The Analogues zijn The Fab Five

OK, vorige week was het 50 jaar Beatles en Pepper en zo, maar het leek ook wel een beetje een Analogues-week, de afgelopen dagen. Niet geheel toevallig natuurlijk. Ik zag ze twee keer eerder (hier en hier) en beide keren konden ze mij wegdragen, zo goed was het.

Op 1 juni (immers: It Was Fifty Years Ago That Day) speelden ze in (vrijwel uitverkocht, mooi) Ziggo Dome, eerst Magical Mystery Tour en daarna Sgt. Pepper. Die muziek live noot voor noot horen spelen met allemaal vintage instrumenten is zó geweldig. Magical Mystery Tour, en dan met échte blazers. I Am The Walrus, met blazers én strijkers. Dat is onvergelijkbaar beter dan met synthesizers (zoals Paul McCartney himself het tegenwoordig doet, in 1977 had hij tenminste ook nog echte blazers. Zo jammer.) En alle details kloppen. Een zacht gitaarriedeltje ergens halverwege, een gek blaastoetertje en een tel (door 'Lennon'?) op de achtergrond (Lovely Rita), een buisklok in Penny Lane, harpspel bij She's Leaving Home, sitar, tabla en dilruba bij Within You Without You, het is er allemaal.

Het optreden werd ingeleid met een video van Andy Babiuk, schrijver van het (ook al geweldige) boek Beatles Gear, die vertelde over The Analogues en hun originele instrumenten. Na MMT was er een leuke video waarin Geoff Emerick vertelde over zijn werk bij EMI en met The Beatles, en zijn bewondering voor The Analogues uitsprak. Helaas hebben betrekkelijk wat bezoekers dit gemist, omdat ze dachten dat het pauze was. Ik niet, ha! Daarna Pepper, heel goed weer.

Na de (echte) pauze een inleiding met een saluut aan Geoff Emerick, die in de zaal zat en een staande ovatie kreeg! Daarna het tweede deel van de acvond, een soort bonus-set met 'muzikale vrienden'. Daar waren achtereenvolgens: Henk Hofstede (Nits) met Girl, Dave von Raven (De Kik) met I Call Your Name en I Want To Hold Your Hand, Barry Hay (die zit ook in een bandje) met Happiness Is A Warm Gun, Douwe Bob (zoon van Simon Posthuma) met Get Back, Paul de Munnik met For No One (heel goed!), Felix Maginn (Moke) met The Ballad Of John And Yoko, daarna While My Guitar Gently Weeps, Berget Lewis (Ladies of Soul) met Oh! Darling (prachtig!), weer Barry Hay, nu met Lady Madonna.
Ten slotte The Analogues weer, met Got To Get You Into My Life, de Abbey Road medley Golden Slumbers/Carry That Weight/The End, en als absolute uitsmijter Revolution.
In de pauze kocht ik nog een cd'tje (ironisch genoeg uit op het Decca-label, dat The Beatles ooit afwees) en een dvd. Top-avond.

Diezelfde avond werd ook nog eens de Het Uur Van De Wolf documentaire The Analogues - Sgt. Pepper 50 jaar later uitgezonden, waarin The Analogues gevolgd worden. Erg leuk te zien, het uiteenrafelen en weer opbouwen van de nummers, de zoektocht op eBay en door Europa naar de juiste instrumenten. Ik zag de (natuurlijk) goede documentatie voorbij komen: Beatles Gear, The Complete Abbey Road Sessions en Recording The Beatles. Dat zit goed, maar dat wist ik al.

De volgende avond ten slotte ook nog eens op tv: Sgt. Pepper live door The Analogues, eerder dit jaar opgenomen. Voor de tv geldt: PLAY LOUD!

Enfin, dat was het wel zo'n beetje. Ik vond het geweldig. Volgend jaar White Album (Number Nine, Number Nine, Number Nine...)
Ondertussen zeg ik: The Analogues zijn The Fab Five! Tot 23 januari dan!

P.S.: De foto's die ik met het mobieltje maakte vond ik niet goed genoeg. Dus.

Het hondenfluitje van John Lennon, de 2017 stereo mix

Het zal u waarschijnlijk niet ontgaan zijn. Het is 50 jaar geleden dat Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band uitkwam. Ter gelegenheid hiervan is de Anniversary Edition uitgekomen, een nieuwe stereo-mix door Giles Martin, te koop als los plaatje, maar ook in uitgebreider versies met allerlei extra's verkrijgbaar.

