Bies

(foto gevonden op internet)

Vandaag is J.M.A. Biesheuvel overleden. Een fijne schrijver. Eigenlijk is Biesheuvel de man die mij weer aan het lezen heeft gekregen. Tot in mijn middelbare schooltijd las ik alles wat los en vast zat. Op vrijdagavond naar de bibliotheek, een stapel boeken ophalen. Vaak tussendoor op woensdag weer verse. Maar op de middelbare school was er de LEESLIJST, toen figuurlijk nog met hoofdletters geschreven. Het kon mij maar matig bekoren. Beatrijs, De Spaanse Brabander, Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart waren boeken die ik vrijwillig niet snel ter hand zou hebben genomen, toen. Voor wat betreft de periode na 1880 was het overigens wel weer wat beter. In 1972 debuteerde Biesheuvel (althans in boekvorm) met In de bovenkooi, een bundel GEWELDIGE verhalen. In ieder geval, dat vond onze leraar Nederlands, die voor de hele lichting vijfde klassen (Gymnasium en Atheneum A + B, en Havo) voor elke leerling een exemplaar had. Ik weet niet of hij het zelf betaalde, of dat er een dealtje was. Ik las het en was verkocht. Wat kon die man vertellen. Brommer op zee, Tanker cleaning, De heer Mellenberg, enz. Lezen bleek weer wél leuk en boeiend te zijn. Met Biesheuvel is dat wat mij betreft altijd zo gebleven. Later kwam hij ook vaak op de Vpro-radio, met zijn markante stem. Ik ben hem blijven lezen. Ik heb niet alle bundels, maar de meeste toch wel. Mijn exemplaar van In de bovenkooi is overigens weg, kennelijk een keer te veel uitgeleend, reden waarom ik dat nooit meer doe. Maar ik heb verder wel het Verzameld Werk (1, 2, 3, da's dus eigenlijk alles). Genoeg te lezen en te genieten dus, en dat zal ik blijven doen. Saluut!

How we're doing, HAL?

Gisteren was Inez Weski bij Zomergasten. Een interessante uitzending, vond ik. Een van de fragmenten was uit Stanley Kubricks 2001: A Space Odyssey. Weski liet dit zien, om haar beduchtheid voor de overheid, verzamelen van gegevens en algoritmes te illustreren. Wat gebeurt er als het algoritme wint van de mens?



De scène die vertoond werd was een dialoog tussen astronaut Dave Bowman, en HAL 9000, een computer gevuld met kunstmatige intelligentie, die 'foutloze' besluiten neemt over de besturing van het ruimteschip.

Dave Bowman: Open the pod bay doors HAL.
HAL 9000: I am afraid I can't do that Dave.

Een vervreemdende dialoog tussen mens en een soort rood oog.

Ineens viel bij mij, na 40, 50 jaar, bij het zien van die scène (die ik overigens al vaker zag, ik zag die film al eerder in zijn geheel) een Beatles-kwartje.

Op 30 juli 1968 zaten The Beatles in EMI Recording Studio No. 2, Abbey Road, om te repeteren en te oefenen, en namen ze take 7 t/m 23 op van Hey Jude.
Het bijzondere is dat die dag een filmploeg opnamen maakte voor een documentaire voor de National Music Counsil of Great Britain. Bijzonder, want pers en foto- of filmploegen werden door The Beatles altijd geweerd bij de plaatopnamen. Jaren geleden had ik een bootleg-lp waar het geluid van deze opnamen stond. Je hoort The Beatles oefenen, spelen, praten. Op een gegeven moment zegt John iets, kennelijk richting control room. Het klonk voor mij altijd zo ongeveer als 'How we're doing, Al?' Zoiets maakte ik er van, van die ruis-lp (misschien met geluid opgenomen met een microfoontje van de tv) uit de jaren 70. Al, Mal, hell, het kon allemaal, maar het leek mij niet logisch.

Tot gisteren. HAL! Dat moet haast wel. John Lennon was een fan van Stanley Kubrick (hij wilde dat Kubrick de derde Beatles-film zou regisseren) en vooral ook van 2001: A Space Odyssey, dat twee maanden eerder, in mei 1968 uitkwam, en dat hij vele keren ('every week') had gezien. 'The movie should be shown in a temple 24 hours a day' was een van zijn uitspraken. Vanaf de studiovloer is de control room een verdieping hoger, men is daar dus minder goed of niet zichtbaar, wat de associatie met HAL versterkt zal hebben.



Hier een YouTube-filmpje met wat fragmenten van die opnamen. John, Paul en Ringo in de studio, George in de control room, met producer George Martin en engineer Ken Scott.

