Pardon, reeds!

Dit jaar valt de 100e geboortedag van Dolf Brouwers, las ik eerder deze week ergens op Twitter. Mooie vent, om wie ik altijd moest lachen. Sjef van Oekel. In Den Haag, waar hij woonde, zag je hem wel wandelen en fietsen door de binnenstad. Hij had altijd bekijks, en deed dan vaak tot groot plezier van iedereen zijn Sjef van Oekel act. Pardon, reeds! Ik word niet goed! Hij woonde pal in het centrum, op een gewone etagewoning aan het Slijkeinde en was toevallig de buurman van een middelbareschoolvriend (Wim van T.) van mij, met wie ik in de jaren 70 vaak mee naar huis ging om te schaken en muziek te luisteren. Op een dag konden we niet naar binnen. Of Wim de sleutel vergeten was, of dat we ons buitengesloten hadden, dat weet ik niet meer. Maar we kregen het idee om via het balkon van de buren over te klimmen. De buurman op het volgende portiek (maar met aangrenzend balkon) was Dolf Brouwers. We belden aan en werden vriendelijk binnengelaten. Op het balkon keken we elkaar aan en we besloten dat ik via het balkonmuurtje om de scheidingsmuur heen op het balkon van het huis van Wim zou stappen, en dan de voordeur van binnenuit open zou doen. Ik klom op het muurtje, en boog me om de scheidingsmuur. Ik hield me wat krampachtig vast en bewoog mijn voet naar de andere kant. Toen ging het bijna fout, en bijna was ik lachend doodgevallen. Net toen ik boven de waslijnen balancerend aan de andere kant vaste grond onder de voet trachtte te vinden, klonk opeens de bekende, hoge, overslaande stem van Sjef van Oekel: "Past u wel op dat u niet naar beneden dondert, als het ware? Reeds!?"

De familie Golowljow

Dit boek kwam onlangs tevoorschijn uit een doos. Ik wist zelfs niet dat ik dit boek had. Ik blijk het gekocht te hebben op 31 december 1987. In die periode bracht Van Oorschot een aantal delen van de Russische Bibliotheek uit met een slappe kaft. Ik kocht er een aantal en las ze. Deze verdween (waarschijnlijk bij de verhuizing van 1989) ongelezen in een doos.
Enfin, blij dat ik dit boek nu alsnog gelezen heb. Het is weer zo'n typisch Russisch verhaal, breedvoerig uitgeschreven dromen, gedachten en dialogen, grote gebaren, soms groteske handelingen. In grote lijnen volgt het verhaal de levens van drie generaties Golowljow. De ondergang van een familie met een landgoed. Misschien niet zo goed als bijvoorbeeld Oblomov of Dode zielen, maar toch: goed. Boek gaat nu niet meer terug in de doos, maar gewoon in de boekenkast.

Ja!

Twee cd'tjes erbij, Ja! van Vinkenoog met Spinvis Combo en de nieuwe Spinvis, Tot ziens, Justine Keller.
De opgewonden declamaties van Simon Vinkenoog passen wonderwel bij Spinvis. Eerder kocht ik Ritmebox, met bestaande opnamen van Vinkenoog, waar Spinvis een muziekje bij had verzonnen. Ja! (uit 2006) bestaat uit gezamenlijke nieuwe opnamen. Leuk op de fiets, je gaat steeds harder trappen, merkte ik vanmiddag.



En de goeie laatst verschenen Spinvis. Ronnie doet gelukkig ook weer mee.





Ogen dicht en luisteren.....en nog een keer.....en nog een keer.....en steeds weer iets nieuws horen.

Mephisto

Overwacht gingen we naar Mephisto, een voorstelling door Toneelgroep Maastricht, naar de roman uit 1936 van Klaus Mann. Hoe je op te stellen in een land dat langzaamaan verandert in een cultuurvijandige dictatuur. Maar ook het verslag van de persoonlijke strijd tussen Mann en zijn zwager, de toneelregisseur Hermann Gründgrens, die openlijk met de Nazi's collaboreerde om zijn carrière veilig te stellen (en die overigens na de oorlog gewoon weer aan de bak kwam).
We hebben twee en een half uur geboeid gekeken, jammer was het dat een waarneming van Mann uit Mephisto weer bewaarheid werd. In het theater trek je volle zalen als er niet al te veel nagedacht hoeft te worden, maar als dat wel het geval is, sta je al snel voor een halfvolle zaal. Zo ook gisteren helaas. Ook komende maand nog in de theaters.

