6 juni 1962

Vandaag 60 jaar geleden, 6 juni 1962, begon een van de grootste muzikale avonturen uit de popmuziek. The Beatles (toen nog John, Paul, George & Pete) waren voor het eerst in de EMI Recording Studios in Londen, 's avonds tussen zes en acht, in Studio 2. Er waren aanvankelijk wat problemen met de tamelijk primitieve apparatuur van de groep, er moest een en ander aan gerepareerd en veranderd worden voor het kon worden aangesloten. Ze namen in een niet bekend aantal takes vier nummers op, Besame Mucho, Love Me Do, P.S. I Love You en Ask Me Why. Van deze sessie is een acetaatpersing bewaard gebleven met daarop de eerste twee nummers, misschien omdat deze als de beste werden beoordeeld, met een single als beoogd resultaat. The Beatles kregen voor deze sessie een vergoeding, zoals toen overeengekomen met de vakbonden voor studiowerk, van £7 10s (old money) per persoon.

Die nummers werden toen niet uitgebracht. In augustus 1962 werd Pete Best vervangen door Ringo Starr, in september werden Love Me Do en P.S. I Love You opnieuw opgenomen, en op 5 oktober uitgebracht als de eerste single. De bewaarde opnames van 6 juni kwamen in 1995 alsnog uit, op Anthology 1.

 

Een paar jaar geleden werd duidelijk dat Geoff Emerick, de tape operator van EMI die jarenlang betrokken zou blijven bij de Beatles-platenopnames, tegen de instructies van EMI in de niet-gebruikte opnames niet (zoals toen gebruikelijk was) had gewist maar had meegenomen. Wie wat bewaart, die heeft wat. Het eigendomsrecht daarvan wordt nu betwist door de rechtsopvolger van EMI-Parlophone, Universal Music en (de erven van) Geoff Emerick. Deze tape zou een geweldige toevoeging zijn bij een 60 year anniversary edition van de eerste lp, Please Please Me, in 2023. Maar dat zal er wel niet van komen.

Mijn schep

We ruimen de garage op, in stappen. Vanmorgen kwam dit ding uit een vak tevoorschijn.

 

Mijn schep. Of althans: wat er van over is. Toen ik vijf werd kreeg ik een mooie rode schep, met een essenhouten steel. Ik heb daarmee ongeveer het hele Stille Strand van Scheveningen omgeschept. Mijn kinderen hebben hem ook veel gebruikt, tot op een dag de steel brak. Een essenhouten steel breken, dan moet je je best doen. (U merkt, ik vind dat nog steeds 'een dingetje'.) 

Ik dacht toen: jammer, maar ik maak er een nieuwe steel aan. U weet hoe dat gaat. Life is what happens to you while you're busy making other plans. 

Mijn schep ligt nu in de vuilcontainer.

Aanvulling 17 juni:

Uit de garage kwam nu ook de steel tevoorschijn.

Het is goed dat ik het blad al had weggegooid, anders was ik wellicht gaan 'repareren'. Waarom? Voor wie?

It's a Wonderful Life, dus

Ik denk dat ik 9 jaar was, toen ik vlak voor Kerstmis met de klas naar een filmvoorstelling ging in het Haagse Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, beter bekend als K&W. 

Foto: Wikipedia

Ik vond het een indrukwekkende zaal, op Wikipedia lees ik dat er meer dan 2000 man in gingen. Volgens mij allemaal schoolkinderen, die middag. Ik moet het met de herinnering doen, dit was de enige keer dat ik er was. Ongeveer een jaar later brandde het gebouw tot de grond toe af, een legendarische fik in het Haagse. We zaten op een balkon, ergens achteraan, aan de rechterkant. De film werd ingeleid door iemand die het had over de maker, kennelijk een beroemd iemand, dat praatje duurde lang, weet ik nog. De film zelf ging over een man die zijn leven nutteloos vond en op het punt staat van een brug te springen, maar te zien kreeg hoe het zou zijn geweest als hij niet geleefd had. 

Op een of andere manier is die film altijd, zij het vaag, bij mij gebleven. Alleen, hoe heette die nou. Als 9-jarige sprak ik geen vreemde taal, dus de titel was mij niet bijgebleven. Van tijd tot tijd probeerde ik het mij te herinneren, de laatste jaren deed ik soms een Google-zoekopdracht. Iets als 'film, meaning of life, 1950's'. Dat gaf allemaal onbruikbare resultaten. 

