24 december 2018

De 'muzikale bronnen' van Happy Xmas (War is Over)

'Happy Xmas (War is Over) we wrote together. Nothing more to say on that.'

Dat zei John Lennon in 1980 over zijn kerstsingle uit 1971. OK, laten we zeggen: ik geloof hem, over dat samen schrijven, hoewel op de demo, die John begin oktober 1971 opnam, Yoko nergens te bekennen is, a-typisch voor de projecten die ze in die tijd samen ondernamen.



De single was, samen met enorme billboards met de tekst WAR IS OVER! IF YOU WANT IT die in 12 wereldsteden rond Kerst 1971 verschenen, het sluitstuk van een 2, 3 jaar durende campagne voor de vrede, die in maart 1969 was begonnen met een Bed-In in het Amsterdamse Hilton Hotel.



John wilde een kersthit, een nummer dat White Christmas van Bing Crosby naar de kroon zou steken. Maar ook wilde hij een anti-oorlognummer. Luister naar de tekst.

Producer Phil Spector ("I know a bit about Christmas songs") produceerde het nummer, dat 28 en 31 oktober in New York werd opgenomen. Phil Spector, dat betekende een Wall of Sound. Veel instrumenten, tegelijk opgenomen met een dosis galm en sleighbells voor de muzikale kerstsfeer. John had verder goed geluisterd naar Try Some Buy Some, een door George Harrison geschreven nummer, samen met Phil Spector eerder dat jaar geproduceerd als Ronnie Spector-single op het Apple label, en liet de gitaristen een vergelijkbare mandoline-riff spelen.



Phil Spector en John zeiden dat het nummer gebaseerd was op een eerdere Phil Spector-productie, een single uit 1961, I Love How You Love Me van The Paris Sisters.



Maar een duidelijker muzikale inspiratie was een traditioneel folknummer uit de 18e eeuw, met als onderwerp een succesvol racepaard, Skewball, ook aangeduid als Stewball. Het nummer is door generaties folkzangers vertolkt. Er ontstonden twee verschillende versies.

In 1940 nam Lead Belly het nummer op, het is dan een duidelijke zogenaamde chain gang-song met een call and response patroon.



Woodie Guthrie nam ook deze versie op, maar ook de andere, met dezelfde tekst maar dan met een country-wals als melodie.



In 1961 brachten John Herald and the Greenbriar Boys het nummer uit in een verder veranderd arrangement.



In 1963 maakten Peter, Paul and Mary er een hit van.



Ik denk dat dit de versie is die John gehoord moet hebben. Het is (behalve het 'War is over'-koor) vrijwel dezelfde melodie als Happy XMas (War Is Over). Toeval bestaat niet.

Er bestaan (zoals het een traditional betaamt) meerdere versies van. The Hollies en Doris Day bijvoorbeeld namen het ook op. Er bestaat ook een Franse versie, en een Tsjechische.

De single van John en Yoko kwam in de Verenigde Staten uit op 1 december 1971, te laat voor uitgebreide radio air-play. Het nummer kwam daardoor niet verder dan de 36e plaats in de hitlijsten. In Engeland kwam het nummer uit op 24 november 1972, en behaalde de vierde plaats. Na de moord op John in 1980 werd het nummer opnieuw uitgebracht en behaalde de tweede plaats, achter Imagine.

John & Yoko Plastic Ono Band with the Harlem Community Choir



Fijne kerstdagen, War is over, if you want it.