Vanavond woonde ik een lezing bij van
Guus Luijters, in Heemstede. Het was een indrukwekkende avond. Guus Luijters vertelde over zijn werk aan
In Memoriam, een boek met de namen van alle 17964 Joodse, Roma en Sinti kinderen uit Nederland die in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers vermoord zijn. Hij vertelde hoe hij, door Amsterdam fietsend, bij veel, heel veel huizen moet denken aan de gezinnen die daar gewoond hebben en zijn weggevoerd. En dat in veel gevallen de namen en verhalen onzichtbaar zijn geworden. Hoe hij als jongetje van vijf, bij zijn vader achterop de fiets, door de verlaten en geruïneerde straten van de jodenbuurt fietste. Hij vertelde allerlei Amsterdamse verhalen, maar ook een verhaal van een kind uit de buurt van Heemstede, dat te vondeling was gelegd in de hoop dat het zo de oorlog zou kunnen overleven. Deze kinderen werden, nadat deze praktijk bij de Duitsers begon op te vallen, allemaal als joden bestempeld. Zo ook deze
Remi van Duinwijck. Remi naar
Remi uit
Alleen op de wereld, en Van Duinwijck naar de straat waar hij in Bloemendaal werd gevonden. Het kindje belandde in de Hollandsche Schouwburg. Omdat dit kind zo mooi was, viel het bij iedereen op, zelfs bij Aus der Fünten. Daardoor kon het niet weggesmokkeld worden, zoals bij een betrekkelijk groot aantal kinderen nog wel lukte, via de nabij gelegen crèche. Een NSB-arts heeft op een kwade dag het kindje aangemerkt als joods, 'omdat het joodse oren had'.
Een bizar toeval wilde, dat in de zaal van toehoorders bij de lezing een oudere dame zat, die dit verhaal bevestigde. Zij stond vlakbij het kindje, toen de arts het kind aanmerkte ('Er hat Jüdische Ohren') als definitief joods. Volgens de dame was het inderdaad een schattig kindje. Remi is naar Sobibor afgevoerd en daar vermoord. Zijn teddybeer mocht mee, lees ik op internet.
Guus Luijters besloot met het verhaal, of liever het totaal ontbreken daarvan, van
Sientje Abram uit de Rapenburgerstraat in Amsterdam, een straat van waaruit ruim 750 mensen zijn afgevoerd en vermoord. Van Sientje is niets meer bekend dan een paar datums en een woonadres. Iedereen die haar gekend heeft of zou kunnen hebben, is ook vermoord. Met het gedicht
Sterrenlied heeft Guus Luijters haar verhaal opnieuw gemaakt. Ik kocht het en ga het nu lezen.
