31 augustus 2011

Toen Reve nog Van het Reve was



Een alleraardigst boekje van Henk Romijn Meijer, met een aantal bijna terloopse herinneringen aan Gerard van het Reve in de jaren '50. Ik was zo'n beetje vergeten dat ik dit had, ik kwam er weer op omdat ik het Henk Romijn Meijer Parelduikernummer aan het lezen ben. Het gaat eigenlijk over Reve én Meijer. Reve zat toen in de redactie van Tirade en vroeg Romijn regelmatig om kopij.

29 augustus 2011

Ik bedacht zojuist het volgende


(Fotograaf P.G. Kempf, collectie Haags Gemeentearchief)

Helemaal zeker weet ik het niet, maar volgens mij is het vandaag (29 augustus) precies 45 jaar geleden (waar blijft den tijd) dat ik naar de MULO ging. 29 augustus viel in 1966 ook op een maandag. Bijgaand een fotootje van de site van het Haags Gemeentearchief, van deze Willem Ruys MULO (van wat later datum, 1981). Cito-toetsen bestonden nog niet, maar door praten wist mijn vader het hoofd van de lagere school te bewegen tot een ander 'bindend advies' dan de LTS, wat binnen de familie als een mooi succesje beschouwd werd.
De eerste schooldag werden we ontvangen door de directeur, meneer Moed, die toen al min of meer tegen zijn pensioen aanliep. Hij las onze namen voor uit een klein oranje notitieboekje, en droeg ons over aan de klassenleraar, meneer Baal, een aardige Surinaamse man, die les gaf in Nederlands, schoonschrijven (!), Frans, Algebra, Vaderlandse en Algemene Geschiedenis. Daarnaast waren er natuurlijk nog andere vakken en leraren. Het was een klassikale school, die ik overigens ergens een keer in een boek omschreven zag als de strengste MULO van Den Haag. Lang haar bij jongens was uit den boze.
Er was drie keer per dag pauze, we mochten de school dan niet verlaten, maar moesten op het schoolplein blijven. Dat was een min of meer rechthoekig binnenplein, en we werden geacht in groepjes van 3, 4 personen over dat plein rond te lopen, allemaal in dezelfde richting, zeg maar net als op een schaatsbaan. Praten mocht, schreeuwen niet. Tegen de richting in of stilstaan was verboden.
Een keer per jaar was er het schoolfeest in de gymzaal. Meneer Moed had ook daar tamelijk archaïsche ideeën over. Hij beschouwde het feest als een soort schoolbal, en vond dan ook dat de jongens en meisjes in paren gearmd de zaal moesten betreden, en daarna met elkaar dansen. Niet te dicht tegen elkaar natuurlijk, meneer Moed liep tussen de dansparen door om de afstand tussen de dansers op minimaal 30 cm te houden. Ondertussen was het buiten wel 1966 - 1967, de tijd dus van The Beatles, The Who en The Stones (Let's Spend The Night Together was een grote hit) (nou ja, we waren 13 of zo, dus dat laatste viel ook wel weer mee).
Als ik dit allemaal weer bedenk schiet ik in de lach.

Toch enig geween en tandenknarsen

Gisteren kocht in een paar boeken op de boekenmarkt van de Amsterdamse Uitmarkt. Voor 15 euro 'scoorde' ik bij Van Oorschot de Verzamelde gedichten van Hanny Michaelis. De aanschaf daarvan overwoog ik al een tijdje, om de eerder aangeschafte jeugdherinneringen Verst verleden, het herdenkingsboekje Zonder een spoor van vrede en Een keuze uit haar gedichten door J.J. Voskuil het oeuvre min of meer compleet te maken.

Vandaag kwam ik er achter dat dit najaar van de Verzamelde gedichten een herdruk komt, aangevuld met een "ruime keuze (...) uit de gedichten die werden aangetroffen in de nalatenschap van Hanny Michaelis".

Dat vind ik nu toch jammer. Als ik dat eerder had geweten had ik die 15 euro in mijn zak gehouden en later dit jaar de aangevulde editie gekocht. Voortaan beter opletten.

28 augustus 2011

Vandaag heb ik de boekenmarkt op de Amsterdamse Uitmarkt bezocht



Vandaag heb ik de boekenmarkt op de Amsterdamse Uitmarkt bezocht.
Tegen sterk gereduceerde prijzen kocht ik bij Van Oorschot en Bas Lubberhuizen in 'den dwazen onderdoorgang' van het Rijksmuseum: Strikt van Minke Douwesz, Verzamelde gedichten van Hanny Michaelis, boekjes met literaire wandelingen rond Hermans, Reve en Couperus, en het nieuwe Henk Romijn Meijer-nummer van De Parelduiker. Stond allemaal overigens al min of meer genoteerd als: aan te schaffen. Ook meegekregen, een gratis oud Tiradenummer met o.a. bijdragen van Wolkers en Reve.

