Ingenieur of spijkerbroekenkoning, dat is de vraag

Ook ik heb een wonderlijke kerel gekend. 

In Delft had ik een bijzondere studiegenoot. Hij was er 's ochtends altijd, tijdens de colleges en instructie-uren. Hij deed altijd mee met discussies over hoe een vraagstuk op te lossen. Tijdens de pauzes best gezellig kletsend. Ik kwam wel bij hem op bezoek, op zijn kamer. Die was spartaans: een bed, een tafeltje, een bureau met stoel en een kastje met studieboeken. Hij deed op tijd zijn tentamens, en koos in de hogere jaren niet de makkelijkste: Theoretische natuurkunde I, II en II, Electromagnetisme I en II, dat werk. Hij haalde alles, met goede cijfers. Maar. 

Hij deed 's middags nooit mee aan practica, want dat vond hij tijdverspilling, zo'n hele middag in een lokaal prutsen met draadjes en buizen. Tja, zo word je natuurlijk geen natuurkundig ingenieur. Dat was ook niet de bedoeling, zo vertelde hij. Zijn vader had een spijkerbroekenzaak, en hij zou daar ook in gaan werken. Of het zo gegaan is weet ik niet, we verloren elkaar uit het oog.

Deze week liep ik op de markt en zag een spijkerbroekenkoning. Hij was het niet, maar ik moest wel aan hem denken.

Gimme Some Truth. The Ultimate Mixes

In het kader van 'John Lennon zou dit jaar 80 jaar zijn geworden' was het weer eens tijd voor een compilatie van 's mans beste, meest bekende tracks. Dat is meer gebeurd, voor het eerst in 1975, met Shaved Fish, nog samengesteld door John zelf. Daarna volgden The John Lennon Collection, Lennon Legend, Working Class Hero, Gimme Some Truth, Power To The People, alle met een steeds wisselende combinatie, permutatie van tracks. Misschien vergeet ik nog een of twee releases, ik heb niet alles steeds opnieuw aangeschaft. 

En nu is er dan Gimme Some Truth (niet te verwarren met de eerder verschenen box met dezelfde naam). Het verscheen als 1cd, als 2cd, en in een luxe uitvoering in een doos die netjes past naast het eerder verschenen Imagine. The ultimate Collection. 

 

Ik kocht deze laatste uitvoering, 2 cd's, 1 blu-ray audio disk het highres, surround en dolby atmos mixen, en een mooi boek van 124 blz, met allerlei opnamedetails, interviews, herinneringen en wetenswaardigheden. Ik heb al  deze nummers al, het voor mij aantrekkelijke is dat ze nu gepresenteerd worden in een zogenaamde ultimate mix, en dat is (net als bij Imagine) een echte verbetering. Het is een ruime keuze, 36 tracks. 

Verder valt er niet veel over te melden, behalve dan dat ik twee tracks mis: Mother, wellicht John's meest persoonlijke song, en Woman is The Nigger of the World, een misschien controversieel nummer, maar wel de lead single en openingstrack van Sometime in New York City. Een nummer dat John verdedigde op tv en radio, tot en met zijn laatste radiointerview voor RKO, op 8 december 1980, een paar uur voordat hij werd vermoord. In plaats daarvan nu Angela. Een mindere keus, jammer. 

Weer 'op Bresjes'

Deze week ging ik weer naar Breskens, met mijn dochters. Een, soms twee keer per jaar neem ik er een kijkje. Ik heb er nog familie wonen, maar deze keer ging ik niet bij hen langs. Corona en zo. We dronken koffie en lunchten, en liepen langs het strand naar de vuurtoren en terug. Langs het huis van mijn grootouders, de plek waar de garage van een oom was (nu appartementen), de straten waar mijn vader werkte in de bouw. We dronken nog een chocomel, en via de Golepoldersedijk, waar mijn vader tijdens de wederopbouw in een barak woonde, reden we naar Philippine, voor een maaltje mossels.

Als kleuter ging ik met mijn vader naar Breskens, met de motor, een Jawa. Ik zat achterop, met voetsteuntjes, en hield mij aan vaders jas vast. Voor de veiligheid bond mijn vader mij met een riem vast aan zichzelf. Motorhelmen hadden we niet. Waanzinnig om te bedenken. De reis ging via Rotterdam, door de Maastunnel, en de Moerdijkbrug. De snelweg in Zeeland was er niet, het waren provinciale wegen waarlangs mijn vader reed, richting Vlissingen. Uren waren we onderweg, en aan het einde: de boot. 

