Karel van het Reve - Verzameld werk 5

ik las onlangs dit boek. Maar dat scheelde niet veel, want het is niet meer leverbaar en ik kon alleen nog een exemplaar bemachtigen na flink rondbellen naar boekhandels, en een paar oproepen via Twitter. Uiteindelijk meldde boekhandel De Koperen Tuin uit Goes zich, zij hadden nog een deeltje staan en stuurden het naar mij op. Zoals ook bij de eerdere delen ook in dit deel (1100 blz.) een paar bundels en een ruime keuze uit niet gebundeld en niet gepubliceerd werk. De bundels Freud, Stalin en Dostojevski en Afscheid van Leiden las ik al eerder, maar Geschiedenis van de Russische literatuur was nieuw voor mij. Dat bevat een serie mooie schrijversportretten. Er is nu ook een geïllustreerde uitgave verschenen, verleidelijk. In ieder geval, het was weer een fijn Karel-boek. Voor de zekerheid heb ik nu de twee laatste delen ook maar vast in huis gehaald, geen rare verrassingen meer, in 2016 en 2017.



Bij elk Karel-boek denk ik ook nog even aan mijn internetvriend Ben Hoogeboom, met wie ik geregeld e-mailde over boeken en zo. Hij bezwoer mij dat ik ALLES van Karel van het Reve moest lezen. Ik ben bezig, Ben! Vijf gedaan, nog twee te gaan.

Koninginnedag

(foto van internet geplukt)

Op Koninginnedag waren we vrij van school. Behalve in de eerste vier klassen van de lagere school, toen moesten we 's ochtends nog wel, maar het was zingen van het eerste en zesde couplet van het Wilhelmus, daarna spelletjes spelen. Vroeg weer naar huis.

Mijn ouders keken die dag waarschijnlijk naar het defilé, en ik kreeg een kwartje of zo, om wat leuks te kopen. Bij de speelgoedwinkel Wonderland op de Goeverneurlaan kocht ik een strooien bal aan een elastiekje, die je zo leuk onverwachts naar iemand toe kon laten schieten. Het liefst naar een meisje. En ik kocht een bamboe wandelstokje, waarmee ik Charlie Chaplin kon nadoen. Dat brak vrijwel meteen.

's middags ging ik naar de Pasteurstraat, om mee te doen aan de optocht van de gymnastiekvereniging. In gymtenue liepen we vervolgens achter de drumband, door de hele wijk. Mijn gymleraar was de tambour-maître. Zo hoog als hij die stok met de bol kon gooien! We liepen ook bij ons door de straat waar mijn vader en moeder op de stoep stonden te kijken.
Op het plein bij de Damasstraat lagen de matten en stonden de toestellen. We deden onze oefeningen, veel mensen stonden te kijken en applaudisseerden. Na afloop liepen we weer terug naar de gymzaal. Daarna ging ik weer buiten spelen.

Op Koninginnedag was het altijd mooi weer.

50books - vraag 17

Vraag 17: Wat is jouw meest bijzondere boekgerelateerde gebeurtenis in het openbaar vervoer?

In trein of bus lees ik. Ik ben jarenlang met het bedrijfsvervoer naar een van mijn werk gegaan, een busrit van een uur, en ik las. Door roosterwijziging past dat niet meer, en ga ik met de auto. Autorijden is verloren tijd, voor een lezer. Ook in de trein, waarmee ik regelmatig naar mijn moeder ga, heb ik lekker tijd om te lezen. Maar bijvoorbeeld een gesprek daarover voeren met anderen, dat komt niet voor. De rest van de coupé zit naar het mobieltje te kijken, of leest ook een boek. Jaarlijks is er de campagne Nederland leest, waarbij iedereen wordt uitgenodigd met elkaar in discussie te gaan over hetzelfde boek. Vorig jaar was dat Een vlucht regenwulpen, van Maarten 't Hart. Ik lees al die boeken, maar vraag mij af of er in al die jaren ooit een gesprek tussen vreemden over die boeken heeft plaatsgevonden, op een terras, een plein, of in de trein.


