Het lijkt me duidelijk, weer minder bladzijden gelezen dan vorig jaar. Als verklaring voer ik aan dat er veel gebeurd is dat mij van het lezen (en andere zaken) afhield. Niets aan de hand, ik vind het gewoon aardig om die getallen bij te houden. Ik las wel meer boeken. Gemiddeld zijn ze dus dunner geworden, dit jaar 227 blz.
Ik las één boek van meer dan 1000 bladzijden, namelijk De Russische romans, deel 2, 1933-1939, van Nabokov. Daar zitten wel vier romans en een novelle in, maar hier telt hij als 1.
Ik heb het al eerder gemeld, ik houd een boekenschriftje bij, sinds 1 januari 1990. Nu dus dertig jaar. Eerste uitgelezen boek was toen Aan het woord, van Harry Mulisch.
En dat administreren gaat nog steeds door, de teller staat nu op 1420 uitgelezen boeken. Jammer dat het boekenschrift begint op 1 januari 1990, en niet op 6 juli 1954.
Dit jaar heb ik dus 49 boeken uitgelezen. Het onderscheid is niet altijd duidelijk, maar ik reken 40 boeken als bellettrie, 9 als meer zakelijk proza. Dit jaar las ik geen gedichtenbundel uit. Ik las 4 boeken in het Engels, en 9 vertaalde titels.
Dat waren de getallen. Goede boeken die ik las waren onder andere (in de volgorde waarin ik ze las): Josph Roth en Stefan Zweig - Elke vriendschap met mij is verderfelijk, Jonathan Coe - Middle England, Vladimir Nabokov - De gave (onderdeel van het eerder genoemde De Russische romans, deel 2, 1933-1939 en Marijke Schermer - Liefde, als dat het is.
Dit was het boekenjaar 2019, volgend jaar weer een boekenjaar!
Na Pepper en White Album was afgelopen september Abbey Road 50 jaar, en dus aan de beurt voor Anniversary Editions. Ik kocht de Anniversary Super Deluxe Edition, met vier schijfjes.
Het is weer een prachtige uitgave. Een kartonnen doos op lp-formaat, met daarin een schitterend boek van 100 bladzijden, tjokvol achtergronden, foto's, facsimiles en opnamedetails van ieder nummer. Zelf vind ik vooral dat laatste interessant, uitgebreide en in sommige gevallen verbeterde informatie ten opzichte van het onvolprezen The Complete Beatles Recording Sessions van Mark Lewisohn, zoals al eerder gezegd nog steeds een geweldig boek maar inmiddels aan een update toe, wat Lewisohn zelf overigens beaamt. Opvallend vond ik dat in een aantal gevallen in de tekst weer verwezen wordt naar nog andere opnamen, hier niet opgenomen maar 'nog beter'. Tja, die worden kennelijk bewaard voor de 75 Years Edition.
cd1: new stereo mix
Een nieuwe mix van het album door Giles Martin. De vraag is, was dat echt nodig? Misschien niet, Abbey Road is de eerste Beatles-lp die met 8 sporen werd opgenomen, wat de beperkingen van Pepper en White Album wegnam, en het geluid is vanwege de in 1969 nieuwe solid-state apparatuur altijd bijzonder geweest. Eigenlijk de eerste rockplaat van de seventies, lees ik. Dat gezegd hebbend is het toch genieten van deze kristalheldere mix, waar ik tóch weer prachtige dingen hoorde. Vooral bas en drums zijn nu geweldig, gebruikmakend van de mogelijkheden die je op vinyl niet had. Luister naar de geniale bas van McCartney in Come Together, de hypnotiserende riff door John en George, en de geluidsstorm van John op Moog synthesizer in I Want You (She's So Heavy), Ringo's drumwerk in She Came In Through The Bathroom Window, luister naar de medley op 'kant 2', luister naar alles.
