15 oktober 2021

Eindelijk zag ik het complete Sint Laurens-altaarstuk van Maarten van Heemskerck

Ik was het al een tijdje van plan: het complete Sint Laurens-altaarstuk van Maarten van Heemskerck bekijken, in de Lutherse Domkerk van Linköping, Zweden. In 2018 zag ik de zijpanelen in Alkmaar, ter gelegenheid van het 500-jarig bestaan van de St. Laurenskerk. Ze waren ongeveer een half jaar tentoongesteld in die kerk, waarvoor ze gemaakt waren en waar ze tot 1581 hadden gehangen. Ik bezocht de tentoonstelling twee keer (1, 2) en was er zeer van onder de indruk.

We komen met enige regelmaat in Zweden, onze zoon woont er sinds september 2018, maar een bezoek aan Linköping vanuit Gotenburg is toch 3 uur rijden, enkele reis. Een keer was er wel een kleine mogelijkheid, maar toen was het altaarstuk ingepakt wegens renovatiewerkzaamheden. Gelukkig had ik gemaild. Daarna konden we een tijd niet naar Zweden.

Dit keer lukte het wel. We reden naar Linköping en zagen het altaarstuk, in de kerk, in volle glorie.

Om te beginnen is het vanwege zijn afmetingen al een imponerend kunstwerk. Geopend meet het zo'n 6 x 8 meter. Maar vooral het afgebeelde werk vind ik geweldig. Een schilder uit de Noordelijke Nederlanden, die schildert als een klassiek beeldhouwer, als Raphael, als (durf ik het te zeggen? Ik durf het te zeggen:) Michelangelo, het is indrukwekkend. Ik heb weer gekeken en genoten. 

Het altaarstuk hing vanaf 1582 230 jaar in het hoogkoor van de Dom, maar omdat het daar te donker werd is het in 1812 verplaatst naar de zuidelijke wand van de kerk, waar het nu nog hangt.

Elk voordeel heeft zijn nadeel: in de geopende opstelling van het complete stuk zijn de achterkanten van de zijpanelen niet echt goed te zien. 


Gelukkig was dat in Alkmaar in 2018 wel goed mogelijk: 


In de kerk was nog wel aandacht voor de expositie van 2018 in Alkmaar. Er lagen folders over de toenmalige tentoonstelling, en er werd een video afgespeeld over de demontage in Linköping, het transport en de opbouw in Alkmaar.
Tot slot nog een linkje naar een webpagina van Margaretha Svensson, over het fotograferen van het altaarstuk, in 2018 naar aanleiding van de tentoonstelling in Alkmaar.

Enfin, ik heb er geen verstand van, en ik beschouw mijzelf niet als gelovig, maar ik vind dit een prachtig kunstwerk, waar ik stil naar kan kijken en van kan genieten. De rit naar Linköping dubbel en dwars waard.