Boeken 2022

Het was me het boekenjaartje weer wel, zeg!

Natuurlijk weer gelezen en herlezen, in totaal 60 titels. Ik blader weer door mijn lijstjes: goede boeken die ik dit jaar las zijn bijvoorbeeld Vader van Karl Ove Knausgård (herlezen), de nieuwe editie van Honger door Knut Hamsun, Helgoland van Carlo Rovelli (een zeer goed leesbaar boek over kwantummechanica), Cliënt E. Busken van Jeroen Brouwers (herlezen n.a.v. de ge-wel-di-ge toneelvoorstelling van Gijs Scholten van Aschat, en Genialiteit staat nooit buitenspel van Onno Blom, een echt leuk boekje met verhalen, anekdotes de liefde voor sport van Jan Wolkers.

Het meest aangrijpende was Bij ons in Auschwitz, een bloemlezing samengesteld door Arnon Grunberg.  

Ik las ook boeken die mij minder bevielen. Die noem ik hier maar niet. Nou vooruit, eentje dan: John Lennon, My Brother, door Julia Baird en Geoffrey Guiliano. Oud boekje dat ik bij de kringloop tegenkwam, deels inmiddels achterhaald door nieuw-ontdekte feiten, dat gebeurt, maar vooral: niet goed geschreven. Ik herinner mij niet dat er dit jaar een boek was dat ik halverwege definitief heb dichtgeslagen. Ik doe dat te weinig.

De gelezen boeken zijn als volgt in te delen: 42 bellettrie, 18 meer informatief proza, 55 Nederlands of vertaald, 4 Engelstalig, 1 tweetalig Engels/Duits. 17 boeken las ik voor de tweede of derde keer. Dat doe ik wel meer, en steeds vaker. 

Maar dit jaar was ook vooral het jaar waarin ik afscheid nam van boeken. Van boeken die ik niet meer ga lezen, niet meer ga herlezen, niet meer ga openslaan om een passage terug te zoeken, boeken of schrijvers waar ik geen speciale band mee voel. Ik heb ze (achteraf: helaas) niet geteld, een ruwe schatting: zo'n 1500 boeken zijn weggegeven of verkocht. Hopelijk zijn ze op weg naar nieuwe lezers. Geen spijt, echt niet.

Dit was het boekenjaar 2022, volgend jaar weer een boekenjaar!

Al dat papier

Laat ik beginnen met te beloven dat het hier niet elke keer over opruimen of verhuizen zal gaan, na deze en deze eerdere blogposts. 

Maar vandaag zijn (voorlopig) de laatste boeken de deur uitgegaan, in verband met een naderende verhuizing naar een kleinere woning. Eerder gaf ik al zo'n twee dozen weg, en bracht ik 18 dozen naar De Slegte. Vandaag werden er nog eens 18 opgehaald. Totaal dus 38 redelijk volle dozen met boeken. 40, 50 boeken per doos, reken het zelf maar verder uit. 

Ik heb (vind ik) redelijk scherp gekozen. Ga ik het ooit herlezen, wil ik er nog eens wat in opzoeken, of is het dierbaar, dan mag het blijven. De rest gaat de deur uit. Ik heb er plezier aan beleefd (of niet) en wellicht zijn de boeken nu op weg naar iemand anders die er hopelijk ook plezier aan gaat hebben. Overigens: geen zorg, er blijven nog veel boeken hier, ik denk dat ik ongeveer de helft de deur uit heb gedaan, ik moet dat nog eens nagaan, preciezer. 

Boeken zijn belangrijk voor mij. Ik ben altijd bezig in of meer boeken. Momenteel is dat Rampjaar 1672 van Luc Panhuysen. Vanaf overmorgen De avonden, van Simon van het Reve (inderdaad, ik lees dit keer een oudere druk). 

De boeken die ik wegdeed, ik ben er de afgelopen weken, maanden doorheen gegaan, en weet van veel boeken nog wanneer ik ze kocht, van wie ik ze kreeg, waar ik ze las. Het doet een beetje denken aan die uitspraak van Rudy Kousbroek: 'Het treurigste gevoel dat ik ken, is de weg weten in een huis dat niet meer bestaat'. 

Maar treurig ben ik niet. Weemoedig wel, die boeken zijn immers ook deel van mijn geschiedenis. Al dat papier, om Jeroen Brouwers aan te halen. Maar nu is het weg.