cd2-3: sessions
Deze plaatjes bevatten weer veel fraais. Ik pik er maar wat tussenuit. Het (voor mij) hoogtepunt is meteen de eerste track, I Want You (She's So Heavy). Hier een outtake (opmerkelijk genoeg juist NIET opgenomen bij EMI in Abbey Road, maar Trident Studios in Soho) met John en Billy Preston op maximaal volume. Dat leverde een klacht van de buren op, met John's reactie: “What are they doing here at this time of night? Well, we’ll try it once more very loud. And then if we don’t get it, we’ll try it quiet, like it might do it the other way. The loud one — last go. Last chance to be loud!”.
En er is meer: een prachtige, breekbare demo van Something (verschillend van die op Anthology 3), een geweldige outtake van The Ballad of John and Yoko, door (net als op de single) alleen John en Paul, Oh! Darling (take 4) met een wat zoetere zang. You Never Give Me Your Money, met een kort uitstapje naar The Fool On The Hill, alle drie takes van Her Majesty, nu dus mét laatste akkoord. Enfin, outtakes van elk nummer. Luisterplezier.
Op cd3 staat The Long One, dit is een proef-edit van de medley van kant 2, met Her Majesty nog tussen Mean Mr. Mustard en Polythene Pam. Mooi om te horen, als tussenfase in het opnameproces, maar het er tussenuit knippen van Her Majesty was de goede beslissing. Als eerbetoon aan producer George Martin staan op cd3 ook de instrumentale strijk/blazersarrangementen voor Something en Golden Slumbers/Carry That Weight.
Voor de preciezen: op deze cd's staan ook de Paul McCartney-demo's van Goodbye en Come And Get It voor Apple-artiesten Mary Hopkin en Badfinger. Come And Get It stond eerder op Anthology 3, beide nummers staan hier voor het eerst met de oorspronkelijke mix door Paul. Zeker, leuk om te horen, maar nooit bedoeld voor The Beatles, laat staan voor Abbey Road. Dan had een John Lennn-demo van Cold Turkey van begin september 1969 er eerder op gepast, John hoopte toen nog dat dit de volgende Beatles-single zou worden. Not. (Nu (enigszins ge-edit) te beluisteren op John Lennon Acoustic uit 2004.)
blu-ray
Bevat 2 surround-mixen en een 96kHz/24bit High Res Stereo mix. Ik heb sinds kort een blu-ray speler, die zou dat aankunnen, maar ik heb verder geen 5.1 of 7.1 geluidsset, of een bioscoop. Terwijl ik naar deze vermeldingen op de doos kijk, denk ik aan het piepkleine hand-transistorradiootje dat ik eind jaren 60 had, hiermee hoorde ik deze geweldige plaat voor het eerst. Ook toen een geweldige ervaring.
Soon we'll be away from here
Step on the gas and wipe that tear away
Jules Deelder is dood. Voor mij onverwacht, onlangs zag ik hem nog bij de viering van zijn 75e verjaardag.
Ik denk dat ik hem voor het eerst 'live' zag ergens rond 1978. Hij trad toen (niet aangekondigd) op in de kantine van de Aula van de (toen) TH Delft. Daar lunchten vooral natuurkundestudenten, misschien niet het meest voor de hand liggende publiek bij een performance van Deelder. Ik denk dat het georganiseerd was door Studium Generale, dat programma’s op het gebied van cultuur, techniek, maatschappij en wetenschap verzorgde (en verzorgt) die de wereld van de studenten verbreden. Ik was erbij, bij wijze van spreken tussen het college mechanica en het instructie-uur tensor-rekening. Jules klom op een kantinestoeltje en las een half uur lang op de hem kenmerkende manier gedichten voor. Een bijzondere lunch.
