The Grapes/The Cavern - Een uitje naar Liverpool 5

Het centrum van Beatles-land in Liverpool is Mathew Street. Daar was en is The Cavern 'Where it all began', en ook nog steeds is er The Grapes. Verder is er het Magical Beatles Museum, er is een souvenirwinkel waar je Beatlesmeuk kunt kopen, er zijn veel kroegen met livemuziek, en om de hoek in North John Street is het Hard Days Night Hotel.



Qua kroeg beperkte ik mij tot The Grapes. The Grapes is een vrij traditionele boozer, waar bands die optraden in The Cavern (waar tot 1967 geen alcohol verkrijgbaar was) vooraf een of meer pints kwamen drinken. Het aardige is dat het een gewone pub is, met nauwelijks verwijzingen naar The Beatles. Hier komt af en toe een Beatlesfan, maar vooral ook gewoon locals. De dagen dat Cavern-compere Bob Wooler hier kwam en zijn verhalen opdiste zijn voorbij. Er is nog een hoekje met een bankje tegen de muur. Er hangt een oude foto, en er staat The Beatles Sat Here. Ik ook, met een pint of bitter.





Een Beatles-tripje naar Liverpool is niet compleet zonder een bezoek aan The Cavern. The Cavern, een club in een oude (hoewel ...) kelder in Mathew Street. In 1957 geopend als jazz-kelder, naar voorbeeld van het Parijse Le Caveau de la Huchette. De ontploffende skiffle- en merseybeat-rage zorgde ervoor dat het snel een beatkelder werd. The Quarrymen speelden er in ieder geval op 7 augustus 1957 en op 24 januari 1958, en op niet-bekende data nog twee of drie keer eerder. The Beatles speelden er tussen 9 februari 1961 en 3 augustus 1963 maar liefst 292 keer. En nog vele andere bands: The Swinging Blue Jeans, The Mojos, The Fourmost, Billy J. Kramer with The Dakotas, The Big Three, Rory Storm and the Hurricanes, Faron's Flamingoes, enz. Bekende namen.

Er is een probleem. The Cavern in Mathew Street is niet de club waar The Quarrymen en The Beatles optraden, maar een replica. De originele bovengrondse bebouwing werd in 1973 gesloopt ten behoeve van ventilatiekanalen voor de Liverpool Underground, The Cavern werd met puin volgestort. Die ventilatiekanalen werden nooit gebouwd, jarenlang was de plek een parkeerterrein. Begin jaren 80 kwam er nieuwe bebouwing, de oude Cavern was niet bruikbaar om de geplande bouw te dragen, en dus werd er een replica gebouwd, gebruikmakend van de stenen van de oude Cavern. Voor de scherpslijpers: er zijn verschillen. De nieuwe kelder ligt een stuk dieper, 33 treden naar beneden, vergeleken met 18 oorspronkelijk. Vergeleken met de oude Cavern is de hoofdrichting van de nieuwe Cavern 90 graden gedraaid. En de ingang aan de straat is iets meer dan 20 meter naar rechts verschoven.

Halverwege de straat, 20 meter links van de ingang van The Cavern, is een poster aan een deur bevestigd. Een man staat geleund in een toegangsdeur, met daarboven de tekst: You are here! Original entrance to the Cavern Club. Links van de deur wat andere foto's en een toelichting. En daarnaast weer een beeld van Cilla Black, begonnen als garderobejuffrouw in The Cavern, later natuurlijk zangeres. Zij deed (in eerste instantie zonder succes) auditie bij Brian Epstein met The Beatles als eenmalige begeleidingsband. Die deur is overigens de nooduitgang van de nieuwe Cavern, kennelijk was het bouwkundig niet goed mogelijk om de ingang hier te plaatsen. Jammer wel.



De man op de foto is Paddy Delaney, de portier van The Cavern in de jaren 60. Hier een grotere uitsnede van dezelfde foto.



Links van de poster zoals gezegd een nadere toelichting, onder andere hoe men deze plek precies heeft kunnen aanwijzen, aan de hand van een andere foto, genomen van binnen naar buiten.



Ik draai mij om en zie inderdaad hetzelfde gebouw, zie de omcirkelde beschadiging die er in de jaren 60 ook was. In het gebouw zit Eric's, ook een beroemde club, ook in een kelder, maar dan in de jaren 70, voor de punk- en new wave-scene: Elvis Costello, Buzzcocks, The Clash, Joy Division, Ramones, Sex Pistols, Siouxsie and the Banshees, enzovoorts.



O ja, ik ben ook nog in The Cavern Club geweest. Natuurlijk. Er trad iemand op met Beatles-covers. Het zag er inderdaad uit als op de foto's. Het zat vol met Beatles-fans. Maar ik had de hele tijd het gevoel: bijzonder, leuk, net echt, maar echt niet echt. Kan ook niet meer.





