27 mei 2015

Het menselijk tekort van Elisabeth de Roos?

Ik herlees op dit moment Het Bureau 3 - Plankton, van J.J. Voskuil. Het is weer fijn om te lezen, veel gebeurtenissen herinner ik me, en geven weer plezier, soms zelfs meer dan bij de eerste keer. Er zijn ook passages die weggezakt zijn, die ik me niet herinner. In een enkel geval heeft dat een gek gevolg, zoals bij de hiernavolgende scène, in de koffieruimte van het Bureau, op blz. 453 en 454.

Balk nam zijn pijp uit zijn mond en wees met de steel naar Maarten. 'Heb jij Het menselijk tekort in de vertaling van Elisabeth de Roos?'
Maarten keek van Freek naar Balk en van Balk weer naar Freek.
'Nee, sorry,' verontschuldigde Freek zich.
'Mijn oudste dochter heeft dat voor haar eindexamen nodig,' verduidelijkte Balk, zonder aandacht aan Freek te besteden.
Maarten dacht na. Hij kon zich zo gauw niet herinneren of hij die vertaling wel of niet had, in verwarring gebracht door de gelijktijdigheid van de vragen en door het ongewone karakter van de vraag van Balk. 'Ik dacht het niet,' zei hij tenslotte, Balk aankijkend. 'Waarom wil ze dat?'
'Dat wil ze niet, dat moet ze!'
'Dat lijkt me niet gemakkelijk voor die leeftijd,' meende Maarten. 'Geen gemakkelijk boek.'
'Een rotboek!' zei Balk categorisch. 'Ik denk dat die man zelf nog niet veel verder is. Nooit van Roger Vaillant gehoord natuurlijk, of van Louis Delpont!'
Maarten reageerde daar niet op. Zelf had hij ook nooit van die lieden gehoord. 'Heb jij het niet?' vroeg hij aan Freek.
'Nee,' zei Freek. 'Het spijt me.'
'Ik kan je er niet aan helpen,' zei Maarten tegen Balk.
'Dan haal ik het wel uit de bibliotheek!' besliste Balk. Hij stond op, schoof zijn kop door het loket en duwde de klapdeur open, de hal in.


Ik las deze passage met stijgende verbazing. Het menselijk tekort in de vertaling van Elisabeth de Roos? Ik kende wel een vertaling van E. du Perron, die heb ik zelf, en ook gelezen. Zou Elisabeth de Roos, nota bene de echtgenote, weduwe van Du Perron hetzelfde boek hebben vertaald, bijvoorbeeld na de oorlog? Ik googelen, niets te vinden, zoeken in DBNL, ook daar was die vertaling niet te vinden. Ik besloot dat het kennelijk een stijlfiguur van Voskuil was, om iets aan te duiden, wat was onduidelijk, en ik las verder.

'Die vertaling is toch niet van Elisabeth de Roos?' zei Freek toen Balk verdwenen was. 'Die is toch van Du Perron?'
'Verdomd!' zei Maarten. Hij lachte.
'Een gemiste kans,' merkte Lex geamuseerd op.


Aargh! Dus toch Du Perron! Ook ik als lezer heb me door de dwingende redenering van Balk in de luren laten leggen. "Met een ontevreden gevoel over mijzelf" tik ik deze laatste zin.