Tevreden ging ik snel weer huiswaarts. Nu nog lezen.

27 augustus 2011

Torticollis



Dit boekje las ik vandaag in de trein. Zonde van de tijd. Fragmentarisch. Torticollis betekent scheve nek. Toch nog iets geleerd. Nu weer een echt boek.

26 augustus 2011

Vergeetboek



Een goed leesbaar, interessant boek over soorten geheugen, herinneren en vooral vergeten. Draaisma schrijft er onderhoudend over, laat (volgens mij: eerlijk, niet vooringenomen) over allerlei onderwerpen in het hersenonderzoek de stand van zaken de revue passeren, schrijft ook over eventueel concurrerende opvattingen, of over nog niet-opgeloste zaken. Compleet met een uitgebreide serie vindplaatsen in de eindnoten.
Een persoonlijke teleurstelling is wel dat de zogenaamde Total Recall, dit is de door velen veronderstelde herseneigenschap dat het geheugen alle relevante gebeurtenissen en indrukken in het leven heeft opgeslagen (alleen niet altijd goed benaderbaar), volgens Draaisma niet bewijsbaar bestaat. Jammer, want er zijn dingen die ik me niet meer herinner, maar waarvan ik dat best weer zou willen.

25 augustus 2011

Het Bureau

Gisteren liepen we er pardoes weer eens langs, op weg naar Foam: Het Bureau van J.J. Voskuil, aan de Keizersgracht. Fotootje gemaakt. Weer.




Berlin Alexanderplatz



Aangestoken door mijn bezoek aan Berlijn bekeek ik de afgelopen dagen Berlin Alexanderplatz van Rainer Werner Fassbinder, naar de roman van Alfred Döblin. Voor de derde keer.

De eerste keer was in begin jaren 80 ergens, elke week met studievrienden. Ik zag de film toen (uitgezonden door de vpro) in zwart-wit, en met een barst rechts onder, want zo was mijn tv, zwart-wit en met een barst rechts onder. Een paar jaar geleden kocht en bekeek ik de de opgeknapte versie op 6 dvd's en die keek ik nu weer.

Ik moest er wel weer even voor gaan zitten, want de film duurt vijftieneneenhalfuur, en dan komt er nog een kleine twee uur aan extra's, op een bonus-dvd. Ik heb een paar dagen achterelkaar gekeken, in stappen van gemiddeld 3 uur per dag, zo'n beetje.

De film is nog steeds de film. Langdurend, traag, verbrokkeld, met lange monologen, voice-overs, onafgemaakte verhaallijnen. In het begin erg vervreemdend, maar 'na een uurtje of twee, drie' (ik zei toch: je moet er wel even voor gaan zitten) kwam ik er goed in, en ging steeds langere porties kijken. De protagonist Franz Biberkopf komt na zijn ontslag uit de gevangenis terecht in zijn oude milieu van pooiers, hoeren, artiesten, inbrekers en politieke activisten, maar probeert dit keer 'ein anständiger Mann' te blijven. Uiteindelijk, uiteindelijk lukt hem dat, maar daar zit heel veel tegenslag en dood tussen. Het gevecht met de moderne grootstad, en daarom heet de film (als het boek) terecht Berlin Alexanderplatz en niet Franz Biberkopf.

Ik schreef al dat de film redelijk bijzonder is. Lange scènes, vaak wordt geacteerd op een manier die aan het driestuiver- of volkstoneel doet denken, lange monologen van Franz, maar vooral ook lange monologen van de voice-over, die de beelden begeleidt met nauwkeurig en onverstoorbaar oplepelen van politierapporten, lemma's uit encyclopedieën, nieuwsberichten, die niet noodzakelijkerwijze direct maar soms ook weer wel iets met 'de actie' te maken hebben. Dat geldt ook voor de prachtige muziek, van Peer Raben. Ondersteunend, maar ook regelmatig zijn eigen gang gaand. Het werkt op een of ander manier hypnotiserend, vervreemdend, verbrokkelend. Zoals het moderne leven ook voor Biberkopf lijkt te zijn.

Moeite heb ik wel met de bijna twee uur durende epiloog, waarin Fassbinder elementen uit het oorspronkelijke boek combineert met zijn eigen, deels homo-erotische fantasieën over Biberkopf, en dit samensmeedt tot een surrealistisch stuk waarin allerlei sleutelscènes uit de film herbeleefd worden in een soort droom, vaak met verwisselde personages en ondersteund door muziek van Kraftwerk en Janis Joplin. Dan wordt het ook mij een beetje te dol.