Ik heb in de paar dagen dat ik in Liverpool was nog meer bekeken, van binnen en van buiten. Lang niet alles, ik heb mij vooral geconcentreerd op plekken die ik niet eerder had gezien. Dus niet naar Strawberry Field, niet naar LIPA en nog zo wat. Ik ging op stap met een boekje dat ik een vorige keer had aangeschaft.



Inmiddels heeft de schrijver dit een aantal keren aangepast en uitgebreid. Ik kocht ook de nieuwe editie, met gewijzigde titel.



Link: Magical Beatles Museum/The Casbah - Een uitje naar Liverpool 4
Link: Hornsey Road - Een uitje naar Liverpool 6

Dublin Street - Een uitje naar Liverpool 3

Ik liep het Museum of Liverpool uit, en had voor het avondprogramma nog wat tijd over. Ik keek op mijn mobiel en zag dat Dublin Street betrekkelijk dichtbij was, een half uurtje lopen of zo.

28 september 1962 (volgens Mark Lewisohn, er is ook een bron die het zich herinnert als een druilerige woensdag, dat zou dan de 26e kunnen zijn) was ongeveer een week voor de eerste Beatles-single Love Me Do uitkwam. Er waren publiciteitsfoto's nodig. Die dag werden meerdere foto's in Liverpool gemaakt. Een van de bekendste is denk ik deze.



Ik heb dit (en andere, op dezelfde dag genomen) altijd een wat aparte foto gevonden. Totaal niet glamoureus staan The Beatles op een braakliggend stukje grond met op de achtergrond een groot gebouw. Grijs, mistig.







Behalve de hier weergegeven foto's zijn die dag hier nog minstens twee andere groepsfoto's en een serie individuele portretten gemaakt.

Op een gegeven moment kwam ik erachter (hé, dat gebouw ken ik) dat Bob Dylan in 1966 op dezelfde plek ook foto's had laten maken. Op internet blijkt er van alles over geschreven te zijn.



Toeval of niet? Dylan was een Beatles-fan, zoveel is zeker.

Het gebouw achter The Beatles en Dylan is Clarence Warehouses aan Dublin Street, gebouwd ca. 1844, een van de honderden pakhuizen die ooit in Liverpool stonden. The Beatles en Dylan staan op een braakliggend stukje land tussen Saltney Street en Dublin Street.

Mark Lewisohn (natuurlijk hij weer) gebruikt de Beatlesfoto om aan de hand van een toevalsvondst het verhaal van The Beatles te beginnen.

Op dat stukje braakliggend land hebben huizen gestaan, gebouwd rond benauwde binnenplaatsen. Klik op het kaartje voor grotere weergave. In het eerste deel van Lewisohns Beatlesbiografie Tune In valt te lezen dat op deze plek, in een van deze binnenplaatswoningen in 1850 John's overgrootvader James Lennon (geboren ca. 1829 in County Down, Ierland) woonde. James Lennon werkte in een pakhuis en woonde in Saltney Street met zijn vrouw Jane McConville bij zijn schoonouders. Allen waren Ierse migranten, naar Engeland gevlucht vanwege de Ierse Great Famine (1845 - 1852). James Lennon woonde in een huis in Court No. 12, op grond van de gevel van het pakhuis op de foto's schat ik dat The Beatles ongeveer op de plek van Court No. 7 stonden. John Lennon was altijd geïnteresseerd in de herkomst van zijn familie, maar heeft dit nooit geweten.



Op internet is nog een foto van een van die binnenplaatsen te vinden uit 1906. Rond 1912 zijn ze gesloopt.



De wandeling van het museum via Great Howard Street naar Dublin Street is niet bijzonder. In de 19e eeuw woonde in deze buurt, Vauxhall, een grote Ierse gemeenschap, hier gearriveerd via het Clarence Dock. Zo ook James Lennon. Nu vooral industrie, kleine bedrijfjes. Armelijk.

Hieronder Dublin Street nu. Links het pakhuis, rechts waar het braakliggend stuk grond tussen Dublin Street en Saltney Street was, en eerder de binnenplaatswoningen.

Streetview:


Ik weet het, het is zelfs nauwelijks een voetnoot te noemen, deze straat. Toch wilde ik er even naartoe. De volgende dag sprak ik Mark Lewisohn, ook kort over Dublin Street. Zijn verwachting is dat het hier snel gaat veranderen allemaal, vanwege het geplande nieuwe voetbalstadion voor Everton, bij het Bramley-Moore Dock, vlakbij.