John zegt 'How we're doing, HAL?' op 2 min 14 sec.



Maar misschien wisten jullie dit al jaren.

The high 15 kHz tone on Sgt. Pepper

This is a combination and translation of two earlier (Dutch) blog posts (1, 2), about (mainly) the high 15 kHz tone after A Day in the Life, on Sgt. Pepper, by The Beatles of course. The mentioned recording details (dates) I read in Mark Lewisohn's The Complete Beatles Recording Sessions book.

In 1966 The Beatles stopped touring and in November, after a 3 month break (during which they did different stuff on their own) started recording their next album. On 19 and 20 January 1967 they recorded the brilliant A Day In The Life in 7 takes, on a 4-track recorder. Early February they did some overdubs, and on 10 February the orchestral crescendo was recorded. On 22 February John, Paul, Ringo and roadie Mal Evans hit the final chord, E major, on 3 pianos. George Martin added some harmonium to this and copied all this to the other available tracks, resulting in a monumental BOINGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGGG! Ready.

A great, great song, building from a guitar and piano, and John's voice, via a middle section by Paul and an unbelievable orchestral crescendo to the final piano chord.

Here it is, the last song on the album.



Then someone thought it would be fun to put 'something' in the final groove of the lp, so some gibberish was recorded for that. When played backwards it sounds (if you like) like Will Fuck You Like A Superman is said. Pure coincidence, people in the know maintain.



And still they were not finished. John wanted to put something in the run-out groove 'only audible for dogs, like a dog whistle'. A 15 kHz high tone it was, not audible for most human ears. According to Mark Lewisohn this was not recorded, but added only during the cutting of the laquer by Harry Moss, on 28 April 1967 for the mono version and on 1 May for the stereo version of the lp. So it is there, between the piano chord and the end groove of the lp.

There are different versions of Sgt. Pepper on cd. The original cd from 1987, the remastered stereo and mono cd's from 2009, and the 50th anniversary edition of 2017. What did they do with that high tone bit?

From the cd's, using Exact Audio Copy I have created wav-files of A Day In The Life, and with Audacity I have created the audiospectrum of the part between the piano and the end groove gibberish. What's clear is that on all cd versions there is something visible in the audio spectrum in this part of the album. Visible, but for most of us not audible.

(click on the graphs for larger, readable versions)


spectrum high tone 1987 stereo-cd


spectrum high tone 2009 stereo-cd


spectrum high tone 2009 mono-cd


spectrum high tone 2017 stereo-cd

In the 1987 and 2009 versions, apart from a clear peak around 15 kHz there is also something going on at lower frequencies, mostly very low level in dB's. In 1987, the signal was cut off above 20 kHz, in 2009 both the stereo and mono version have some signal between 20 kHz and 22050 Hz, the maximum possible frequency on cd's.

I always wondered where they got this signal from when making the cd's, as it was not on the session tapes (says Mark Lewisohn).

The frequency spectrum of the 2017 anniversary remix is different. It is much clearer, no lower frequencies here, and remarkably, it is not 15 kHz, but 16 kHz, a slightly higher pitch.

Also, the tone (though not audible for most) is much 'louder' (-4.5 dB, compared with -27.7 dB in 2009 and -25.5 dB in 1987). I think this 'new' tone is purely digital.

This can also be seen from the amplitude (of the signal), which shows the strength, the 'loudness'. The amplitude of the high tone part can be seen in the next graphs, between the red lines.


amplitude high tone 1987 stereo-cd


amplitude high tone 2009 stereo-cd


amplitude high tone 2017 stereo-cd

It is clear to me, the tone on the 2017 edition is much louder (well, it IS a re-mix), it is on a different frequency and it looks very synthetic. This was newly created, I suspect. Probably the use of 16 kHz instead of 15 kHz is a mistake (inaudible for most, if not all of us).

End of story, about an (almost) inaudible part of Beatles music. Better stop here and play the record instead. A splendid time is guaranteed for all!

Kees van Kooten - 575 Haikoots

snoepen van haikoots
heel mooi, dit boek in mijn hand
woorden schieten te

Weer naar het theater

Gisteren, 1 juli, gingen de theaters weer open. We hadden kaartjes voor een voorstelling in Zeist, in het Figi-theater, Ashton Brothers. Kolder, acrobatiek, muziek. Ze deden een speciale show met elementen uit eerdere voorstellingen.

