04 juni 2017

50 jaar Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band



Het is raar als je nu nog niet weet dat Sgt. Pepper 50 jaar is geworden. De afgelopen tijd is er flink op de pr-trommel geslagen. Op radio en tv is er volop aandacht. En in de platenwinkel zijn er Anniversary Editions te koop, natuurlijk. Ik kocht de Anniversary Super Deluxe Edition, met 6 schijfjes.
Veel mensen vinden Pepper de beste Beatles-lp, of Abbey Road, of Revolver, of ... Daarover kun je van mening verschillen, en dat gebeurt dan ook al 50 jaar, een dankbaar gespreksonderwerp. Zelf luister ik liever naar Revolver, maar Pepper is wel de meest ambitieuze plaat die ze maakten.

De Anniversary Edition dus. Het geheel is verpakt in een mooie, lp-grote doos in een schuifhoes, een replica van de tape-dozen zoals die in de EMI-studio gebruikt werden. Dit is natuurlijk de doos waar een kopie van de stereo-master in zat, of nog steeds zit, want ze zijn goed in bewaren bij (tegenwoordig) Universal. Dit is al interessant, er staan Franstalige aanwijzingen op (ne rien changer au minutage, een aanwijzing om vooral niets te wijzigen aan de manier waarop de nummers aan elkaar gelast zijn, namelijk zonder de tot dan gebruikelijke standaardpauze van steeds drie seconden. Verder staat de 15 kHz toon van de uitloopgroef op de doos vermeld, ook interessant omdat die er oorspronkelijk pas in het disc-cutting stadium bij gezet werd. De oorspronkelijke tape in deze doos is kennelijk samengesteld op 28 april 1967, een week na de allerlaatste finishing touch. (Inmiddels waren The Beatles alweer een paar dagen onderweg met opnamen voor het volgende project, Magical Mystery Tour, onvoorstelbaar)

Maar wat zit er in de doos?
Een facsimile van een promotieposter voor platenwinkels 'NEW BEATLES LP HERE NOW'
Een facsimile van de circus-poster die John ooit kocht, inspiratie voor Being For The Benefit Of Mr. Kite.
Een lp-groot kartonnen inlegvel, zoals bij de oorspronkelijke lp, met uitknipsnor, -badge, postkaart, en nog zo wat.
Een lp-groot hardcover, full-colour 144 blz. boek met essays over de Londense muziekscene in 1967, de ontwikkelingen in opnametechniek, details over de opnamesessies van alle nummers (handgeschreven teksten, data, apparatuur, instrumenten), de totstandkoming van de hoes, de ontvangst van de lp destijds en alle songteksten. Voor de hardcore liefhebber om te smullen.

En ten slotte, waar het eigenlijk om gaat: een uitklap-lp-hoes zoals uit 1967 met daarin gestoken:

cd1 new stereo mix
Een nieuwe, door Giles Martin gemaakte stereo-mix. Hoe ambitieus Pepper ook is, de tot nu toe uitgebrachte versies waren compromissen vanwege de beperkingen in opnametechniek. Die techniek ging toen niet verder dan 4-sporenopnames, wat betekende dat, om al die effecten, instrumenten op te kunnen nemen, sporen 'ge-down-mixt' moesten worden, zeg maar: tijdens de sessies gekopieerd en gecombineerd, om ruimte vrij te maken om bijvoorbeeld een nieuw trompetje op te kunnen nemen. Dat proces leverde altijd een (miniem) kwaliteitsverlies op, en een beperking in het uiteindelijk te realiseren geluidsbeeld. Giles Martin heeft alle oorspronkelijke sessietapes (alles is bewaard) gedigitaliseerd en gesynchroniseerd en is van daaruit gaan mixen. Naar eigen zeggen heeft hij geprobeerd de (superieure) mono-lp-mix in stereo te vangen. Het resultaat is geweldig. De detaillering, de helderheid zijn verbluffend. De mix is (zoals de mono-lp) harder, voller, met een andere 'textuur', maar nu in stereo, en ook scherp en levendig, minder diffuus. 5 sterren.

cd2/cd3 Sgt. Pepper sessions
Twee cd's met sessie-takes, meestal twee per nummer. De nummers staan hier op volgorde van eerste opname, niet op volgorde van de lp. Vaak van een nummer de eerste take, zonder overdubs, daardoor kaler, en illustratief voor hoe de band speelde. Op Anthology 2 uit 1996 staan ook Pepper-outtakes, maar die waren in veel gevallen bewerkt of ingekort. Hier zijn het de complete, niet bewerkte takes. As nature intended. Alles is goed, wat mij betreft is Strawberry Fields Forever (dat niet op de lp kwam, maar als single werd uitgebracht, met Penny Lane) het hoogtepunt. The Beatles namen van dit nummer drie totaal verschillende versies op. De in 1967 uitgebrachte single was een combinatie van de tweede en derde versie. Hier worden de drie oorspronkelijke versies compleet gepresenteerd samen met een 2015 stereo-mix van de single, gebruikt voor de 1+ dvd. Beter dan dit wordt het niet. Hoewel ik een kleine kanttekening plaats: Only A Northern Song en You Know My Name (Look Up The Number) die ook tijdens deze sessies werden opgenomen maar pas in 1969 en 1970 zouden verschijnen, ontbreken, evenals het mysterieuze, experimentele, bijna door niemand gehoorde Carnival of Light.

cd4 mono album and bonus tracks
Deze cd bevat de originele mono mix (die had ik al) en een aantal alternatieve mono mixen, die het wordingsproces van de nummers verder illustreren.

dvd en blu-ray
Beide bevatten hoge resolutie audiomixen, een Making of documentaire uit 1992 en 3 promotiefilms voor A Day In The Life, Strawberry Fields Forever en Penny Lane.
De blu-ray schijf kan ik niet afspelen, ik heb geen blu-ray-speler.