Vannacht zat ik te lezen ik in Liefde, het tweede deel uit de Mijn strijd-reeks van Karl Ove Knausgård. Op bladzijde 458 gaat het dan ineens over It's a Wonderful Life, een film van Frank Capra uit 1946. Over een man in crisis, waarbij een engel ingrijpt en hem laat zien hoe de wereld er zonder hem zou hebben uitgezien. Dát was die film. Nagekeken op internet, het klopt helemaal, inclusief de herinneringen aan beelden uit de film die ik nog heb.

Het is misschien gek, maar ik vind het bevredigend dat dit gaatje in mijn geheugen na bijna 60 jaar weer gedicht is. Lezen is zo gek nog niet.

P.S.: Ik las dit boek van Knausgård overigens al eerder, in 2014. Toen viel het kwartje nog niet.

Drie struikelstenen - Stolpersteine aangevraagd

Kent u het Stolpersteine-project van Gunter Demnig? Het project houdt kort gezegd in, dat messing gedenksteentjes worden geplaatst in de bestrating bij huizen, waarvan de bewoners door de nazi's vervolgd en vermoord zijn. Joden, zigeuners, Roma en Sinti, homo's, politieke tegenstanders, verzetsstrijders.

Ik vind het een mooi en zinvol project. In een gewone straat, in een gewone stoep, ligt ineens zo'n steentje met een naam en wat gegevens. Het geeft de voorbijganger allicht een moment van nadenken.

In Den Haag zijn naar mijn idee nog niet heel veel Stolpersteine geplaatst. Opmerkelijk omdat het voor de oorlog na Amsterdam de gemeente was met het grootste aantal Joodse inwoners. In de wijk waar ik opgroeide, Laakkwartier, liggen volgens mij twee Stolpersteine, als ik bij mijn moeder op bezoek ben en boodschappen doe loop ik er wel eens langs.



De eerste steen ligt in de Paets van Troostwijkstraat bij nummer 115. Daar woonde Gerrit Jan Bakker, kassier op een effectenkantoor, geboren 1903 in Den Haag, vermoord 1944 in Mauthausen. Gerrit Jan Bakker was lid van het verzet. (Bron: Oorlogsgravenstichting)



De tweede steen ligt een paar straten verderop, in de Damasstraat bij nummer 174. Daar woonde Eduard Julius Bogman, automonteur, geboren 1924 in Den Haag, vermoord 1945 in Neuengamme. Ook Eduard Julius Bogman was lid van het verzet. (Bron: Oorlogsgravenstichting)

In Laakkwartier liggen volgens mij nog geen Stolpersteine voor Joodse slachtoffers. Die zijn er wel geweest. 

Eerder deed ik in dit blog al verslag van mijn onderzoek naar het leven van het gezin Raphalowiz-Velleman, dat tot augustus 1942 woonde in mijn latere ouderlijk huis in Den Haag. Meer uitgebreid heb ik allerlei verzamelde informatie, waaronder een beknopte levensloop en stamboomgegevens, geplaatst op een website, die van tijd tot tijd door mij aangevuld wordt met nieuw-gevonden informatie.

Ik heb vandaag drie Stolpersteine aangevraagd, voor dit gezin: Henri, Josephina en Marcel Philip Raphalowiz-Velleman. Ik heb contact met twee familieleden, zij vinden het een mooi gebaar. Voor mij een aansporing om de aanvraag, na te lang dubben en uitstellen, nu vol overtuiging door te zetten. Ik lees dat de beoordeling van de aanvraag 2 tot 8 weken duurt, en dat er daarna een lange wachtlijst is. Maar op een dag zullen die stenen (hoop ik) geplaatst worden, ter nagedachtenis aan dit gewone Haagse gezin.

Het is voor iedereen mogelijk om de plaatsing van een Stolperstein aan te vragen. In de gemeente Den Haag kan dat hier.

Aanvulling 30 maart: De aanvraag is goedgekeurd, echter maar voor 2 stenen, terwijl ik er 3 aanvroeg. Ik weet niet wat er mis ging, en zal navraag doen.

Aanvulling 17 mei: Ik ontving nu goedkeuring voor de 3 door mij aangevraagde stenen. Wellicht, hopelijk zullen ze in de eerste helft van 2023 geplaatst worden. Fijn.