(foto van internet geplukt)

Mij is toch één keer zoiets gebeurd. Ik zat in de trein en las De harde kern, van Frida Vogels. De man die schuin tegenover mij zat vroeg of dat boek mij beviel. Hij had veel gelezen van Voskuil en wist dus dat het in die boeken voorkomende personage Henriette Fagel is gemodelleerd naar Frida Vogels, een van Voskuils vrienden uit Bij nader inzien. Zo was ik er ook mee in aanraking gekomen, natuurlijk. In eerste instantie vooral nieuwsgierig, maar na 1 boek meteen overtuigd, en inmiddels heb ik alles gelezen wat ze tot nu toe heeft gepubliceerd.
Ik vertelde wat over mijn bevindingen tot dan toe, en we spraken vooral over Voskuil. Leuk was dat. In Den Haag stapte ik uit.

Op dit moment herlees ik deel 2 van Het Bureau. Aanstaande zaterdag zit ik weer in de trein naar Den Haag. Wie weet.

#50books is een initiatief van Peter Pellenaars. Iedere zondagochtend stelt hij een vraag met betrekking tot boeken. De blogs die we daarover schrijven verzamelt hij op zijn weblog, daar is dan een overzicht te vinden van de reacties op deze en eerdere vragen.

J.J. Voskuil en Helios, Maarten Koning en Venus

Bij een aankondiging in Propria Cures

J.J. Voskuil zegt ergens: Ik beschrijf de werkelijkheid, maar het is MIJN werkelijkheid. Dat blijkt ook maar weer eens uit een mededeling die ik vond in een oude Propria Cures van 14 november 1947.



Helios (Historie En Letteren Is Onze Studie) is de vereniging voor studenten Neerlandistiek in Amsterdam. In 1947 ging J.J. Voskuil (die in 1946 Nederlands was gaan studeren) met een paar vrienden in het bestuur. Dit wordt ook beschreven in Voskuils eerste boek Bij nader inzien. Op blz. 142 - 146 (maandag 13 october 1947) wordt de keuze van de medebestuursleden van studievereniging Venus (Vermaak En Nut Uw Streven) beschreven, en op blz. 142 - 151 (inderdaad: donderdag 23 october 1947) de bestuursoverdracht. Een paar namen in de aankondiging zijn makkelijk te koppelen aan personages in het boek. J.J. Voskuil is dan natuurlijk Maarten Koning. J. (Jan) Voorhoeve komt in het boek voor als Flap Hupperts. Voskuil en Voorhoeve woonden, net als Maarten en Flap, in de Vossiusstraat. Bij de bestuursleden zien we ook Mej. S. (Suus) Hoven, zij figureert in het boek als Rosalie balmakers, de vriendin van Paul. Mej. E. Feteris zal dan Ada Stam zijn.

De laatste naam, N. Bianchi, is een beetje een puzzel. In het boek wordt namelijk ook Klaas de Ruiter als bestuurslid genoemd, maar die heet 'in werkelijkheid' niet N. Bianchi, maar Loe van Oyen. "N. Bianchi" doet mij denken aan Herman Bianchi, die in Het Bureau voorkomt als Karel Ravelli, de huisgenoot van Anton Beerta. Misschien een tikfout? In ieder geval studeerde Herman Bianchi na de oorlog ook Nederlands aan de UvA, en wordt in Bij nader inzien, bij de groep studenten die bij de bestuursoverdracht aanwezig is, ook een Ravelli genoemd (blz 146). Loe van Oyen zat wel bij Helios, maar volgens mij in een ander jaar. Wellicht een aanpassing die Voskuil nodig vond voor de roman.

Wally Tax treedt op! Daar moeten we naartoe!

Ik las dat Wally Tax vandaag 10 jaar dood is. The Outsiders, een legendarische band. Niemand had zulk lang haar als Wally. Na het uitelkaar vallen van de band had hij nog een paar kleinere hits, ik herinner me nu uit het hoofd vooral Miss Wonderful.