De laatste keer dat ik hem zag was 24 november j.l. in De Doelen, toen er een feestje was voor zijn 75e verjaardag. Een (studie)vriend (ja, van dezelfde studie als hierboven) belde en vroeg of ik zin had om te gaan. Het was een prima avond, met film, een DJ vooraf, veel jazz-muziek, met (o.a.) John Engels, Benjamin Herman, Hans en Candy Dulfer, Jules deed wat zang en trommelde op een snaredrum. Hans Dorresteijn deed een verhaaltje, de dag-burgemeester las een Arabisch gedicht voor, Loes Luca zong met Jules 'Diep in mijn hart', enzovoorts. Het geheel aan elkaar gepraat door Wilfried de Jong, die af en toe Jules ook nog wat vragen stelde. Zo'n avond.
Na afloop was er natuurlijk een drankje, en ik kocht de nieuwe bundel Hardgin, die ik liet signeren. Nu toch een beetje spijt dat ik de gelijknamige limited edition (1944 flessen) speciaal voor Jules gemaakte gin niet gekocht heb, maar ik wilde niet zeulen met een fles. Ik feliciteerde Jules met zijn verjaardag en zei dat ik het een leuke avond had gevonden. Oh ja? Mooi! was het antwoord.
Deze week zag ik Lazarus, het laatste werk van David Bowie. Iets meer dan een maand na de première in New York overleed hij, in 2016. Sinds een paar maanden loopt deze musical (jawel) in DeLaMar. Regisseur Ivo van Hove, die in New York met Bowie samenwerkte, is ook in Amsterdam verantwoordelijk. Een jaar geleden kocht ik de kaarten. Het verhaal is een soort vervolg op The Man Who Fell To Earth, een boek dat ik niet gelezen heb en een film met David Bowie die ik wel gezien heb, maar mij nauwelijks herinner.
Ik zou zeggen: gaat dat zien. Het verhaal is niet gemakkelijk, niet lineair, maar hé, het is David Bowie. Er wordt door de acteurs goed gespeeld en (fijn) goed gezongen, knappe choreografie, geweldige videobeelden, de Bowie-nummers zijn opnieuw gearrangeerd, ik vond het prima versies, een band speelde live (met local hero Marc Schenk). Fijne Bowie-avond.
Afgelopen zondag waren The Analogues in town. Na Sneek en Ziggo de derde keer dat ik ze Abbey Road hoorde en zag spelen (nog even afgezien van de cd en dvd).
Ik was snel met bestellen, we zaten op de derde rij.
Het eerste dat opviel was de andere drummer. Ik hoorde dat Fred Gehring met vakantie was, Bauke Bakker van CSN&Y tribute-band Her Majesty was de vervanger, zeg maar de Jimmy Nicol van The Analogues. Prima.
Deze keer was voor mij de gelegenheid met het beste zicht en geluid. Wat zal ik zeggen, u kent de lp. Het was weer super. Veel mooie dingen weer gehoord, van. De weergaloze opening Come Together - Something - Oh! Darling tot en met The Long One van kant 2. Deze avond vond ik I Want You (She's So Heavy) het beste. Messcherp einde.
Na de pauze een ruime keuze uit de andere lp's en singles vanaf Revolver. Let It Be zal helaas geen eigen programma krijgen, deze avond speelden ze daar 4, 5 nummers van, onder andere een van mijn favorieten: Across The Universe.
De toegift was bijzonder. Ten eerste (ter gelegenheid van 8 december) een werkelijk schitterende versie van Free As A Bird en als laatste ('omdat Sinterklaas het land weer uit was') Ding Dong, Ding Dong van George, uit 1974. Misschien niet zijn beste tekst, maar wel aanstekelijk. Het bleef nog even onrustig in het theatercafé en de foyer. Ding Dong Ding Dong, Ding Dong Ding Dong!
Verder: De dvd van White Album schijnt nu toch echt te komen, nog voor Kerstmis. Ik ben zeer benieuwd, vooral naar de schitterende video van Jaap Drupsteen bij Revolution 9. En op 11 en 12 september volgend jaar komt het afscheid in Ziggo Dome: Hello Goodbye, The Very Best From The Studio Years 66/70. We hebben al kaarten.