Stultifera Navis

Ik las dit nieuwe boek van A.F.Th. van der Heijden. Helaas zult u het niet vinden in de boekhandel, want het is (vooralsnog) een gelimiteerde bibliofiele uitgave. Er zijn 125 Arabisch genummerde en 26 (A - Z) geletterde exemplaren. Alle gesigneerd door de auteur, ik heb nummer 77. Het is een prachtige gebonden uitgave, op geschept lompenpapier, met een fijne bladspiegel en letter.

Eerder (2016) verscheen op eenzelfde manier al Kastanje a/d Zee, het 7e deel van De Tandeloze Tijd. Daar is nog steeds geen handelseditie van, komt misschien ook niet, Van der Heijden heeft gezegd dat dit verhaal op enigerlei wijze terug te vinden zal zijn in twee volgende delen van DTT: Stemvorken en Venus van Mierlo. Stemvorken (deel 8) verscheen vorig jaar, ik kan niet beoordelen het daarin (deels) verwerkt is, want ik heb Kastanje a/d Zee niet.

Nu Stultifera Navis. Ook weer enigszins verwarrend, hier wordt het gepresenteerd als deel 10 van DTT. Maar in het prachtige Mijlpalen en millimeterwerk van Jan Brands zegt Van der Heijden dat het een van de verhaallijnen is uit de beoogde roman Het Narrenschip, zoals deel 10 van DTT elders wordt aangekondigd. We zullen zien hoe het uitpakt. Beide titels zullen een verwijzing zijn naar het Middeleeuwse Das Narrenschiff of naar Plato's Het schip der dwazen. 

Stultifera Navis is het verhaal (zo'n 170 bladzijden) van Corinne Suwijn en Albert Egberts, die in 2019 tijdens een cruise terugkijken op de dood van Hans Krop. DTT-lezers kennen de namen, het verhaal vertel ik hier maar niet, wellicht lezen we dat nog eens in Het Narrenschip.

Waarom hoor ik nooit twee Beatle-plaatjes na elkaar in de Top2000?

Het is weer Top2000-tijd. In mijn Twitter-tijdlijn kwam het bericht voorbij dat de Top2000 vroeger 'een beetje gemanipuleerd werd'. De tweep die hiernaar linkte voegde er (wellicht met een knipoog) aan toe: Uiteraard wordt de #top2000 nog altijd gemanipuleerd. Want als je echt door stemming 2000 liedjes achter elkaar zet, dan is het onmogelijk dat nooit eens 2 of 3 nummers van dezelfde artiest precies achter elkaar staan.

Tja, waarom hoor ik nooit twee Beatle-plaatjes na elkaar in de Top2000?

Ik vroeg mij af hoe dat dan zit, qua kansrekening. 

Dit jaar staan er 31 Beatle-plaatjes in de Top2000, de hoogste op nummer 59, Let It Be. (Voor mij is dit eigenlijk dé aanwijzing dat er met de lijst gerommeld is, anders zou dit bandje plaats 1 tot en met 217 moeten bezetten. :-)) De twee Beatle-nummers die het dichtst bij elkaar staan zijn Lucy In The Sky With Diamonds op 1186 en Michelle op 1188. Net níét na elkaar, dus.

Neem nu eens aan dat de plaatsen in de Top2000 niet door aantallen stemmen worden bepaald, maar door toeval. Met kansrekening kan daaraan dan gerekend worden. Hoe groot is de kans dat er twee nummers van dezelfde artiest direct na elkaar komen? Of: hoe groot is de kans dat dit niet gebeurt, zelfs met 31 nummers in de Top2000?

Nu even rekenen dan maar: stel dat er twee nummers van dezelfde artiest in de lijst staan. Bij de plaats (bijvoorbeeld 59) voor de eerste plaat horen dan 2 plekjes voor de tweede, namelijk 1 hoger (58) en 1 lager (60). De kans dat het tweede plaatje op een van die plaatsen staat is 2/1999 (aantal geschikte plaatsen / aantal beschikbare plaatsen), ofwel 0,002 (afgerond). De kans dat dit niet zo is, is dan 0,998 (afgerond). Dit klopt niet helemaal, omdat het eerste plaatje ook op 1 kan staan, of op 2000, met maar 1 bruikbare buurplaats.

Stel vervolgens dat er drie nummers van die artiest in de lijst staan. De kans dat het derde plaatje naast een van de twee eerste komt is dan 0,998x2x2/1998 (kans dat het de DERDE plaat is x aantal geschikte plaatsen / aantal beschikbare plaatsen). Die kans is 0,003, de kans dat het niet zo is: 0,997 (99,7%) (afgerond).