Shoppers met snippers

Een mens bewaart wat, gedurende zijn of haar leven. In ieder geval: deze mens bewaart wat. Dat wordt mij weer eens goed duidelijk nu we aan het opruimen zijn, in verband met een aanstaande verhuizing. We gaan (bewust) aanzienlijk kleiner wonen, dus er moet veel spul afgestoten. Weggegooid, opgeruimd, weggegeven, verkocht, in ieder geval: de deur uit (zie ook: Het bureau).

Zo was er tot vorige week een betreurenswaardige hoeveelheid papieren foto's. Verhuisdozen vol. Globaal heb ik het dan over de periode 1985 - 2002. Daarvóór had ik geen eigen fototoestel, en zijn er dus weinig foto's; ze zitten allemaal in een (1) multomap. Daarná had ik een digitaal toestel, en tegenwoordig maak ik foto's met mijn mobieltje. (Die digitale foto's zijn en worden al overzichtelijk geordend in mapjes op twee externe hard disks, die nemen geen ruimte in.) Veel papieren foto's zijn opgenomen in albums, met foto's van de kinderen, of bijvoorbeeld van een vakantie. Maar nog meer is ongebruikt in fotomapjes blijven zitten. Minder aansprekend of de dubbel afgedrukte. De afgelopen maanden heb ik al die papieren fotomapjes bekeken, gedateerd en omschreven. 

Vervolgens heb ik ALLE in deze mapjes overgebleven foto's gescand (afhankelijk van het formaat 3 of 4 per scan, alle foto's uit de scans 'losgeknipt', genummerd (zoveel mogelijk op volgorde, indien mogelijk naar nummer op negatief) en in digitale mapjes gestopt met datum en omschrijving.

Met ALLE foto's bedoel ik in dit geval: ALLE foto's. Nadenken en afwegen kost tijd. Het voordeel is ook dat ik bijvoorbeeld nog de foto heb van de eerste slak die ik in 1990 zag vanuit ons toen nieuwe huis, 's avonds op de schuifpui. Ik weet nog dat ik dacht: Leuk, een slak. In de maanden erna bleek dit de eerste te zijn geweest van een geweldige slakkenplaag, waarbij ik vrijwel dagelijks tien, twintig slakken verzamelde in een emmer en naar een plantsoentje aan het eind van de straat bracht. Uiteindelijk heb ik gewonnen.

Maar nu die gescande papieren foto's. Het bleken er ruim 3500 te zijn, verdeeld over ruim 200 mapjes. Omdat we het een vervelend idee vonden om hele foto's weg te doen heb ik ALLE foto's verscheurd, in 6 stukken.

Dat leverde uren werk en boodschappenshoppers vol fotosnippers op, die in de blauwe bak zijn gekieperd. Opgeruimd staat netjes.

Die digitale bestanden zijn, behalve ruimtebesparend, ook een uitkomst voor de erfgenamen, later. Het ruimt te zijner tijd gemakkelijk op.

Revolver, Super Deluxe editie 2022

The Beatles maakten eigenlijk nooit een slechte plaat. Ik zeg altijd: Sgt. Pepper was het meest ambitieus, White Album het meest divers, Abbey Road het mooist. Nadat deze lp's en Let It Be opnieuw waren uitgebracht met een nieuwe mix, aangevuld met een of meer lp's met sessie-opnamen, demo's en out-takes was het nu de beurt aan Revolver. De BESTE Beatles-lp. 14 fantastische nummers. Alle Beatles-ingrediënten zijn aanwezig. Melodie en tekst briljant, scherpe gitaren, zachte gitaren, melodieuze bas, backward tapes, Indiase instrumenten, Ringo's back beat drummen, tape loops. De Leslie speakers draaien op volle toeren. GE-WEL-DIG! Verkrijgbaar in verschillende edities, ik kocht de 5cd Super Deluxe versie. Met zoals gebruikelijk een mooi boek.