Sgt. Pepper is het meest ambitieuze project van The Beatles, ze zijn er maanden mee doende geweest. Het bevat prachtige nummers en zit tjokvol met geluids'dingetjes'. Een lust voor het oor. Over die nieuwe mix wil ik niet zo hebben, lees de recensies of, nog beter, luister zelf. Ik vind het prachtig geworden.

Op de oorspronkelijke lp uit 1967 stond, na het magistrale einde van A Day In The Life, in de uitloopgroef, maar vóór de eindgroef (waar weer wat anders verstopt zat), een hoogfrequente toon. John Lennon wilde op de plaat 'a high-pitch whistle especially for dogs, to make them perk up'. In de uitloopgroef werd dus een hoge (15 kHz) toon gezet, voor het menselijk oor slecht of niet hoorbaar. Op sommige latere persingen ontbrak de toon, maar op de cd's uit 1987 en 2009 was hij aanwezig. Ik schreef er in 2013 een stukje over, lees dat eerst even zodat U weet wat ik toen deed om die 15 kHz-toon te bekijken.

Ik heb de exercitie uit 2013 nog eens overgedaan, nu ook met de nieuwe 2017 stereo-mix van Giles Martin. Hieronder de geluidsspectrum-plaatjes voor de verschillende stereo-cd's.


spectrum hoge toon 1987 stereo-cd


spectrum hoge toon 2009 stereo-cd


spectrum hoge toon 2017 stereo-cd

Dat ziet er heel anders uit. Op de nieuwe cd staat ook een hoogfrequente toon, maar van 16 (i.p.v. 15) kHz, en veel luider (-4,5 dB, tegenover -27,7 dB in 2009 en -25,5 dB in 1987). De toon bestaat ook uit vrijwel 1 frequentie, bij de oudere cd's zat er ook (vele dB's zwakker) laagfrequenter geluid bij, waarschijnlijk afkomstig van de tapes die bij de cd-mastering gebruikt werden. De nieuwe toon is waarschijnlijk puur digitaal aangebracht.

Dit blijkt ook uit de 'amplitude-weergave' van de nummers, die de intensiteit van het geluid laten zien. Ik heb ingezoomd naar de stukjes met de hoge toon, aangegeven tussen de rode lijnen.


sterkte hoge toon 1987


sterkte hoge toon 2009


sterkte hoge toon 2017

Het lijkt mij duidelijk. Het 2017-signaal in de uitloopgroef is luider, heeft een andere frequentie en is veel strakker van vorm. In 2017 is volledig digitaal een nieuwe hoogfrequente toon gebruikt. Dat moest ook wel, de toon staat niet op de sessietapes die bij de remix zijn gebruikt, net als in 1967 is hij er later bijgevoegd. Maar waarom 16 kHz i.p.v. 15? Ik houd het op een slordigheidje. Gelukkig vrijwel onhoorbaar :-) . Ik kan het overigens nog steeds horen, met mijn oren die intussen óók 50 jaar ouder zijn geworden.

Wat een verhaal weer, over een (vrijwel) onhoorbaar stukje Beatles-muziek. Ik ga die nieuwe Pepper draaien. En gewoon luisteren.

A splendid time is guaranteed for all!

50 jaar Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band

Het is raar als je nu nog niet weet dat Sgt. Pepper 50 jaar is geworden. De afgelopen tijd is er flink op de pr-trommel geslagen. Op radio en tv is er volop aandacht. En in de platenwinkel zijn er Anniversary Editions te koop, natuurlijk. Ik kocht de Anniversary Super Deluxe Edition, met 6 schijfjes.
Veel mensen vinden Pepper de beste Beatles-lp, of Abbey Road, of Revolver, of ... Daarover kun je van mening verschillen, en dat gebeurt dan ook al 50 jaar, een dankbaar gespreksonderwerp. Zelf luister ik liever naar Revolver, maar Pepper is wel de meest ambitieuze plaat die ze maakten.