De stiltecoupé

Gisteren een kort treinritje, van Leiden naar Den Haag HS. Omdat ik eigenlijk weer vergeten was hoe het is, ging ik in de stiltecoupé zitten. Ha, ha, wat een illusie. Ik heb even geteld: er werden 3 gewone gesprekken gevoerd, daarnaast 2 (korte) telefoongesprekken, 1 jongen zat te gamen met geluid hoorbaar aan en er was een huilende peuter. Een conducteur zie je op zo'n moment natuurlijk niet, die zoekt een rustig plekje op om met collega's te klaverjassen. Gelukkig kon ik er na een kwartiertje in Den Haag weer uit.

Ik heb overigens al eerder gemerkt dat die stiltecoupés ab-so-luut niet werken. Een tijdje geleden reed ik dagelijks tussen Alkmaar en Delft. 's middags stapten bij Den Haag Laan van NOI elke dag weer veel mensen in, die in de stiltecoupé hun werkdag uitgebreid gingen nabespreken. Aanspreken helpt niet, heb ik ervaren. Je wordt aangekeken of je van Mars komt. In het gunstigste geval wordt er een verontschuldiging gepreveld en nog eens tergend luid gezegd dat 'we maar even ophouden met praten, want hij daar heeft er last van'. Op zo'n moment ben ik geestelijk leeggezogen en vol met een diepe haat. Ik vermijd dat meestal door in de (vaak rustiger) gewone coupés te gaan zitten.

WATER en VUUR

Mooi klein concert van Thé Lau gezien. Heel anders dan de vorige keer. Toen trad hij op met een band, dit keer had hij alleen mede-The Scene-(inval)gitarist Alan McLachlan meegenomen. Opzet van deze reeks is dat van het concert eerste en laatste nummer bepaald zijn, en de rest ter plaatse ingevuld wordt, ook aan de hand van 'verzoeknummers'. Solo- en The Scene-nummers. Gelardeerd met aardige verhalen over de jeugd in Alkmaar en Bergen.
Bijzonder was het moment dat Thé Lau tijdens het zingen van Zing voor mij bij het tweede couplet door de tekst toch weer aangedaan raakte en het even kwijtraakte. De zaal zong dapper door.
PS: The Scene heeft na jaren ook weer een plaatje gemaakt.

Een mooie, heldere winterdag

Het was een mooie, heldere winterdag, inmiddels al ruim 25 jaar geleden. Ik stond laat op, en deed de gebruikelijke dingen, dus voornamelijk koffiedrinken. 's middags stapte ik op de fiets en reed naar de TH. Daar trof ik mijn vriendin (= nu mijn echtgenote), mijn ouders, haar ouders, mijn broer, haar zus en een aantal vrienden. Samen met nog zo'n 20 anderen kreeg ik die dag mijn diploma. 's avonds aten we bami bij mijn ouders in Den Haag. Daarna fietste ik met mijn vriendin weer naar Delft. Een mooi dagje. Ik moest daar aan denken, toen ik vanmorgen hoorde dat mijn afstudeerprofessor C.J. Hoogendoorn (op de foto spreekt hij mij ernstig toe) eerder deze week is overleden. Toch een vreemd idee.

bde

Fijn dat Wikipedia bestaat. Anders had ik niet geweten van dit boekje. In de boekhandel zult U het niet vinden. Dit is een voor toneel bedoelde tekst van Jeroen Brouwers, waarmee het gezelschap Walpurgis een muziektheatervoorstelling heeft gemaakt. Behalve een tour door Vlaanderen (op dit moment nog net bezig) is er 1 voorstelling in Rotterdam geweest, die heb ik helaas gemist. Het boekje is/was verkrijgbaar na de voorstellingen, of on-line te bestellen. De tekst is, zoals de titel al aangeeft, een weergave van een bde (bijna-doodervaring) van een oudere man die op weg naar zijn geboorteplaats een auto-ongeluk krijgt. Een typische Brouwers-tekst, met associaties, herinneringen, vervloekingen, gedachten over heden, verleden, dood en vergankelijkheid. En vol met mooie zinnen, zoals eigenlijk alleen Jeroen Brouwers dat kan.

