.m. een bijdrage van J.J. Voskuil onder de titel Kladboek 1955 - 1956. Het betreft hier '(...) de eerste bladzijden van een keuze uit mijn (d.i.: Voskuils) dagboek over de jaren 1955 - 1956.' Dit betekent wellicht dat er een grotere keuze is gemaakt dan hier gepubliceerd, misschien voor een latere publicatie in boekvorm. In ieder geval is dit voor de Voskuil-vorsers weer interessant. Het betreft een periode tussen die van Bij nader inzien en Het bureau, en valt dus misschien samen met de periode die behandeld wordt in het nog?-niet-gepubliceerde-Voskuil-boek Binnen de huid. Delen van de hier gepubliceerde dagboekfragmenten komen overigens overeen met passages uit Requiem voor een vriend. Interessant om hier de verschillen te ontdekken.

Daarnaast in deze aflevering een verhaal van Carl Friedman, Koorddanser (daar wil ik meer van lezen) en beschouwingen van Wim Raven en Frits van der Meij, respectievelijk Humor in de islam en Humor in de bijbel. De overige bijdragen konden mij minder boeien, helaas.

De hel

De absolute hel is de McDonald's op de Avenue des Champs-Elysées in Parijs. Je daalt, hoewel je het niet van plan was, maar omdat de restaurants en terrassen vol zitten en daartoe gepresseerd door de kinderen, een trapje af in een lokaal winkelcentrum. Het is barstensdruk, laag plafond, lange rijen, alles vol, en keiharde muziek. Constant gaat er een keukenalarm af, kennelijk zonder dat iemand daar dan iets mee doet. Na ruim 20 minuten wachten ben je aan de beurt, en je schreeuwt je bestellingen naar de medewerker, boven de herrie uit. Na ontvangst hiervan schuifel je met je twee overvolle dienbladen door de drukte, op zoek naar een zitplek. Uiteindelijk vind je die en je gaat zitten, onder de tl-balken, met een viezige vloer, aan een tafel met vetstrepen, eten uit een doos. Terwijl je een hap neemt in je broodje hamburger valt er tussen dat broodje van alles uit en loopt aan de andere kant de smurrie in je mouw. Waar laat je in godsnaam de doosjes en papiertroep tijdens het vreten. Je schrokt je voer naar binnen, want gezellig tafelen is het sowieso niet, en naast je staat al weer een volgende lading ongelukkigen ongeduldig te kijken tot je je plaats vrijmaakt. Bij het weggooien van de papieren, dozen en overgebleven onsmakelijkheden is de afvalbak ook al zo vol dat de helft er naast flikkert. Over het toiletgebeuren aldaar zal ik het niet hebben. Ik heb mij voorgenomen: Dit nooit meer.

Time wounds all heels

Dit weekeinde werd op BBC2 de docu The U.S. vs. John Lennon vertoond. Hoewel ik het grotendeels allemaal wel wist, was het toch ontluisterend dit weer eens op een rijtje te zien. John Lennon ontwikkelde zich van popmuzikant tot politiek bewust actievoerder, en werd tenslotte door de regering Nixon zelfs als potentieel gevaarlijk gezien. Jarenlang heeft men hem illegaal afgeluisterd, achtervolgd, tegengewerkt en geprobeerd hem de VS uit te zetten op grond van een veroordeling wegens bezit van marihuana uit 1968. Dat is niet gelukt, en op 27 juli 1976 kregen hij en Yoko Ono een permanente verblijfsvergunning voor de VS. Op de vraag of hij met bitterheid terugkeek op de voorgaande 4 jaar antwoordde John: "No, I believe time wounds all heels". Goeie muziek, ook.

Gelezen

Zoals al eerder gemeld: de niet-Maigret romans van Simenon zijn vaak interessant. Zo ook deze. Er is iemand dood, en we krijgen een goed inzicht in de onderlinge verhoudingen binnen een familie, oud familiezeer, en ook van de verschuivingen die het overlijden teweeg brengt. Binnen 160 pagina's is het allemaal duidelijk in kaart gebracht.