Link: Double Fantasy - Een uitje naar Liverpool 2

Link: Magical Beatles Museum/The Casbah - Een uitje naar Liverpool 4

Double Fantasy - Een uitje naar Liverpool 2

Iets anders wat ik graag wilde, was het bezoeken van de Double Fantasy tentoonstelling in het Museum of Liverpool. Deze tentoonstelling over John & Yoko loopt al vanaf 18 mei 2018, is al een of twee keer verlengd maar gaat nu op 3 november echt sluiten. Ik was nog mooi op tijd en bezocht de tentoonstelling meteen nadat ik in Liverpool was aangekomen.



Double Fantasy is een mooi, chronologisch opgezet overzicht, waarin John & Yoko van alle kanten belicht worden. Hun levens, de muziek, de events, de kunst, de tentoonstellingen, de films. Verhalen, foto's, manuscripten, persoonlijke bezittingen, video's. De halve bovenste verdieping van het museum was er aan gewijd. Ik liep er twee uur rond, opgetogen als een kind met een snoepdoos. Een volkomen willekeurige greep, totaal niet volledig, of representatief:


Het kaartje dat Yoko aan John gaf bij hun kennismaking, en nu aan iedere bezoeker van de tentoonstelling.


De poster die John in 1967 in Sevenoaks kocht, en die hem inspireerde tot Being For The Benefit Of Mr. Kite!


Foto uit de catalogus van het John & Yoko Acorn Event, waarbij ze wereldleiders over de hele wereld 2 eikels stuurden om in hun tuin te planten, 'for world peace'. Great oaks from little acorns grow, dat was ongeveer het idee.


Yoko Ono - White Chess Set (1966) (replica)


Trouw-jasje, -akte en -hot-pants (1969)


Army shirt (1971-73)


De Sardonyx 800 D II gitaar, die John gebruikte tijdens de Double Fantasy sessies (1980)


Portret met post-its van bezoekers


Bij de uitgang staat Yoko Ono's Wish Tree for Liverpool. Mijn wens hangt er nu ook bij.

Een bijzonder overzicht. Ik werd er blij van, veel attributen nu in het echt, van dichtbij te kunnen zien, de verhalen te lezen, de films te zien. De vraag was vroeger altijd: Beatles of Stones? Voor mij was het: Beatles natuurlijk. John of Paul? John natuurlijk. En eigenlijk is dat nog steeds zo. Ik werd er melancholiek van, het is lang geleden, inmiddels. Het emotioneerde me zelfs. Er is veel gebeurd. John & Yoko.

Just a boy and a little girl
Trying to change the whole wide world
John Lennon - Isolation (1970)

P.S. Een verdieping lager bekeek ik ook nog de tentoonstelling Blitzed, over de Duitse bombardementen op Liverpool in 1940 - 41. Indrukwekkend.

Link: Childhood Homes - Een uitje naar Liverpool
Link: Dublin Street - Een uitje naar Liverpool 3

Hornsey Road - Een uitje naar Liverpool 6

"This is what we came for, really"

Ik had al een tijd het plan om weer eens naar Liverpool te gaan, vooral om de Childhood Homes van John en Paul eens te bekijken.

In maart kondigde Mark Lewisohn in het Amsterdamse Hilton Hotel al aan dat hij dit najaar een lezingentoernee zou doen over Abbey Road, de Beatles-lp, bij gelegenheid van het 50-jarig jubileum. Dat leek mij wel wat, Lewisohn is dé beatleshistoricus, met een aantal geweldige boeken op zijn naam. En een prima verteller, ook.

Toen bekend werd dat hij op 1 oktober in Liverpool zou staan, nota bene in het Epstein Theatre (sinds 2011 vernoemd naar Beatles-en-vele-anderen-manager Brian Epstein), was dat voor mij het teken dat ik dan maar rond deze dag Liverpool zou bezoeken. Zo gezegd zo gedaan.

Het Epstein Theatre was als theater voor mij al een bijzonderheid. Het is niet (zoals meestal, in Nederland) een apart gebouw, maar het is gehuisvest in Hanover House, een groot gebouw aan Hanover Street. Door een betrekkelijk bescheiden ingang naar binnen, de trap op en dan is daar een zaal met bijna 400 plaatsen. Wonderlijk.

Het zou volgens de aankondiging een avond worden waar we The Beatles en Abbey Road zouden zien, horen en ruiken.



De aankleding was eenvoudig, maar effectief. Een zebra, een knipperbol, een stoel uit de EMI-studio waar Abbey Road is opgenomen, een scherm, een tafel met wat verdere spulletjes.

The Beatles en Abbey Road ruiken, dat deden we (zie foto voor wierookpluimpje) door de wierook, die George altijd liet branden tijdens de sessies. Volgens Lewisohn is Aparajita het merk.



