Het zal niemand ontgaan zijn. Dit voorjaar verscheen Alkibiades, een grote historische roman van Ilja Leonard Pfeijffer. Veel getrompetter van de uitgever, een speciale website, een tournee van de schrijver, mini-colleges ....
Ik vroeg en kreeg het boek voor mijn verjaardag. Nu, een paar maanden later, heb ik het uit. (Ik lees boeken naast elkaar.) Het verhaal zelf beslaat 772 bladzijden, gevolgd door nog eens 170 bladzijden met een namenlijst, een tijdlijn, informatie over geld, maten en tijd in Hellas, een verantwoording door de schrijver, een opsomming van de gebruikte bronnen, per hoofdstuk, en een bibliografie.
Daar was wel het een en ander over te doen. Was dat nou nodig, al die extra informatie, zo'n bronnenlijst, zo'n bibliografie? Ook ik dacht aanvankelijk: Pfeijffer heeft toch al een proefschrift geschreven? Zelf omschreef Pfeijffer dit als een service aan de lezer.
Nu ik het boek gelezen heb zeg ik: het zijn nuttige toevoegingen. De namenlijst sowieso, handig, voor wie tijdens het lezen nog eens na wil kijken wie (bijv.) Zopyros ook weer was (Zopyros uit Thracië: huisleraar van Alkibiades).
Op een gegeven moment is er het verhaal over een jongeman (Leandros) die de Hellespont overzwemt naar zijn geliefde Hero. De breedte van het water ter plaatse wordt omschreven als zesenhalve stadia, iets meer dan een halve dolchios (blz. 525). Dan is het bijgevoegde lijstje maten en gewichten nuttig, het blijkt iets meer dan 1200 m te zijn.
De door Pfeijffer gebruikte bronnen worden per hoofdstuk genoemd. Ik heb al die verwijzingen gelezen. Belangrijke bronnen (die ik uit interesse steeds meelas) zijn Thucydides, Historiae (online te vinden, per boek, hoofdstuk te bekijken, aan de rechterzijde een link naar drie Engelse vertalingen), Plutarchus, Alcibiades (online te vinden, per hoofdstuk, deel te bekijken, Engelstalig, aan de rechterzijde een link naar de Griekse tekst) en Homeros, Ilias & Odysseia, ik gebruikte de vertaling door Imme Dros, ook zij hanteert een kennelijk algemeen gehanteerde nummering van boeken en verzen, die ook door Pfeijffer wordt gebruikt.
De ook nog gegeven bibliografie heb ik gelaten voor wat het is. Voor nu. :-)
Her en der las ik dat het teveel zou zijn, te lang. Flauwekul, je leest het niet in een dag uit, of in een week. Maar waar staat dat dat moet? Ik heb het boek met plezier en aandacht gelezen. De Peloponnesische
Oorlog werd op de MULO slechts heel summier behandeld, bij Algemene
Geschiedenis. Meer dan Sparta tegen Athene had ik er niet van
overgehouden. Alkibiades voerde mij mee naar die tijd. Niet alleen
feitelijk, door de beschrijving van de omgeving, de handeling, maar ook
zintuigelijk, door middel van indrukken, gevoelens en bijvoorbeeld
geuren. Mooi.
Natuurlijk is het (hoewel de geschiedenis zich nooit letterlijk herhaalt) ook (en misschien: vooral) een waarschuwing tegen hedendaags populisme. De democratie in Athene werd (mede onder druk van de publieke opinie, 'tijdelijk' terzijde geschoven met alle gevolgen van dien.
(De schrijver signeert mijn exemplaar van Brieven uit Genua.)
Gisteren was de schrijver in Alkmaar, en hij vertelde dat hij drie maanden aan het schrijven was toen de oorlog in Oekraïne begon. Athene verloor destijds de oorlog met Sparta, omdat ze de controle over de aanvoer van graan uit de Krim kwijt waren.
Blijven opletten! roept de schrijver ons toe. Alkibiades is ook een leerzame geschiedenisles.
In ieder geval ben ik tijdens het lezen ook blijven opletten. In een van de hiervoor genoemde bronnen staat een verwijzing naar verkeerde versregels uit de Ilias. Waarschijnlijk een tikfout, het scheelt tien regels.