cd1: Stereo Mix 2022

Een nieuwe mix van het album door Giles Martin. Deze lp is in 1966 opgenomen met een 4-sporenmachine. Dat betekent dat verschillende geluidsbronnen (bijvoorbeeld basgitaar en drums) meteen samen op een spoor terecht zijn gekomen, en dus niet opnieuw ten opzichte van elkaar gemixt kunnen worden. Totdat Peter Jackson (The Lord of The Rings, They Shall Not Grow Old) zich met The Beatles ging bemoeien. Hij stelde uit tientallen uren film en geluidsmateriaal uit januari 1969 de indrukwekkende, bijna 8 uur durende Get Back-documentaire samen. Speciaal voor dit project werd een computergereedschap ontwikkeld, waarmee versmolten geluidsbronnen (samenzang, twee gitaren, verschillende drum-onderdelen) uit elkaar getrokken kunnen worden. Bij Get Back is dat veel gebruikt, ook op gebruikte mono-tapes. Deze techniek is ook voor dit project beschikbaar gesteld. Met mooie resultaten. In de oorspronkelijke mix zijn veel nummers stereo gemixt met de basistrack aan de ene, en de overdubs aan de andere kant. Nu kon er een mooier, evenwichtiger stereobeeld worden gemaakt. Wat mij betreft is dat prima gelukt. Vooral bas en drums zijn beter gemixt dan oorspronkelijk, de zang zit in veel gevallen niet meer aan een kant, maar in het midden, en (zeker met hoofdtelefoon op) zijn veel details beter hoorbaar. Dankzij Peter Jackson zijn er nu twee gitaren hoorbaar in She Said She Said, en zijn piano en clavichord in For No One duidelijk apart hoorbaar gemaakt. Yellow Submarine is nu min of meer gemixt zoals de oorspronkelijke MONO-mix klonk, met extra Lennon-vocalen. En nog meer, nog veel meer. Een mooie plaat, om het maar eens onderkoeld te zeggen.

cd2 en cd3: Sessions One/Two

Twee plaatjes met out-takes en variaties in mixage. Een feest voor de liefhebbers. Veel interessants is er te horen. Het hoogtepunt van cd2 is voor mij take 5 van Rain, op de snelheid waarmee het is opgenomen. Voor de uiteindelijke versie werd deze take aanmerkelijk vertraagd, zodat het nummer een halve minuut langer duurde, maar vooral een andere 'textuur' kreeg, om engineer Geoff Emerick aan te halen.

Op cd3 is Yellow Submarine (Songwriting Work Tape, Part 1) dé verrassing van de hele doos. Het opgewekte kinderlied dat we allemaal kennen begon als een tamelijk melancholiek JOHN-nummer, ingegeven door zijn nogal getroebleerde jeugd. Zelfs John leek dat te zijn vergeten, in een van zijn laatste interviews in 1980 noemde hij YS 'Paul's baby', 'based on Paul's inspiration, Paul's idea, Paul's title'. 

Helaas bevatten deze cd's geen out-take of mixvariatie van Good Day Sunshine. Take 1 is (met overdubs) de uitgebrachte versie, maar er zijn zes takes opgenomen, en Take 1 is volgens Lewisohn zeven keer geremixt. Ik had daar wel wat van willen horen, het nummer ontbrak ook al op Anthology 2. 

Leuk dat deze plaatjes komen in de oorspronkelijke (maar afgekeurde) hoes voor de lp, een collage van foto's van Robert Freeman, die ook de vijf voorgaande lp-hoezen deed. Gelukkig niet (zoals vaak op internet) geroteerd of gespiegeld, maar zoals het bedoeld was.

cd4: Original Mono Master

Er zijn vele subtiele en minder subtiele verschillen tussen de stereo- en de mono-mix. In feite is de mono-mix de eigenlijke, zoals The Beatles de plaat bedoeld hadden. Hier weer beschikbaar, volgens mij identiek aan eerder uitgebrachte edities, zoals die uit 2009. Fenomenaal.

cd5: EP

Nieuwe mono- en stereo-mixen van de Paperback Writer/Rain single. Fijn, helderder dan eerst. Maar: slechts vier nummers op een cd ...

blu-ray: New album mix in stereo & hi res 96kHz/24-bit stereo + new Dolby Atmos mix.

Helaas, dit keer is geen blu-ray schijfje bijgevoegd. De hi res- en Atmos-mixen zijn alleen digitaal beschikbaar, als (betaalde) download, of streaming. Ik deel hier een dikke min uit.

Zoals bij eerdere uitgaven zit er ook nu weer een schitterend boek van 100 bladzijden bij, tjokvol achtergronden, foto's, facsimile's en opnamedetails van ieder nummer. Zelf vind ik vooral dat laatste interessant, met uitgebreide en in sommige gevallen verbeterde informatie ten opzichte van het onvolprezen The Complete Beatles Recording Sessions van Mark Lewisohn, zoals al vaker gezegd nog steeds een geweldig boek maar inmiddels aan een update toe.

Tevreden? Ja, maar. Wat er nu is, is zonder meer schitterend, en in een aantal gevallen bijzonder verrassend. Maar het is jammer dat er geen out-take van Good Day Sunshine is bijgevoegd of de George Harrison home demo's voor Piggies en Art of Dying, uit ongeveer deze periode, die niet verder uitgewerkt werden en later, op The Beatles en All Things Must Pass, zouden verschijnen. Het is ook nooit genoeg, ik weet het.