Op het Spuiplein staat het Lage Licht, of de Opstand.

Het heeft hier geen functie meer, maar is een soort monument. Vroeger stond het een paar kilometers westelijk van Breskens, aan de kust, in Nieuwesluis. Daar woonde sinds 1780 of zo familie van mij, maar van die omgeving, daar is echt niets van over.

Bies

(foto gevonden op internet)

Vandaag is J.M.A. Biesheuvel overleden. Een fijne schrijver. Eigenlijk is Biesheuvel de man die mij weer aan het lezen heeft gekregen. Tot in mijn middelbare schooltijd las ik alles wat los en vast zat. Op vrijdagavond naar de bibliotheek, een stapel boeken ophalen. Vaak tussendoor op woensdag weer verse. Maar op de middelbare school was er de LEESLIJST, toen figuurlijk nog met hoofdletters geschreven. Het kon mij maar matig bekoren. Beatrijs, De Spaanse Brabander, Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart waren boeken die ik vrijwillig niet snel ter hand zou hebben genomen, toen. Voor wat betreft de periode na 1880 was het overigens wel weer wat beter. In 1972 debuteerde Biesheuvel (althans in boekvorm) met In de bovenkooi, een bundel GEWELDIGE verhalen. In ieder geval, dat vond onze leraar Nederlands, die voor de hele lichting vijfde klassen (Gymnasium en Atheneum A + B, en Havo) voor elke leerling een exemplaar had. Ik weet niet of hij het zelf betaalde, of dat er een dealtje was. Ik las het en was verkocht. Wat kon die man vertellen. Brommer op zee, Tanker cleaning, De heer Mellenberg, enz. Lezen bleek weer wél leuk en boeiend te zijn. Met Biesheuvel is dat wat mij betreft altijd zo gebleven. Later kwam hij ook vaak op de Vpro-radio, met zijn markante stem. Ik ben hem blijven lezen. Ik heb niet alle bundels, maar de meeste toch wel. Mijn exemplaar van In de bovenkooi is overigens weg, kennelijk een keer te veel uitgeleend, reden waarom ik dat nooit meer doe. Maar ik heb verder wel het Verzameld Werk (1, 2, 3, da's dus eigenlijk alles). Genoeg te lezen en te genieten dus, en dat zal ik blijven doen. Saluut!

How we're doing, HAL?

Gisteren was Inez Weski bij Zomergasten. Een interessante uitzending, vond ik. Een van de fragmenten was uit Stanley Kubricks 2001: A Space Odyssey. Weski liet dit zien, om haar beduchtheid voor de overheid, verzamelen van gegevens en algoritmes te illustreren. Wat gebeurt er als het algoritme wint van de mens?



De scène die vertoond werd was een dialoog tussen astronaut Dave Bowman, en HAL 9000, een computer gevuld met kunstmatige intelligentie, die 'foutloze' besluiten neemt over de besturing van het ruimteschip.

Dave Bowman: Open the pod bay doors HAL.
HAL 9000: I am afraid I can't do that Dave.

Een vervreemdende dialoog tussen mens en een soort rood oog.

Ineens viel bij mij, na 40, 50 jaar, bij het zien van die scène (die ik overigens al vaker zag, ik zag die film al eerder in zijn geheel) een Beatles-kwartje.

Op 30 juli 1968 zaten The Beatles in EMI Recording Studio No. 2, Abbey Road, om te repeteren en te oefenen, en namen ze take 7 t/m 23 op van Hey Jude.
Het bijzondere is dat die dag een filmploeg opnamen maakte voor een documentaire voor de National Music Counsil of Great Britain. Bijzonder, want pers en foto- of filmploegen werden door The Beatles altijd geweerd bij de plaatopnamen. Jaren geleden had ik een bootleg-lp waar het geluid van deze opnamen stond. Je hoort The Beatles oefenen, spelen, praten. Op een gegeven moment zegt John iets, kennelijk richting control room. Het klonk voor mij altijd zo ongeveer als 'How we're doing, Al?' Zoiets maakte ik er van, van die ruis-lp (misschien met geluid opgenomen met een microfoontje van de tv) uit de jaren 70. Al, Mal, hell, het kon allemaal, maar het leek mij niet logisch.

Tot gisteren. HAL! Dat moet haast wel. John Lennon was een fan van Stanley Kubrick (hij wilde dat Kubrick de derde Beatles-film zou regisseren) en vooral ook van 2001: A Space Odyssey, dat twee maanden eerder, in mei 1968 uitkwam, en dat hij vele keren ('every week') had gezien. 'The movie should be shown in a temple 24 hours a day' was een van zijn uitspraken. Vanaf de studiovloer is de control room een verdieping hoger, men is daar dus minder goed of niet zichtbaar, wat de associatie met HAL versterkt zal hebben.