De bonus-dvd geeft nog een 3 kwartier making of, en een documentaire over het restauratieproces en het overzetten van 16 mm naar 35 mm film. En daarnaast nog meer.

30 jaar geleden had ik grote moeite om het boek te lezen (er circuleerde een exemplaar in de eerdergenoemde vriendengroep), want ook dat zit dus vol met zijlijnen en lappen losstaande tekst. Maar inmiddels heb ik weer meer boeken gelezen, en ik zit nu redelijk in het idioom, dus ik ga het proberen weer te lezen. Ik heb nu mijn eigen exemplaar, in Berlijn aangeschaft.

24 augustus 2011

Inwards and Onwards



Vandaag ging dochterlief met een vriendin naar Artis, ik begeleidde ze (treinreis) tot aan de instap van lijn 9. Daarna had ik een paar uur voor mezelf.

Ik bezocht een mooie tentoonstelling van Anton Corbijn in Foam, op de Keizersgracht.

Ik denk dat iedereen wel wat foto's van Corbijn kent. Hier hangt er een aardig aantal, in het formaat van ongeveer 1 m2.



Ze zijn allemaal bijzonder, de mooiste blijf ik deze vinden, van Mick Jagger. Maar ga hem vooral zien op dat spectaculaire grote formaat, en bekijk de detaillering, in close-up.

20 augustus 2011

Berlijn



Dan waren we nog een paar dagen in Berlijn. Kunst, cultuur, winkelen, en heel veel geschiedenis. Een relatief goedkope (in vergelijking met Londen en Parijs) stad. Een schone stad (geen frietzakken of hondendingesen). Een geweldig openbaar vervoer, met treinen, U- en S-Bahn, tram en bus. En dan om de paar minuten, geen kwartier of zo. Wij zijn voornamelijk in het voormalige Oost-Berlijn geweest, omdat daar nu eenmaal de meeste bezienswaardigheden zijn. We zaten in een prima hotel in Friedrichshain, een wat rafelige, maar opkomende trendy buurt bij de Frankfurter Tor, grotendeels bewoond en gedreven door 'studenten en ander kunstenaarstuig'. Van alles bekeken en gedaan. Hoewel men de alomtegenwoordige geschiedenis zeker niet verloochent (toen wij er waren werd de 50e verjaardag van de bouw van de muur herdacht) kijkt men er vooral vooruit, is mijn indruk. Ik hoop er weer eens te komen.

PS: Ik kocht er een hardcover uitgave van DE roman over Berlijn, Berlin Alexanderplatz van Alfred Döblin. Snel (her)lezen.

19 augustus 2011

1001

Het vorige bericht was het 1000e op dit blog. En dit is dus het 1001e. Niet dat het wat betekent. Als we 8 vingers hadden gehad, en dus zouden rekenen in het 8-tallig stelsel, zou dit het 1751e bericht zijn, en als we 16-tallig zouden rekenen, het 3E9e. Ik bedoel maar. Maar toch.

FAB



Honderden, zo niet duizenden boeken zijn er al verschenen over The Beatles. En ik heb er tientallen, misschien wel meer dan honderd gelezen. En dit is er weer een, over 'U kent hem wel'. Op de kop af 600 bladzijden.

Eerst het zoet, dan het zuur:
Het boek gaat niet over The Beatles, of over Paul in The Beatles, maar het gaat over Paul McCartney, van 1942 tot 2010. Dus bevattende de vormende invloed van jeugd en familie, en de volledige muzikale carrière.
Dat was dan eigenlijk meteen wel zo'n beetje het zoet.
Nu nog wat zuur: Het boek is behoorlijk dik (600 blz. dus) maar tegelijk behoorlijk oppervlakkig. Ik heb het nu gelezen, en ik ben volgens mij niet één ding tegengekomen waarvan ik dacht: hé, dat wist ik nog niet. Er wordt nauwelijks meer dan voorbijgaand geschreven over datgene wat Paul McCartney nu tot Paul McCartney maakt: de muziek. Nergens wordt eens wat diepgaander of vanuit een nieuw gezichtspunt geschreven over de (bijvoorbeeld) de wisselwerking met John Lennon, of over wat een goed Paul McCartney nummer nou tot een goed Paul McCartney nummer maakt. Of voor mijn part wat een slecht... (maak het verhaal zelf af en kleur de plaatjes). Ik lees kortom nauwelijks iets over het creatieve proces, en dat is nu juist het bijzondere.
Wel wordt elke gelegenheid aangegrepen om ons te onderhouden over drank, drugs en buitenechtelijke escapades. Aangespannen vaderschapsclaims worden uitgebreid en meerdere keren behandeld, ook al leidden deze in geen enkel geval tot een rechterlijke toewijzing.
Een betrekkelijk hoog Privé-gehalte dus. En al zal het in bepaalde gevallen wél waar zijn, nou en?

