29 april 2020

Het volgende nummer is ...

Een grappig fenomeen: je draait een plaat en kort voordat een nummer afgelopen is, weet je wat het volgende zal zijn. Je weet het niet aan het begin van het nummer, of voordat je de plaat opzet. En soms gaat het mis, vooral als je een verzamel-lp draait. Dan verwacht je een nummer van de 'gewone' lp (als je die hebt).

Momenteel werk ik, zoals veel mensen, thuis. Ik zet cd'tjes op, als arbeidsvitaminen. Vandaag The Beatles: 1962 - 1966 en 1967 - 1970, de rode en blauwe dubbel-lp's. Achterelkaar, van Love Me Do tot en met The Long And Winding Road. Een paar keer zetten mijn hersenen mij op het verkeerde been. A Hard Day's Night, dan komt hierna I Should Have Known Better. O nee, hier And I Love Her! Back In The USSR, dan volgt Dear Prudence. O nee, hier While My Guitar Gently Weeps! Dat soort dingen.

Ik had twee opmerkelijke verwachtingen. Get Back is het laatste nummer van Let It Be, er is geen 'volgend nummer'. Maar mijn hersens zeiden: Glass Onion. Natuurlijk, op Love, het soundtrack-remix-mash-up album uit 2006 bij de gelijknamige Cirque du Soleil-voorstelling staan die na elkaar. Grappig.
De opmerkelijkste verwachting: Na No Reply verwachtten mijn hersens ineens: I'll Be Back. Waar komt dat nou weer vandaan? Welnu:



De Stars on 45 Medley. Ik heb het plaatje niet, ook nooit gehad, maar wel een miljoen keer gehoord, zoals iedereen die begin jaren 80 wel eens de radio aanzette. Wonderlijk dat het ineens weer boven kwam drijven.

P.S.: Bovenstaande volgordes moest ik toch even opzoeken, zoals gezegd: het werkt alleen kort voor het einde van een nummer, niet 's avonds bij het schrijven van een blogje.

21 april 2020

Er is zoveel interessants en aardigs te vinden op internet

Via Twitter werd ik geattendeerd op het Wageningen University & Research - Geoportal. Een boeiende pagina, waar je al zoekend en manoeuvrerend luchtfoto's van een groot deel van Nederland kunt vinden, die de RAF in de Tweede Wereldoorlog heeft gemaakt. Ik ging op zoek naar een luchtfoto van Den Haag Laakkwartier, waar mijn (latere) ouderlijk huis staat.
Dit is 'm, volgens de bijbehorende gegevens is deze gemaakt op 30 november 1944.



Laakkwartier was toen nog een relatief nieuwe buurt, een groot deel van de op de foto zichtbare straten dateert uit de eerste helft van de jaren 30. Het stratenplan is in dit deel van de stad tot in 2020 vrijwel hetzelfde gebleven. De blauwe punt geeft de positie van het vliegtuig aan op moment van de foto, rode punten zijn posities bij eerdere en latere foto's. Zo te zien waren boven dit deel van de stad twee vluchten.
Het aardige is dat je nog eens flink kunt inzoomen, om van wat dichterbij te kijken.



Wat opvalt zijn de lege straten. Er waren in die tijd minder auto's, bij ons in de staat wellicht geen een, eind jaren 50 was er in ons blok maar een auto, van meneer Van D. Op de foto is volgens mij ook niemand zichtbaar. Iedereen zal naar binnen gevlucht zijn wegens luchtalarm.
Op de RAF-foto's zijn ook schaduwen zichtbaar. Ik vroeg me af of hiermee geschat kon worden hoe laat de foto gemaakt is. Ik nam een duidelijke, scherpe schaduw (voor de preciezen: vanaf hoek Linnaeusstraat met Jan van der Heijdenstraat) en trok er een rechte lijn langs, verlengd voor de duidelijkheid.