Hier een YouTube-filmpje met wat fragmenten van die opnamen. John, Paul en Ringo in de studio, George in de control room, met producer George Martin en engineer Ken Scott.

John zegt 'How we're doing, HAL?' op 2 min 14 sec.



Maar misschien wisten jullie dit al jaren.

The high 15 kHz tone on Sgt. Pepper

This is a combination and translation of two earlier (Dutch) blog posts (1, 2), about (mainly) the high 15 kHz tone after A Day in the Life, on Sgt. Pepper, by The Beatles of course. The mentioned recording details (dates) I read in Mark Lewisohn's The Complete Beatles Recording Sessions book.

In 1966 The Beatles stopped touring and in November, after a 3 month break (during which they did different stuff on their own) started recording their next album. On 19 and 20 January 1967 they recorded the brilliant A Day In The Life in 7 takes, on a 4-track recorder. Early February they did some overdubs, and on 10 February the orchestral crescendo was recorded. On 22 February John, Paul, Ringo and roadie Mal Evans hit the final chord, E major, on 3 pianos. George Martin added some harmonium to this and copied all this to the other available tracks, resulting in a monumental BOINGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGG! Ready.

A great, great song, building from a guitar and piano, and John's voice, via a middle section by Paul and an unbelievable orchestral crescendo to the final piano chord.

Here it is, the last song on the album.



Then someone thought it would be fun to put 'something' in the final groove of the lp, so some gibberish was recorded for that. When played backwards it sounds (if you like) like Will Fuck You Like A Superman is said. Pure coincidence, people in the know maintain.



And still they were not finished. John wanted to put something in the run-out groove 'only audible for dogs, like a dog whistle'. A 15 kHz high tone it was, not audible for most human ears. According to Mark Lewisohn this was not recorded, but added only during the cutting of the laquer by Harry Moss, on 28 April 1967 for the mono version and on 1 May for the stereo version of the lp. So it is there, between the piano chord and the end groove of the lp.

There are different versions of Sgt. Pepper on cd. The original cd from 1987, the remastered stereo and mono cd's from 2009, and the 50th anniversary edition of 2017. What did they do with that high tone bit?

From the cd's, using Exact Audio Copy I have created wav-files of A Day In The Life, and with Audacity I have created the audiospectrum of the part between the piano and the end groove gibberish. What's clear is that on all cd versions there is something visible in the audio spectrum in this part of the album. Visible, but for most of us not audible.

(click on the graphs for larger, readable versions)


spectrum high tone 1987 stereo-cd


spectrum high tone 2009 stereo-cd


spectrum high tone 2009 mono-cd


spectrum high tone 2017 stereo-cd

In the 1987 and 2009 versions, apart from a clear peak around 15 kHz there is also something going on at lower frequencies, mostly very low level in dB's. In 1987, the signal was cut off above 20 kHz, in 2009 both the stereo and mono version have some signal between 20 kHz and 22050 Hz, the maximum possible frequency on cd's.

I always wondered where they got this signal from when making the cd's, as it was not on the session tapes (says Mark Lewisohn).

The frequency spectrum of the 2017 anniversary remix is different. It is much clearer, no lower frequencies here, and remarkably, it is not 15 kHz, but 16 kHz, a slightly higher pitch.

Also, the tone (though not audible for most) is much 'louder' (-4.5 dB, compared with -27.7 dB in 2009 and -25.5 dB in 1987). I think this 'new' tone is purely digital.

This can also be seen from the amplitude (of the signal), which shows the strength, the 'loudness'. The amplitude of the high tone part can be seen in the next graphs, between the red lines.


amplitude high tone 1987 stereo-cd


amplitude high tone 2009 stereo-cd


amplitude high tone 2017 stereo-cd

It is clear to me, the tone on the 2017 edition is much louder (well, it IS a re-mix), it is on a different frequency and it looks very synthetic. This was newly created, I suspect. Probably the use of 16 kHz instead of 15 kHz is a mistake (inaudible for most, if not all of us).

End of story, about an (almost) inaudible part of Beatles music. Better stop here and play the record instead. A splendid time is guaranteed for all!

Kees van Kooten - 575 Haikoots

snoepen van haikoots
heel mooi, dit boek in mijn hand
woorden schieten te