De scène die vertoond werd was een dialoog tussen astronaut Dave Bowman, en HAL 9000, een computer gevuld met kunstmatige intelligentie, die 'foutloze' besluiten neemt over de besturing van het ruimteschip.
Dave Bowman: Open the pod bay doors HAL.
HAL 9000: I am afraid I can't do that Dave.
Een vervreemdende dialoog tussen mens en een soort rood oog.
Ineens viel bij mij, na 40, 50 jaar, bij het zien van die scène (die ik overigens al vaker zag, ik zag die film al eerder in zijn geheel) een Beatles-kwartje.
Op 30 juli 1968 zaten The Beatles in EMI Recording Studio No. 2, Abbey Road, om te repeteren en te oefenen, en namen ze take 7 t/m 23 op van Hey Jude.
Het bijzondere is dat die dag een filmploeg opnamen maakte voor een documentaire voor de National Music Counsil of Great Britain. Bijzonder, want pers en foto- of filmploegen werden door The Beatles altijd geweerd bij de plaatopnamen. Jaren geleden had ik een bootleg-lp waar het geluid van deze opnamen stond. Je hoort The Beatles oefenen, spelen, praten. Op een gegeven moment zegt John iets, kennelijk richting control room. Het klonk voor mij altijd zo ongeveer als 'How we're doing, Al?' Zoiets maakte ik er van, van die ruis-lp (misschien met geluid opgenomen met een microfoontje van de tv) uit de jaren 70. Al, Mal, hell, het kon allemaal, maar het leek mij niet logisch.
Tot gisteren. HAL! Dat moet haast wel. John Lennon was een fan van Stanley Kubrick (hij wilde dat Kubrick de derde Beatles-film zou regisseren) en vooral ook van 2001: A Space Odyssey, dat twee maanden eerder, in mei 1968 uitkwam, en dat hij vele keren ('every week') had gezien. 'The movie should be shown in a temple 24 hours a day' was een van zijn uitspraken. Vanaf de studiovloer is de control room een verdieping hoger, men is daar dus minder goed of niet zichtbaar, wat de associatie met HAL versterkt zal hebben.
Hier een YouTube-filmpje met wat fragmenten van die opnamen. John, Paul en Ringo in de studio, George in de control room, met producer George Martin en engineer Ken Scott.
John zegt 'How we're doing, HAL?' op 2 min 14 sec.
Maar misschien wisten jullie dit al jaren.