 

 Het zal in 1981 of 1982 geweest zijn (opa vertelt) dat een studievriend mij tussen de colleges aanschoot over een bericht dat hij in de Volkskrant had gelezen. Wally Tax treedt op! Daar moeten we naartoe!
Diezelfde avond belden we het telefoonnummer dat bij de aankondiging stond, om kaartjes te reserveren. Je wist maar nooit. Men zou ze voor ons klaarleggen.
De dag van het optreden was daar. Met 4 man togen we in de derdehands groene Simca (met NO TURBO in plakletters op de deuren) vanuit Delft naar Amsterdam. Het optreden bleek in een café te zijn. De kroegbaas scheurde vier nummertjes van een rol uit zijn kassa en vroeg of we wat wilden drinken. Bier dan maar.
Het optreden was in een zaaltje dat via een schuifdeur bij het café getrokken kon worden. Ik schat dat er 12 betalende bezoekers waren. Wally trad alleen op, met gitaar, glazen drank en sigaretten. Misschien was er ook een piano. Ik herinner me dat hij een paar Outsiders-nummers speelde, en solowerk. Echt coherent klonk het allemaal niet. Maar op een of andere manier was het wel: goed. Vind wat je vindt van Lee Towers en zijn versie, maar die avond zong Wally een rommelige maar heel goede 'heartfelt' versie van It's Raining In My Heart. Alleen dat nummer was het al waard.

Ik zag: Kunsthart

Eigenlijk bij toeval (want er was iets misgegaan bij de kaartjes) zag ik gisteren deze voorstelling. GE-WEL-DIG! Scherp, geestig en een spiegel die laat zien hoe Nederland met kunst omgaat. Mugmetdegoudentand, ik zag ze al vaker, o.a. deze voorstelling. Deze avond bestond de voorstelling uit 3 taferelen, over Wim (Pijbes) die graag met de Koningin en met Obama op de foto wil, Mariss Jansons die zich moet laten aanleunen dat Armin (van Buuren) door een bestuurder aan het Koninklijk Concertgebouw Orkest wordt gekoppeld, en Mark (Rutte) die Lingo kijkt (LAKEI!), maar zich dan ten slotte ontpopt als kunstliefhebber en ons laat zien wat de schoonheid is van Het puttertje van Carel Fabritius. De voorstelling is een spiegel: wat gebeurt er als we ons laten regeren en besturen door mensen die zich er op laten voorstaan nooit een boek te lezen. Of alleen management- of non-fictieboeken, met lijsten en feiten. Als we kunst afmeten aan nut, en niet meer aan waarde. Als cultuur versmalt tot voetbal, stand-up komieken en musicals. Theater met een boodschap, helemaal van nu en heel goed gespeeld. Heel goed. Nog tot eind mei in de theaters. Kijken!

Een sneeuw

Foto 'geleend' van de site van Stadsschouwburg Amsterdam.

Ik zag gisteren Een sneeuw, van Willem Jan Otten, door Het Toneel Speelt. Vooraf was er een boeiende inleiding door de auteur, over achtergronden bij het stuk, en over het totstandkomen ervan. 2 familiegeschiedenissen samengevoegd, en het onvermogen van de auteur om daarover te kunnen praten, of om erover te mógen praten. Ook werd nog wat verteld over de verschillende opvoeringen die er door de jaren in Nederland en Duitsland zijn geweest.
Het stuk zelf: een familie worstelt met het verleden, er zijn twee geschiedenissen, een grootmoeder + gezin met Indisch kampverleden en een stiefgrootvader die in een Duits kamp heeft gezeten. Duidelijk wordt dat iedereen daar op een eigen manier mee omgaat. Of niet. En dan een nieuwe generatie die het allemaal niet heeft meegemaakt, of er zelfs niet van weet. Het stuk speelt in de jaren 80, maar het gegeven is natuurlijk tijdloos, en naar mijn smaak niet verouderd. Een klassiek ensembletoneel dus. Maar: goed gespeeld. Goed vond ik Joop Keesmaat (Panda) (nota bene: een rol zonder tekst), Anne Wil Blankers (Mevrouw Quint), Bart Klever (Frederik) en Carine Crutzen (Bibi), zij vooral in haar samenspel met Joop Keesmaat. Ademloos kijken, vooral dat stuk.
Ik ga die tekst snel kopen en nog eens lezen.
De titel: is ontleend aan een gedicht.

Een sneeuw ligt in den morgen vroeg
onder de muur aan, moe en goed
beschut en een arm kind komt toe
en staat en ziet en met zijn voet

gaat het dan schrijven over dit
prachtige vlak en schuifelt licht
bezonnen en loopt door, zijn mond
trilt in het donker klein gezicht.

J.H. Leopold
(1865 - 1925)