14 juni 2023

Het is tijd voor wat anders

In 2007 ontdekte ik, op de site Joods Monument die toen net online was gekomen en waarover ik las in de krant, dat op het adres van mijn ouderlijk huis tot augustus 1942 een joods gezin woonde: Henri Raphalowiz, Josephina Velleman en hun zoon Marcel Philip. Zij werden voor mij een soort 'vroegere huisgenoten'. Soms dacht ik aan de zoon, Marcel. Hij woonde als kind, net als ik, in hetzelfde huis, en zal vanuit zijn kamertje ongeveer hetzelfde gezien hebben als ik. Dezelfde huizen, hetzelfde plantsoen. Minder auto’s. Maar hij speelde in dezelfde straat als ik. Misschien ging hij wel naar dezelfde school als ik, in de nabij gelegen Linnaeusstraat.

Ik wilde meer weten en ging op onderzoek. Op internet, bij archieven en instellingen, in oude kranten, en ik kreeg contact met een paar familieleden die interesse toonden en mij hielpen, voor zover zij dat konden en wilden, natuurlijk. Ik vond betrekkelijk wat gegevens over leven en lot van het gezin en hun families. Soms schreef ik daarover in dit blog, en ik maakte ook een speciale website, die van tijd tot tijd werd aangevuld. 

Voor Henri, Josephina en Marcel Raphalowiz-Velleman zijn begin 2022 door mij struikelstenen (Stolpersteine) aangevraagd.

Die aanvraag is goedgekeurd, en de plaatsing was op 1 juni 2023, bij het laatste adres van het gezin in Den Haag, op de Allard Piersonlaan. Aanwezig waren een vertegenwoordiging van het Project Stolpersteine Den Haag, mensen van het Haags Veegbedrijf (de stratenmakers), een fotograaf, en een paar buren en belangstellenden. Na de eigenlijke plaatsing werden er drie bloemen en steentjes neergelegd en werd een schets van leven en lot van het gezin voorgelezen. 

Ik ben blij dat deze stenen geplaatst zijn, het lijkt mij ook een mooie symbolische afsluiting van mijn  'bemoeienis' met de familie.

Het punt is voor mij gekomen dat het vinden van nog meer informatie steeds moeilijker en tijdrovender wordt. Ik merk ook dat de hele geschiedenis mij langzaamaan onder de huid kruipt. Het is, na ruim 15 jaar onderzoek (niet full-time, maar op snipperdagen en in de vakanties, maar toch....) genoeg. Ik wil en moet mijn tijd aan andere zaken besteden. 

Het spijt mij wel bijzonder dat ik er niet in geslaagd ben een foto van Marcel Philip te vinden. 

De site (De familie Raphalowiz) die ik rond deze naspeuringen optuigde is niet volmaakt, het is in de loop der jaren gegroeid en van onderwerp en punten van aandacht veranderd. De opbouw is daardoor niet echt evenwichtig. Het zij zo. Hij blijft voorlopig online beschikbaar, een keer per jaar wordt hij door de Koninklijke Bibliotheek gearchiveerd. Ik wacht met verwijderen in ieder geval zo lang als nodig is tot de KB de laatste wijzigingen heeft 'meegenomen'. 

Ik heb dit alles zo aandachtig en zo goed mogelijk gedaan. Maar: het is tijd voor wat anders.