Everyman

Tijdens en na mijn studie had ik twee Noord-Amerikaanse helden, Updike en Roth. Inmiddels is Updike dood, en ik realiseerde me, dat ik al jaren geen Philip Roth meer had gelezen. Voor een prikkie kocht ik Everyman. Onderwerp: een man die sterven moet, en die op het leven terugkijkt en bekeken wordt, door hemzelf, door familie en collega's. Hij is succesvol, maar mislukt. Hij wilde schilder worden, maar ging in de reclame, en na zijn pensionering lukte het schilderen eigenlijk ook niet meer. Zijn vrouw ruilde hij in voor een 24-jarig fotomodelletje. De gezondheid laat hem in de steek. Everyman is een meesterlijk geschreven boek, de verweving, de overgangen van herinneringen van hem, aan hem, heen en weer springend in tijd en plaats zijn erg goed. Ik heb nog een ongelezen Roth, American Pastoral, lekker!

Across the universe

Naar aanleiding van een twitterbericht.

Begin februari 1968 namen The Beatles Across the Universe op, als mogelijke nieuwe single. Dat werd 'm niet, John Lennon was onzeker over dit geweldige nummer. Het bleef ongebruikt op de plank liggen. Ongeveer een jaar later werd erover gedacht het nummer op een e.p. te zetten. Ook die e.p. werd nooit uitgebracht. Eind 1969 werd het nummer afgestoft, de tape werd versneld, en werden er geluidseffecten aan toegevoegd. Het kwam alleen in Engeland uit op een liefdadigheids-lp voor het World Wildlife Fund: No One's Gonna Change Our World. Daarmee werd het meteen een zeldzaam verzamelaarsobject. Midden jaren '70 kwam het op een Rarities-lp, en eind jaren '80 op de cd Past Masters volume 2.



In april 1970 kreeg Phil Spector de tapes in handen. Hij wiste alles behalve zang, gitaar en tamboura, vertraagde de tape en voegde toe: 18 violen, 4 viola's, 4 cello's, 1 harp, 3 trompetten, 3 trombones, 1 drum en 14 zangstemmen, alles in 1 keer live in de EMI Studios opgenomen met 3 soorten echo: The Phil Spector Wall of Sound. Lennon vond het goed, McCartney moest er niets van hebben.
Deze versie kwam in 1970 op de lp Let it Be.



Midden jaren '90 brachten The Beatles 3 2cd's met archiefmateriaal uit, Anthology. Hierop is een alternate take te vinden, en wel take 3. Ik vind 'm prachtig.



In 2003 werd Let it Be geremixt tot Let it Be ... Naked. Across the Universe verschijnt hier in een drastische remix voor het eerst op ware snelheid.



Voor de completisten: in 2009 verscheen een tot dan toe niet verschenen mono-mix uit 1969 in de box The Beatles in Mono.



Vooruit, je wordt maar 1 keer 65: in 1974 nam David Bowie (vandaag 65 jaar) Across the Universe op. Een min of meer geautoriseerde versie, John Lennon speelt gitaar en doet background vocals.

Minor Details

Gisteren weer een concert van Jan Akkerman. Deze lone ranger draait nog altijd zijn rondjes langs de poppodia en theaterzalen. Net als vorige keer een selectie van de (inmiddels verschenen) cd Minor Details, met daartussendoor een paar oude Focusnummers (Hocus Pocus, Sylvia, Tommy, to name a few). Deze keer zaten we allemaal op een stoeltje, vorige keer stonden we met bier in hand. Dat beviel toch beter. Maar het was zeker niet slecht, Jan Akkerman is en blijft natuurlijk de beste Nederlandse gitarist. De uitvoering van Sylvia was gisteren fantastisch. Eindelijk de 'nieuwe' cd gekocht.

De Laakmolen

Dit is de Laakmolen, in Den Haag. Ik kom er vrijwel langs als ik van het huis van mijn moeder naar het station loop. In Vincent van Gogh, de biografie las ik dat Vincent en Theo van Gogh in augustus 1872 langs de Trekvliet op weg waren naar Rijswijk en bij de molen een glas melk dronken. Vincent van Gogh is deze middag zijn hele leven als een mythisch samenzijn van twee broers blijven beschouwen, en herinnerde zich in brieven naar Theo 'dien tijd lang geleden, toen (...) wij zamen langs den Rijswijkschen Trekweg wandelden en melk dronken aan den molen'.
In de jaren tussen 1900 en 1930 is de aanliggende polder volgebouwd met het Laakkwartier, havens en industrieterreinen, maar de molen staat er nog. Hoewel, in 1984 brandde de oorspronkelijke molen (uit 1699) af. Hij is herbouwd, het is een Rijksmonument.
Allemaal niet heel erg belangrijk, maar leuk om te bedenken, op weg naar het station.

