En toen was het 50 jaar geleden dat The Beatles (de 'witte dubbel-lp') uitkwam. En net als bij 50 jaar Pepper hoort daar een heruitgave in meerdere configuraties bij. Ik kocht weer de Anniversary Super Deluxe Edition, dit keer met 7 schijfjes, 6 cd's en een blu-ray disc.
Er zit een geweldig boek bij, 164 bladzijden met heel veel informatie over All Things White Album eigenlijk. De ontwikkelingen en invloeden tussen Pepper en White Album, de invloed van White Album op latere artiesten (The Smiths, Radiohead, om maar wat te noemen), afbeeldingen van oorspronkelijke lyric sheets, opnamedetails van elk nummer (veel welkome aanvullingen op The Complete Beatles Recording Sessions uit 1988 van Mark Lewisohn, nog steeds een geweldig boek maar inmiddels aan een update toe, wat Lewisohn zelf overigens beaamt), The Mad Day Out, het idee en ontwerp van hoes en toebehoren, en een hoofdstuk over de ontvangst van de plaat na uitkomen.
cd 1-2: new stereo mix
Giles Martin (Son of ...) heeft weer een remix gedaan. Bij Pepper was het doel de superieur geachte mono-mix in stereo te brengen door vanuit de oorspronkelijke sessietapes zonder mix-down de lp opnieuw te mixen, met een fantastisch resultaat. Bij White Album speelt dit niet, of minder. De 2lp is muzikaal simpeler, omdat The Beatles weer terug wilden naar band-muziek, zonder al te veel extra instrumenten en geluidseffecten.
Giles Martin wilde nu The Beatles meer hedendaags laten klinken, zodat als het nummer op Spotify langskomt na Ed Sheeran, men niet zou denken 'wat is dit ineens een ouderwets liedje'. Ik zou dat overigens niet aanbevelen, deze muziek verdient het vanaf lp of cd gespeeld te worden op een fatsoenlijke installatie, en beluisterd via fatsoenlijke geluidsboxen, niet gestreamd als mp3's.
Vergeleken met vorige (her)uitgaven (ook die van 2009) is het geluid superieur. Helder, duidelijker scheiding van instrumenten en vocalen. Bas en drums kunnen nu bovendien luider dan in de jaren 60, toen ze geknepen werden om de naald niet uit de groef te laten springen. Hier en daar kleine verschuivingen in de balans tussen de instrumenten. Luister naar While My Guitar Gently Weeps. Wat een bas, wat een drums, wat een Clapton-solo. Luister naar Long, Long, Long, relatief onbekend maar wát een zang van George, wat een drums en percussie van Ringo. Luister naar Goodnight. Minder galm op het Hollywood-koor, wat een helderheid. Luister gewoon naar alle 30 songs.
cd 3: Esher demos
Op 15 en 20 februari 1968 arriveerden The Beatles plus aanhang in twee plukjes in Rishikesh, India, om zich te bekwamen in Transcendente Meditatie, bij de Maharishi Mahesh Yogi. Ringo had het op 1 maart al weer bekeken, Paul ergens eind maart, maar John en George beleven tot 12 april. Behalve mediteren schreven John, Paul en George een hele reeks nieuwe songs.
Waarschijnlijk op 24 mei kwamen The Beatles samen bij George thuis, in Esher, om op de nieuwe 4-sporenmachine van George demo's op te nemen van die songs, voor de nieuw op te nemen lp. Deze opnames zijn bekend geworden als de Esher demos. Op bootlegs circuleren ze al jaren, vaak in een wat mindere kwaliteit. Op Anthology 3, de derde 2cd uit een reeks van drie met onuitgebrachte opnames werden er zeven uitgebracht, in 1996. Nu zijn ze alle 27 beschikbaar, op een aparte cd. In mooie kwaliteit, stereo. Overigens is Giles Martin er niet helemaal van overtuigd dat ál deze nummers bij George thuis zijn opgenomen.
Het is bijzonder om naar te luisteren. Zoals Billboard schrijft: This is Beatles songwriting at Ground Zero. Dit zijn The Beatles kaal, unplugged, met niet meer dan zang en gitaar. In veel gevallen zijn de nummers duidelijk niet af. Bijvoorbeeld van John's Happiness Is A Warm Gun, dat uit drie verschillende stukken bestaat, is hier alleen het middelste 'I Need A Fix'-gedeelte aanwezig.
De tracklist verschilt op punten met die van de witte dubbel-lp.
Van de Harrison-compositie Not Guilty werden tijdens de albumsessies op 7, 8, 9 en 12 augustus maar liefst 102 takes opgenomen. Het nummer bleef onuitgebracht, tot George een soloversie uitbracht op zijn lp George Harrison, in 1979. Het nummer Circles moest zelfs wachten tot Gone Troppo uit 1982.
Het experimentele What's The New Mary Jane van John werd in 4 takes opgenomen en gemixt, maar haalde de eindstreep niet. Een jaar later liet John het nummer remixen, om het uit te brengen als Plastic Ono Band single. Ook dat gebeurde niet. De Beatlesversie kwam uit op Anthology 3.
De Lennon-songs Mean Mr Mustard en Polythene Pam werden niet opgenomen voor The Beatles, maar kwamen een jaar later uit op Abbey Road, als deel van de medley op kant 2.
Het nummer Junk van Paul werd bij mijn weten nooit door The Beatles opgenomen. Het kwam uit op Pauls eerste solo-lp McCartney, in 1970.
Ook Child of Nature werd niet opgenomen. Begin 1969 namen The Beatles een lossere versie met iets gewijzigde tekst op, tijdens de Get Back sessies. In 1971 schreef John een geheel nieuwe tekst op de melodie, dit werd Jealous Guy op de lp Imagine.
Ten slotte is er Sour Milk Sea, George's reclameboodschap voor Transcendente Meditatie. The Beatles namen het niet op, maar George gaf het aan Apple-artiest Jackie Lomax. Die nam het op met George, Paul, Ringo, Nicky Hopkins en Eric Clapton als begeleiders. Een sterrenproductie, die toch niet ver kwam omdat de single op Apple Records gelijk uit kwam met Hey Jude van The Beatles en Those Were the Days van Mary Hopkin.
Omgekeerd is er van een aantal op de 2lp uitgebrachte nummers geen Esher demo. Die nummers waren er nog niet in mei, of nog niet af genoeg.
Wild Honey Pie, Don't Pass Me By, Why Don't We Do It in the Road?, I Will, Birthday, Helter Skelter, Long, Long, Long, Savoy Truffle en natuurlijk Revolution 9.
cd 4-5-6: sessions
Geweldig ook om naar te luisteren zijn de 2 cd's met outtakes. Revolution 1 (take 18), een lange versie, die als een Siamese tweeling zou worden opgeknipt in Revolution 1 en Revolution 9.
Een prachtige, onlangs herontdekte akoestische While My Guitar Gently Weeps (take 2), het buitenissige, experimentele What's The New Mary Jane, een zeer vroege versie van Let It Be, Back In The USSR en Birthday instrumentaal, versies van The Inner Light, Lady Madonna en Across The Universe (die strikt genomen niet bij deze sessies hoorden), en nog veel, veel meer.
blu-ray
Deze kan ik nog steeds niet afspelen. Hierop staan de originele stereo- en mono-mixen (heb ik) en 5.1 mixen voor twee verschillende systemen. Heb ik niet, zo'n 5.1-systeem.
Prachtig, prachtig, prachtig. Ik hoop komend jaar: Abbey Road.