In het begin (laten we zeggen 1960 - 1965) vierden we Oud en Nieuw bij mijn opa en oma, niet in Laakkwartier, maar in de Kaapstraat, in het Transvaalkwartier. Mijn broer en ik werden daar in bed gestopt, mijn ouders en grootouders luisterden naar Wim Kan op de radio, en dan was het twaalf uur. We dronken een glas limonade, aten een oliebol en keken naar het vuurwerk. Om half een gingen we met de 2CV weer naar huis. Ik herinner me dat we op het Goeverneurplein werden tegengehouden. Verder rijden mocht niet. Maar goed ook, op de Goeverneurlaan waren rellen aan de gang, de politie hakte er flink op in. Na een half uur of zo was de situatie kennelijk onder controle en konden we verder.
Eind jaren 60 vierden we Oud en Nieuw bij een oom en tante, die in een zijstraat schuin tegenover ons woonden. Inmiddels was het wel gewoon geworden om de brievenbus in de voordeur dicht te spijkeren. Op het kruispunt was een kerstbomenbrand, wij keken uit het raam. Bij de bovenbuurman vloog de hele vuurwerkvoorraad, die hij op de vensterbank had klaargelegd in de fik. Hij kwam met de schrik vrij, maar had wel geschroeid haar en een piep in zijn oor. Om ongeveer een uur liepen we het portiek af, op weg naar huis. Mijn vader liep voorop. Uit het niets kwam een politiemotor met zijspan over de stoep aangeracet, mijn vader kreeg een haal met een politieknuppel. Daar zijn een dag of twee later excuses voor aangeboden overigens.
Kerstbomen rausen. Ik beken, ik heb er aan meegedaan toen ik 13, 15 jaar oud was. Vanaf 27 december stroopten we (de jongens uit ons deel van de straat: M., I., D., F., A. en ik) het wijkje tussen Goeverneurlaan, Oudemansstraat, Paets van Troostwijkstraat en de De Genestetlaan af, op zoek naar achtergelaten bomen. Ik wil het niet bagatelliseren of goedpraten, maar het stelde niet veel voor. We hadden uiteindelijk misschien 15, 20 bomen. Het was vooral zaak ze uit handen te houden van de veel hardere bendes uit Spoor- en Laakwijk, die liepen met houten knuppels en fietskettingen rond. Echt gezellig was het niet.
In de jaren daarna zijn de jaarwisselingen grimmiger geworden. Begin jaren 80 vierde ik voor het eerst met mijn vriendin (nu: echtgenote) de jaarwisseling bij mijn ouders. We waren met de Renault van haar vader. "Parkeer hem hier maar", zei ik een paar straten te vroeg. "Waarom?" "Dat zie je straks wel." Het was gewoonte geworden dat vanuit een groot deel van Den Haag jongeren naar de Goeverneurlaan en de Allard Piersonlaan trokken om troep te schoppen. Ik heb de auto van een buurtgenoot op het vuur zien gooien.
Ik denk dat het eind jaren 80 was dat werd besloten dat het uit moest zijn met al die rotzooitrapperij. Er werd een aantal plaatsen aangewezen waar een vreugdevuur gedoogd werd. Duindorp en Scheveningen zijn de bekendste, maar ook in Laakkwartier was er een wat kleinere, aan de Paets van Troostwijkstraat. Misschien op andere plaatsen in de stad ook, ik weet het niet.
Ik kwam in die periode niet vaak in Den Haag, en nooit meer tijdens de jaarwisseling, maar hoorde van mijn ouders dat het veel rustiger was geworden. Hoe het rond die vuren was, weet ik niet, ik heb ze nooit gezien. Tot vorig jaar natuurlijk, toen het op Scheveningen helemaal uit de hand was gelopen.
