Sgt. Pepper is het meest ambitieuze project van The Beatles, ze zijn er maanden mee doende geweest. Het bevat prachtige nummers en zit tjokvol met geluids'dingetjes'. Een lust voor het oor. Over die nieuwe mix wil ik niet zo hebben, lees de recensies of, nog beter, luister zelf. Ik vind het prachtig geworden.
Op de oorspronkelijke lp uit 1967 stond, na het magistrale einde van A Day In The Life, in de uitloopgroef, maar vóór de eindgroef (waar weer wat anders verstopt zat), een hoogfrequente toon. John Lennon wilde op de plaat 'a high-pitch whistle especially for dogs, to make them perk up'. In de uitloopgroef werd dus een hoge (15 kHz) toon gezet, voor het menselijk oor slecht of niet hoorbaar. Op sommige latere persingen ontbrak de toon, maar op de cd's uit 1987 en 2009 was hij aanwezig. Ik schreef er in 2013 een stukje over, lees dat eerst even zodat U weet wat ik toen deed om die 15 kHz-toon te bekijken.
Ik heb de exercitie uit 2013 nog eens overgedaan, nu ook met de nieuwe 2017 stereo-mix van Giles Martin. Hieronder de geluidsspectrum-plaatjes voor de verschillende stereo-cd's.
spectrum hoge toon 1987 stereo-cd
spectrum hoge toon 2009 stereo-cd
spectrum hoge toon 2017 stereo-cd
Dat ziet er heel anders uit. Op de nieuwe cd staat ook een hoogfrequente toon, maar van 16 (i.p.v. 15) kHz, en veel luider (-4,5 dB, tegenover -27,7 dB in 2009 en -25,5 dB in 1987). De toon bestaat ook uit vrijwel 1 frequentie, bij de oudere cd's zat er ook (vele dB's zwakker) laagfrequenter geluid bij, waarschijnlijk afkomstig van de tapes die bij de cd-mastering gebruikt werden. De nieuwe toon is waarschijnlijk puur digitaal aangebracht.
Dit blijkt ook uit de 'amplitude-weergave' van de nummers, die de intensiteit van het geluid laten zien. Ik heb ingezoomd naar de stukjes met de hoge toon, aangegeven tussen de rode lijnen.
sterkte hoge toon 1987
sterkte hoge toon 2009
sterkte hoge toon 2017
Het lijkt mij duidelijk. Het 2017-signaal in de uitloopgroef is luider, heeft een andere frequentie en is veel strakker van vorm. In 2017 is volledig digitaal een nieuwe hoogfrequente toon gebruikt. Dat moest ook wel, de toon staat niet op de sessietapes die bij de remix zijn gebruikt, net als in 1967 is hij er later bijgevoegd. Maar waarom 16 kHz i.p.v. 15? Ik houd het op een slordigheidje. Gelukkig vrijwel onhoorbaar :-) . Ik kan het overigens nog steeds horen, met mijn oren die intussen óók 50 jaar ouder zijn geworden.
Wat een verhaal weer, over een (vrijwel) onhoorbaar stukje Beatles-muziek. Ik ga die nieuwe Pepper draaien. En gewoon luisteren.
A splendid time is guaranteed for all!