Ik wacht dan maar weer met spanning op de al jaren aangekondigde en nu voor 2012 geplande publicatie van het eerste (!) deel van de Beatles-biografie door Mark Lewisohn. Ik durf nu al te beweren dat die wél heel bijzonder en interessant zal zijn.

The Family Way



Dit plaatje zat er aan te komen, dat wist ik, en toen ik het zag (tijdens een trip naar Berlijn) kocht ik het meteen. Het is de soundtrack voor een tamelijk obscure Engelse film uit 1966, maar: de muziek is van Paul McCartney, "remastered from the original stereo master tapes".
Sommigen beschouwen dit als zijn eerste solowerk. Macca zelf speelt niet mee, de muziek kan gekarakteriseerd worden als romantische filmmuziek, Engelse brass band, gespeeld door The Tudor Minstrels. De cd bevat als bonustrack de bijbehorende single Theme from The Family Way.
Ik koop dit natuurlijk alleen vanwege de (hier wat smalle) relatie met The Beatles.

Ik had al een eerdere uitgave van deze muziek op cd, maar die was inferieur van geluidskwaliteit, met krankzinnig veel ruis, en bevatte opmerkelijk genoeg ook 'nieuwe opnames', geïnspireerd door (maar verder niets te maken hebbend met) de oorspronkelijke McCartney-composities. Tja.



Ook voor deze lp geldt wat ik noem 'De Eerste Hoofdwet Van Paul McCartney'. Deze luidt: Op elke lp/cd van Paul McCartney staat minstens een (1) briljant nummer of thema.

Het kunnen er ook 7 of zelfs 13 zijn, maar minimaal dus 1. En op deze lp is het er 1: Love in the open air.

Helemaal tevreden dus? Nee, wat ik nu nog mis is de mono-versie van de lp, die wezenlijk anders is, de twee singles van deze muziek die George Martin extra opnam, en de obscure 'Japanse edits' van deze soundtrack. Vanwege allerlei obstakels kon dit niet op deze cd meegenomen worden. Er moet wat om naar uit te kijken blijven.

PS: 'De Tweede Hoofdwet Van Paul McCartney' luidt: Een mens wordt geboren, en een mens sterft. Daartussen speelt zich het leven af, en tijdens dat leven is er weer minstens een (1) moment waarop je op een of andere manier geld overdraagt aan Paul McCartney. Bijvoorbeeld bij het kopen van deze cd.

Amsterdam



Het Engelse boek Amsterdam van Ian McEwan las ik tijdens mijn bezoek aan Berlijn. Logisch hè?

Vakantielectuur. Het boek viel mij tegen. De thema's: vriendschap, moraal, doel en middelen zijn interessant genoeg. Het verhaal begint zeker ook veelbelovend, met twee vrienden die elkaar treffen bij de crematie van een vroegere geliefde. Een gevierd componist en de hoofdredacteur van een landelijke kwaliteitskrant.
En dan duiken er compromitterende foto's op van een gemeenschappelijke vijand, en er moet een welhaast geniale compositie voltooid worden.
Geobsedeerd door hun werk verschuift bij beiden de moraal, en worden ze zelfs elkaars vijanden.

McEwan breit er een uiterst onwaarschijnlijk, karikaturaal en snel slot aan. En toen kwam er een olifant met een grote snuit..... Jammer, jammer, jammer.
Dit boek is een winnaar van de prestigieuze Booker Prize. Dat zegt kennelijk ook niet alles.

08 augustus 2011

Afgelopen weekeinde drie boekjes gelezen





Afgelopen weekeinde heb ik deze drie boekjes gelezen, als tussendoortje. Ze zijn verschenen in de reeks Literaire juweeltjes, ik schreef daar al eerder over. Goed toegankelijke teksten, bedoeld om van niet-lezers lezers te maken, en van weinig-lezers graag-lezers. Ik neem ze vaak mee, en heb een stapeltje liggen voor als er even niets anders te doen is. Zeven jaren goede seks van Ronald Giphart is een belachelijk slecht prul. Het gaat nergens over en is in erg slecht, eenvormig Nederlands geschreven. Dit is nu echt het laatste dat ik lees van Giphart, vijf eerder door mij gelezen boeken waren ook slecht. Niks voor mij. Hondendromen van Bernlef beviel mij al beter maar het aardigst was Grieks voetbal van Anna Enquist. Een verhaal over kinderen in een bijzondere situatie, namelijk wonend op het Werkeiland Lelystad ('perceel P') bij de aanleg van Oostelijk Flevoland, in de jaren vijftig. Interessant, aardig onderwerp, veel beter geschreven, en toch maar 1 euro 50. Ga toch lezen!