Op de site van Meteo Gouda kan voor willekeurige plaatsen en datum-tijden de stand van de zon en de richting van schaduw worden bepaald. Ik deed dit voor dezelfde plek in Laakkwartier, datum 30 november 1944, en veranderde met een schuifje bovenin het tijdstip, tot de richting van de berekende schaduw zo goed als mogelijk overeenkwam met de schaduw op de foto. De foto is om (ongeveer) 14.35 uur gemaakt. (De oriëntatie van de foto en het kaartje van Meteo is niet helemaal hetzelfde, ik ben zo goed als mogelijk afgegaan op de bebouwing.)

13 april 2020

Ik las Het oorlogsdagboek van Dr. G. Italie



Ik las Het oorlogsdagboek van Dr. G. Italie. Het eigenlijke dagboek loopt van 1936 tot 1951, in deze publicatie staan de oorlogsjaren 1940 - 1945. Ik heb het al een tijd in bezit, maar las tot nu toe al bladerend her en der losse fragmenten. Nu las ik het helemaal, van begin tot eind. Ik moet bekennen dat ik het eigenlijk aanschafte voornamelijk omdat Italie leraar was op het Tweede Stedelijk Gymnasium, later het Maerlant-Lyceum, een school die ik (jaren later) ook bezocht. Ik kwam nog wat namen tegen, die in mijn tijd kennelijk nog 'in het geheugen van de school' zaten. Hille, Portengen, Van Dam. Mevrouw Van Veen-Noordegraaf gaf zelfs nog les, in ieder geval eerste helft jaren 70. Maar dat is maar een relatief kort stuk van het boek, joden in overheidsdienst werden eind 1940 al ontslagen.
Op 28 november 1940 noteerde Italie: Ontslagen! D.w.z. het briefje is nog niet in mijn bezit, maar Hoving deelde mij mede, dat het onderweg is en dus heb ik na de laatste lessen vanmiddag afscheid van Hoving genomen en met stille trom het gymnasium, waar ik ruim 20 jaar gewerkt heb, verlaten. Er is nog geen vervanger voor mij.
Dat laatste zinnetje illustreert naar mijn idee een van de kenmerken van Italie's persoonlijkheid. Leraar. Voor hem hield dat niet op bij zijn ontslag.

Het héle dagboek is interessant en relevant. Het is de geschiedenis van '40-'45 op micro-niveau. De steeds verdergaande inperkingen van rechten van joden. De onteigeningen. De transporten. Het leven in de kampen. Een aantal zaken wist ik nog niet zo in detail. Het is ook een beschrijving het leven van een orthodox-joods gezin. Boeiend is het, te lezen hoe Italie zich min of meer staande weet te houden, naar mijn idee door zo goed en kwaad als het ging vast te blijven houden aan zijn geloofsovertuiging en de daarbij horende rituelen, en door het lesgeven, na zijn ontslag aan het Tweede Stedelijk Gymnasium eerst aan het Joodsch Lyceum in Den Haag, later in de kampen in Barneveld, Westerbork en Theresienstadt. Heel bijzonder. Ook het verloop van de oorlog werd zo goed en kwaad als dat kon gevolgd, vaak werd (helaas ten onrechte) op een spoedig einde gehoopt. Veel werd ook gedacht aan het onzekere lot van oudste zoon Paul, die in 1942 in België was opgepakt tijdens een poging om Zwitserland te bereiken. Pas op 30 april 1945 is elk sprankje hoop weg en realiseert Italie zich ten volle dat zijn zoon niet terug zal komen.
Italie overleefde de oorlog, maar was moe en gedeprimeerd. In 1942 was zijn oudste zoon in Auschwitz omgekomen, zijn dochter raakte in Westerbork besmet met het poliovirus, en de jongste zoon raakte geestelijk steeds verder van hem verwijderd door afstand te nemen van de joodse orthodoxie, voor Italie de allesbepalende levensvisie.

Na de oorlog kwam Italie terug op (inmiddels) het Maerlant-Lyceum, begin 1946 werkte hij een paar maanden aan de universiteit in Berkeley aan een Euripides-lexicon, een al voor de oorlog begonnen project. Hij gaf daarna nog tien jaar les op het Maerlant en publiceerde meerdere boeken over de grote Griekse tragedie-schrijvers. Italie overleed in 1956. In het jubileumboek De eeuw van het Maerlant 1917-2017 is een hoofdstuk aan Gabriel Italie gewijd.