Dit jaar geen gedoogde vuurstapels, maar alleen vergunde. Een verstandig besluit. Omdat geen van de aanvragen voor een vergunning voldeed, is er in geen van de gevallen toestemming verleend. De Duindorpers zijn het er niet mee eens en breken hun eigen wijk af. Op tv zag ik een bekende koffietenteigenaar (uit Laakkwartier, vroeger woonde hij schuin tegenover ons) betogen dat dit een 'begrijpelijke reactie' was. De redenering was iets in de trant van "Als ik een kopstoot krijg ga ik ook terugslaan, toch?" Ik zie de overeenkomst niet zo, en vind het ONbegijpelijk. Ook in Escamp en in Laakkwartier is het deze week onrustig. Vannacht werd mijn moeder wakker van een zware knal, toen ze naar buiten keek stond er een voor de deur geparkeerde auto in brand. In de wijk zijn vannacht drie auto's uitgebrand.
Deze week was er een brief van de gemeente 'aan de bewoners van Laak Centraal'. Aanstaande maandag is iedereen uitgenodigd in Leo's Lipa (de kantine van de sporthal in de wijk) voor een gesprek over een veilige en gezellige jaarwisseling. Ik hoop dat het wat bruikbaars oplevert, het is kort dag.
Misschien samen Haagse liedjes zingen, dan?
Dit boekje stond een tijd ongelezen in de kast. Sterker nog, ik heb twee exemplaren, dit is de derde (herziene) druk. Ik heb ook een eerste druk, die was tijden kwijt en vond ik natuurlijk terug nadat ik het opnieuw gekocht had. Afgelopen week liep ik de hierin beschreven Wolkerswandeling door Leiden. Inclusief een kop koffie ergens onderweg was ik er bijna vier uur mee doende. Daarin overigens ook begrepen een zijpad naar de Universiteitsbibliotheek, waar de tentoonstelling De zeven gezichten van Jan Wolkers loopt. Ik had veel plekken al eens 'op eigen gelegenheid' bekeken, maar deze wandeling was completer. Bijvoorbeeld het huis van De Spin! Het atelier van jonkheer d'Ailleurs! Ik bedoel maar. De wandeling voerde ook langs twee beelden van Wolkers, Ode aan Rembrandt uit 2005 en Moeder en kind uit 1958.
Het aardigst vond ik de teken- en schilderacademie Ars Aemula Naturae op de Pieterskerkgracht, waar Wolkers les kreeg en verbleef in 1943 - 1944. Lees Kort Amerikaans en De walgvogel.
Ik nam binnen ook een kijkje op de eerste verdieping, waar het atelier was en is.
In het boekje staat ook nog een Wolkersfietstocht, ook vanuit station Leiden Centraal, door Oegstgeest. Andere keer.
In de trein heen en terug las ik Winterbloei, een door Onno Blom samengesteld bundeltje met de 'mooiste natuurverhalen' van Wolkers, bij gelegenheid van Nederland leest. Omdat ik liefhebber ben had ik vrijwel alles (behalve Brief uit Amsterdam en Brief uit Texel aan zijn zonen Eric en Jeroen, en het naschrift uit 1991 bij Groeten van Rottumerplaat) al in andere vorm in bezit en gelezen. Groeten van Rottumerplaat is overigens niet compleet, bijvoorbeeld de stukken over de dode zeehond ontbreken hier. Verder zijn in Winterbloei wat stukken uit De achtertuin opgenomen. Aardige stukjes, uit de periode dat Wolkers zich getransformeerd had tot natuur-opa. Ik hoor wellicht niet bij de doelgroep. Maar in Winterbloei staat ook Wespen, uit De hond met de blauwe tong. Ik las het voor het laatst op 12 februari 1983 (de administratie van onbelangrijke dingen is prima op orde, hier). Dat is echt een heel mooi verhaal, ik ga die bundel herlezen.