Echt zien

De stukken van Bas Heijne, die mis ik wel sinds ik het abonnement op NRC opzegde. Helaas is dit boekje dan weer wat minder vind ik. Literatuur in het mediatijdperk, is de ondertitel. Er wordt minder gelezen, er wordt anders gelezen. Tja, dat is misschien zo, maar cultuurpessimisten waren er al bij de oude Grieken. Niemand weet meer wie Brecht was. Dat is de werking van de tijd, je kunt dat jammer vinden maar misschien is Brecht voor de generatie van vandaag gewoon niet relevant genoeg meer. Anna Karenina wordt alleen maar gelezen door een positieve bespreking bij Oprah Winfrey. Ik zou zeggen: tel je zegeningen. Verder vraag ik me echt af of er 'vroeger' nu zoveel meer literatuur gelezen werd. Het opleidingsniveau lag over de hele bevolking gemiddeld lager. Menno ter Braak, toch gezien als een invloedrijk auteur, wordt vrijwel niet meer gelezen, maar ook in de jaren '30 had hij oplagen van maar een paar honderd stuks. Zo bezien was ook toen zijn invloed beperkt.
Heijne is hier toch een beetje een brompot die beweert dat vroeger alles beter was. Het boekje gaf me wel een goed voornemen voor 2012: Ik ga De stille kracht van Louis Couperus herlezen!

Vincent van Gogh, de biografie

De biografie van Vincent van Gogh. Wat een leven. Wat een manipulerende egomane figuur eigenlijk. Wat een onbegrepen, verdrietige figuur. Wat een boek. Meer dan 1000 pagina's tekst. Van begin tot eind boeiend, goed geschreven. Bij verschijnen was dit boek enigszins in het nieuws, omdat de schrijvers aannemelijk proberen te maken dat Van Gogh zichzelf niet van het leven probeerde te beroven in een hooggelegen korenveld (zoals de laatste 50 jaar het door vrijwel iedereen herhaalde verhaal gaat), maar dat het fatale schot waarschijnlijk door een 16-jarige jongen werd gelost, op een heel andere plaats. (Deze visie wordt nog niet meteen omarmd door deskundigen van het Van Gogh Museum, onder meer omdat er nog vragen onbeantwoord blijven. Als leek zeg ik dat deze vragen ook door de zelfmoordtheorie niet beantwoord worden, dat de nieuwe theorie een aantal onduidelijkheden en ongerijmdheden oplost, en dat de schrijvers hun punt 'sterk brengen'.) Terug naar het boek. Het boek put uit herinneringen van tijdgenoten, maar vooral ook uit de brieven van Van Gogh, en handelt vanzelfsprekend veel over de tekeningen en schilderijen. Daarom las ik dit boek naast de computer, om het uitgebreide notenapparaat (buiten het boek gehouden: 5000 getypte pagina's), de geciteerde brieven (ik koos voor de Nederlandse vertaling van de biografie omdat de vertaler deze brieven niet terugvertaalde, maar 'gewoon' de oorspronkelijke brieven kon citeren) en de besproken tekeningen en schilderijen te raadplegen en bekijken. Dit is het eerste boek waarvan ik denk: dit zou een eBoek moeten zijn. Minder zwaar, en naar al die externe bronnen kan dan in de tekst gelinkt worden. Maar ja, dan had ik het weer niet gekocht, want ik heb geen eReader.

En nu moet ik binnenkort toch echt weer eens naar het Van Gogh Museum, daar ben ik al te lang niet meer geweest. Opschieten, want ook dit Amsterdamse museum gaat dicht, op 1 september.

Vandaag precies 10 jaar geleden

Vandaag (5 januari) precies 10 jaar geleden was ik voor de laatste keer bij de buurtsnackbar. De eigenaar was ook overgegaan op de euro maar was van mening dat dit slechts het wijzigen van het guldenteken in euroteken inhield, en niet ook het getal door 2,2 delen. Ik denk dat dit het grofste voorbeeld van europrijsopdrijving was dat ik meemaakte. Gek genoeg slikte kennelijk iedereen het. Ach, een zak friet, zal men gedacht hebben. Ik ben zonder te betalen en zonder de bestelling weggelopen en natuurlijk nooit meer teruggekomen.