Leuk om te weten, maar veel interessanter was wat Lewisohn vertelde over de plaat zelf. Het verhaal liep van Come Together tot Her Majesty, als muziek werden speciaal voor deze tour uit The Beatles: Rock Band mogg-files gemaakte mixen van de nummers gebruikt. Ik heb die files ook, zal ze weer eens tevoorschijn halen.

De avond was doorspekt met interessante verhalen en weetjes rond Abbey Road. Veel bijzondere details uit Lewisohn's research (ooit te verschijnen in deel 3 van zijn definitieve biografie). Deels mij al bekend, deels niet. De oorsprong van Come Together als campagnesong voor Timothy Leary, de invloed van Fleetwood Mac op Sun King, Mr. Mustard heeft echt bestaan en overleed in 1984, het reisschema van John & Yoko van Londen naar Schotland, waar ze een auto-ongeluk kregen, de inmiddels roemruchte tape uit september, waar John voorstellen doet voor een nieuwe lp en kerst-single, ná Abbey Road, Polythene PaT en beat poet Royston Ellis als inspiratie voor Polythene PaM, enzovoorts en enzoverder. Geweldig!

De titel Hornsey Road slaat niet op de straat in Liverpool, maar op die in Londen. Het is een knipoog naar de geschiedenis van platenmaatschappij EMI. Midden jaren 50 kochten ze in Hornsey Road een pakhuis in het gebouw van een voormalige bioscoop, de Star Cinema, met de bedoeling dit in te richten als studio voor alle niet-klassieke muziek. Dat laatste is niet doorgegaan, maar in een parallel universum hebben The Beatles daar hun platen opgenomen en hun laatste lp als eerbetoon vernoemd naar de straat, Hornsey Road.

Link: The Grapes/The cavern - Een uitje naar Liverpool 5

Magical Beatles Museum/The Casbah - Een uitje naar Liverpool 4

Je zou kunnen zeggen dat dit een 'Best' dagje was.

In Mathew Street wilde ik graag naar het Magical Beatles Museum. Het bestaat nog niet zo heel lang, het tentoongestelde is gebaseerd op de collecties van Beatles-vriend-roadie-fixer-vertrouweling-Appledirecteur Neil Aspinall (1941 - 2008) en die van Pete Best (1941), de eerste drummer van The Beatles. Het museum wordt gerund door Roag Best, zoon van Neil en halfbroer van Pete. Hij stond achter de kassa.



Ik had beter op moeten letten, het bord met Ringo (tussen Pete en John) is nauwelijks te zien, jammer. Ze noemen zich 'Liverpool’s most authentic, unique and original Beatles Museum'. In ieder geval vond ik het veel beter dan het veel bekendere toeristenmuseum The Beatles Story bij het Albert Dock.

Drie verdiepingen Beatles-spullen, chronologisch geordend. Zelf vond ik de eerste verdieping, met als onderwerp 'de vroege periode' het interessantst. Het gaat dan om The Quarrymen, Hamburg, EMI, maar hier ook Pete en Mona Best. Pete was natuurlijk de drummer, maar deed in 1961 tot Brian Epstein op het toneel verscheen, de boekingen, samen met Mona, 'the mother of Merseybeat'. Leuk om hier wat meer dan gebruikelijk over te kunnen bekijken in de vorm van foto's, documenten en video's.


Mona Best


De eerste verdieping


Hoezen Premier Kit drumstel van Pete

Ook op de hogere verdiepingen viel er van alles te bekijken. Een voorbeeld:


George Harrisons 1961 Stratocaster 'Rocky', geverfd met fluorescerende verf en nagellak van Pattie Boyd


The Beatles 1967

Vanuit Mathew Street is het ongeveer anderhalf uur lopen naar Haymans Green, West Derby, waar Mona Best woonde en in 1959 in de kelder van haar huis de Casbah Coffee Club opende. Ik kon op afspraak om half twee terecht. John, Paul en George hielpen bij het decoreren en schilderden plafonds en een spinnenweb muurschildering. En ze traden er meerdere keren op, vanaf de opening in 1959, als The Quarrymen, toen John, Paul, George and Ken, 4 gitaren en geen drummer, tot aan de sluiting in 1962, als The Beatles, toen John, Paul, George en Pete. Paul McCartney: "I think it's a good idea to let people know about The Casbah. They know about The Cavern, they know about some of those things, but The Casbah was the place where all that started. We helped paint it and stuff. We looked upon it as our personal club."

Ik ging kijken, het viel mij vooral op hoe klein het was. Met uitverkochte avonden, maximaal 300 bezoekers, zonder airco, moeten die optredens een letterlijk adembenemende ervaring geweest zijn. Hier wat foto's, van toen en nu. Muur- en plafondschilderingen door The Quarrymen, houtsnijwerk: John Lennon ;-)



















Link: Dublin Street - Een uitje naar Liverpool 3
Link: The Grapes/The Cavern - Een uitje naar Liverpool 5