Theaterbezoek is heel anders geworden. Handen wassen, gezondheidsvraag, vaste route door het theater, op afroep de zaal in. In de zaal geldt natuurlijk ook het 1,5 m protocol. Hier was dat gerealiseerd door alleen stoelen aan te bieden op de even rijnummers, en dan naast de bezette stoelen (meestal twee) drie stoelen vrij te houden. Grofweg komt dat neer op een capaciteit van 1/5 van de maximale hoeveelheid. Dat is natuurlijk dieptreurig en financieel rampzalig.



Aan Ashton Brothers lag het niet, ze speelden vol overgave. Ik heb een vrolijke avond gehad. Maar zo'n zaal met vooral lege plekken, hier en daar mensen die lijken even te zijn binnengewandeld om te zien wie er speelden, het moet een bizarre speelervaring zijn geweest. Na afloop twee keer zo hard geklapt, niet voldoende, moet dus vijf keer zo hard zijn. Fijn om weer in het theater te zijn, maar om je heen kijkend: een ouderwetse theateravond is nog ver weg. Heel ver.

Voor het laatst

'Je moet altijd van alles een doorslag maken. Dat is een van de eerste dingen die ik je heb geleerd.'
'Ik heb hem dan ook,' zei Maarten tevreden, een dik pak tevoorschijn halend.
(J.J. Voskuil, Het Bureau 2 - Vuile handen)

In mijn administratie vind ik terug dat ik een sollicitatiebrief stuurde op 26 maart 1984, naar Koninklijke Hoogovens in IJmuiden. Dat is lang geleden.



Vandaag was ik voor het laatst op het terrein van Tata Steel. Mijn laatste werkdag (thuis) was al op 19 mei, ik kreeg toen een geweldige afscheidsverrassing van mijn collega's. Nu was ik er om mijn pc en head set in te leveren.

















Nog één keer op het terrein, langs de fabrieken, in het gebouw, door de gang, in de kamer. 

Naar huis.

Teruglopend naar het oude Bureau, nu door de Leidsestraat en de Heiligeweg, tussen de mensen die in hun middagpauze een ommetje maakten, stelde hij vast dat hij triest was, alsof hij er niet meer bij hoorde. Hij ging het Bureau binnen en liep door de koele, holle gang en de verlaten onttakelde lokalen naar zijn kamer. Hij sloot de deur, ging achter zijn bureau zitten, met zijn rug naar de kisten en dozen, en at voor de laatste maal zijn brood terwijl hij uitkeek op de tuin.
(J.J. Voskuil, Het Bureau 2 - Vuile handen)

̶K̶l̶a̶a̶r̶ An unexpected party

Vandaag was mijn laatste officiële werkdag, na meer dan 36 jaar bij Hoogovens, Corus en Tata Steel. Zoals zovelen werkte ik de laatste maanden thuis. Vorige week was ik een dag terug op mijn werkplek, om alles op te ruimen.



Vandaag had ik nog twee Teams-bijeenkomsten. Verder: een formulier digitaal getekend, de uren geboekt, een bericht aan de secretaresse dat ik vanaf nu vakantiedagen opneem, tot later dit jaar het echte pensioen ingaat. Een afscheidsmail aan collega's. Een out-of-office bericht ingesteld. De pc afgesloten.



Dat was het dan. Klaar.

DAT DACHT IK TENMINSTE ...

Om half drie begon een Teams-vergadering met leden van mijn kennisgroep, een 'virtueel kopje thee/koffie', om 'wat bij te kletsen en afscheid te nemen'. We babbelden wat, ik grapte dat ik het belangrijkste al gedaan had: de uren geboekt. En ineens kwam er een collega bij die ik een half uur eerder al apart aan de lijn had gehad, om gedag te zeggen. Ik meende al te horen dat hij in de auto zat. En nu stond hij, zo te zien, in mijn straat. IN MIJN STRAAT! En nog een collega! En nog een. Mijn voorziene babbelafscheidje werd KEIHARD GECRASHT. Ik liet de drie collega's binnen, en vanaf anderhalve meter kreeg ik de instructies. USB-stick in de pc, scherm delen met de vergadering, geluid AAN en op PLAY drukken. Alles aan mijn kant werd nog eens extra gefilmd en (vrees ik) ook live gestreamd naar wie weet waarnaartoe.

Een video van een half uur, met persoonlijke boodschappen van collega's, van vroeger en nu, met oude en nieuwe beelden. En om een of andere reden veel Beatlesmuziek. Ik vond het geweldig, maar ging emotioneel ook helemaal onderuit. Wat een verrassing. Wat een collega's. Ik heb even wat screenshots gemaakt van ze.



Dank jullie wel. Ik zou bijna spijt krijgen van mijn pensionering. Bijna.