Ook dit klopt niet helemaal, weer vanwege nummer 1 en 2000, maar ook omdat als twee plaatjes 2 plekken van elkaar verwijderd zijn, bijvoorbeeld 7 en 9, er niet 4, maar slechts 3 geschikte buurplaatsen zijn, 6, 8 en 10. Dit soort overwegingen geldt ook voor grotere aantallen plaatjes. Het gaat om een relatief gering aantal mogelijkheden, waarbij de kansen dus nog wat kleiner zijn. Ik laat dit maar even buiten beschouwing. 

Dit jaar staan er 31 Beatle-nummers in de Top2000. Stel dat er 30 zodanig geplaatst zijn dat er niet minstens twee opeenvolgend zijn (de kans daarop is 0,970) , dan is de kans dat dit bij de 31e wél het geval is 0,970x2x30/1970. (buurplaatsen x aantal al geplaatste nummers / aantal nog beschikbare plaatsen). Die kans is 0,031. Vrijwel zeker is dus dat dit niet het geval is: 0,969 (afgerond).

Dus als er 31 nummers min of meer willekeurig verdeeld in de Top2000 staan, is er 96,9 % kans dat er geen twee van die nummers direct na elkaar komen.

Volgens mij heeft Queen de meeste noteringen, namelijk 45 dit jaar. Die kans is dan nog steeds 95,6% .

De kans op 2 plaatjes van dezelfde artiest na elkaar is inderdaad niet nul, maar wel (heel) klein.

Terzijde: In de lijst van dit jaar staat Doe Maar op plaats 709 en 710, met Smoorverliefd en Belle Hélène, Supertramp op 1012 en 1013, met Crime Of The Century en Breakfast In America en Bruno Mars op 1806 en 1807, met Just The Way You Are en Locked Out Of Heaven. 

Boeken 2021

Een vol kalenderjaar gepensioneerd en het hele jaar door corona-maatregelen, waardoor ik meer aan huis gebonden was en meer tijd had om te lezen.

Ik blader door mijn lijstjes: goede boeken die ik dit jaar las zijn bijvoorbeeld Moby Dick van Herman Melville, Donau van Claudio Magris, Nescio van Lieneke Frerichs, The Lyrics van Paul McCartney, De morgenster van Karl Ove Knausgård, Philip Roth van Blake Bailey en Alles voor het moederland van Michel Krielaars. 

Ik las ook boeken die mij minder bevielen. Die noem ik hier maar niet. Nou vooruit, eentje dan: De meeste mensen deugen van Rutger Bregman. ECHT GEEN GOED BOEK, maar de schrijver zal van deze opmerking niet wakker liggen. Ik herinner mij niet dat er dit jaar een boek was dat ik halverwege definitief heb dichtgeslagen.

Wat getallen (tja, bèta): 

De grafiek laat zien: een paar boeken meer (61) dan vorig jaar. 

Voor mijn gevoel was 2021 een 'dikkeboekenjaar'. De voorgaande 31 jaar (1990 - 2020) was de gemiddelde boekdikte 248, zeg: 250 bladzijden. Wat is dan een 'dik boek'? Ik zeg: meer dan 500 blz., het dubbele. 

Het gemiddelde door mij dit jaar gelezen boek telde 281 blz., 13 boeken waren dikker dan 500 blz., inderdaad meer dan ooit. Voor wat het waard is.

Het dikste boek dat ik las was De Amerikaanse romans, deel 2 van Vladimir Nabokov, 1003 blz. Dat bevat wel drie romans, maar in 'mijn systematiek' telt het als een. Het dunste boek(je) is Het Bureau van J.J. Voskuil, in het kort naverteld door Emma Ringelding (16 blz.).

De boeken zijn als volgt in te delen: 45 bellettrie, 16 meer informatief proza, 49 Nederlands of vertaald, 11 Engelstalig, 1 Duits. 15 boeken las ik voor de tweede of derde keer. Dat doe ik wel meer, en misschien wel steeds vaker. Ik geloof dat Karel van het Reve en J.M.A. Biesheuvel op het laatst alleen nog hun favoriete boeken herlazen. Er is wat voor te zeggen.

Dit was het boekenjaar 2021, volgend jaar weer een boekenjaar!