De Anniversary Edition dus. Het geheel is verpakt in een mooie, lp-grote doos in een schuifhoes, een replica van de tape-dozen zoals die in de EMI-studio gebruikt werden. Dit is natuurlijk de doos waar een kopie van de stereo-master in zat, of nog steeds zit, want ze zijn goed in bewaren bij (tegenwoordig) Universal. Dit is al interessant, er staan Franstalige aanwijzingen op (ne rien changer au minutage, een aanwijzing om vooral niets te wijzigen aan de manier waarop de nummers aan elkaar gelast zijn, namelijk zonder de tot dan gebruikelijke standaardpauze van steeds drie seconden. Verder staat de 15 kHz toon van de uitloopgroef op de doos vermeld, ook interessant omdat die er oorspronkelijk pas in het disc-cutting stadium bij gezet werd. De oorspronkelijke tape in deze doos is kennelijk samengesteld op 28 april 1967, een week na de allerlaatste finishing touch. (Inmiddels waren The Beatles alweer een paar dagen onderweg met opnamen voor het volgende project, Magical Mystery Tour, onvoorstelbaar)

Maar wat zit er in de doos?
Een facsimile van een promotieposter voor platenwinkels 'NEW BEATLES LP HERE NOW'
Een facsimile van de circus-poster die John ooit kocht, inspiratie voor Being For The Benefit Of Mr. Kite.
Een lp-groot kartonnen inlegvel, zoals bij de oorspronkelijke lp, met uitknipsnor, -badge, postkaart, en nog zo wat.
Een lp-groot hardcover, full-colour 144 blz. boek met essays over de Londense muziekscene in 1967, de ontwikkelingen in opnametechniek, details over de opnamesessies van alle nummers (handgeschreven teksten, data, apparatuur, instrumenten), de totstandkoming van de hoes, de ontvangst van de lp destijds en alle songteksten. Voor de hardcore liefhebber om te smullen.

En ten slotte, waar het eigenlijk om gaat: een uitklap-lp-hoes zoals uit 1967 met daarin gestoken:

cd1 new stereo mix
Een nieuwe, door Giles Martin gemaakte stereo-mix. Hoe ambitieus Pepper ook is, de tot nu toe uitgebrachte versies waren compromissen vanwege de beperkingen in opnametechniek. Die techniek ging toen niet verder dan 4-sporenopnames, wat betekende dat, om al die effecten, instrumenten op te kunnen nemen, sporen 'ge-down-mixt' moesten worden, zeg maar: tijdens de sessies gekopieerd en gecombineerd, om ruimte vrij te maken om bijvoorbeeld een nieuw trompetje op te kunnen nemen. Dat proces leverde altijd een (miniem) kwaliteitsverlies op, en een beperking in het uiteindelijk te realiseren geluidsbeeld. Giles Martin heeft alle oorspronkelijke sessietapes (alles is bewaard) gedigitaliseerd en gesynchroniseerd en is van daaruit gaan mixen. Naar eigen zeggen heeft hij geprobeerd de (superieure) mono-lp-mix in stereo te vangen. Het resultaat is geweldig. De detaillering, de helderheid zijn verbluffend. De mix is (zoals de mono-lp) harder, voller, met een andere 'textuur', maar nu in stereo, en ook scherp en levendig, minder diffuus. 5 sterren.

cd2/cd3 Sgt. Pepper sessions
Twee cd's met sessie-takes, meestal twee per nummer. De nummers staan hier op volgorde van eerste opname, niet op volgorde van de lp. Vaak van een nummer de eerste take, zonder overdubs, daardoor kaler, en illustratief voor hoe de band speelde. Op Anthology 2 uit 1996 staan ook Pepper-outtakes, maar die waren in veel gevallen bewerkt of ingekort. Hier zijn het de complete, niet bewerkte takes. As nature intended. Alles is goed, wat mij betreft is Strawberry Fields Forever (dat niet op de lp kwam, maar als single werd uitgebracht, met Penny Lane) het hoogtepunt. The Beatles namen van dit nummer drie totaal verschillende versies op. De in 1967 uitgebrachte single was een combinatie van de tweede en derde versie. Hier worden de drie oorspronkelijke versies compleet gepresenteerd samen met een 2015 stereo-mix van de single, gebruikt voor de 1+ dvd. Beter dan dit wordt het niet. Hoewel ik een kleine kanttekening plaats: Only A Northern Song en You Know My Name (Look Up The Number) die ook tijdens deze sessies werden opgenomen maar pas in 1969 en 1970 zouden verschijnen, ontbreken, evenals het mysterieuze, experimentele, bijna door niemand gehoorde Carnival of Light.

cd4 mono album and bonus tracks
Deze cd bevat de originele mono mix (die had ik al) en een aantal alternatieve mono mixen, die het wordingsproces van de nummers verder illustreren.

dvd en blu-ray
Beide bevatten hoge resolutie audiomixen, een Making of documentaire uit 1992 en 3 promotiefilms voor A Day In The Life, Strawberry Fields Forever en Penny Lane.
De blu-ray schijf kan ik niet afspelen, ik heb geen blu-ray-speler.