17 oktober 2010

Double Fantasy

Het zal de lezer die hier vaker komt opgevallen zijn: The Beatles is mijn favoriete bandje. John Lennon is mijn favoriete Beatle. Onlangs zou de man 70 geworden zijn, voor de platenmaatschappij een aanleiding om alles weer opnieuw uit te brengen in geremasterde versies. Dat is overigens al vaker gebeurd. Omdat ik graag deze muziek in zo goed mogelijke kwaliteit wil hebben heeft dit altijd mijn aandacht. Veelbelovend is in ieder geval dat de remastering gedaan is door hetzelfde team dat vorig jaar de Beatles catalogus heeft geremasterd. Ik ben nog even niet gezwicht voor de zgn. Signature Box, de doos waar 'alles in zit' (niet dus), maar wel voor de heruitgave van Double Fantasy. De lokker hiervan is dat hier ook een geremixte versie bij zit.
Double Fantasy was de laatste plaat die uitkwam tijdens Lennon's leven, drie weken na de release werd hij op 8 december 1980 vermoord. De LP is een aantal keren op CD (her)uitgebracht, in 1986 door Geffen records, daarna twee keer door EMI/Capitol, en nu weer.



Ik heb die in 1989, 2000 en 2010 EMI/Capitolversies eens na elkaar beluisterd. Ik heb geen high end audio systeem, maar wel nette "upper middle class" CD-speler, versterker en speakers. Geen Media Markt "Ik ben toch niet gek?" setje. Wat mij in ieder geval al eerder was opgevallen is dat de versie uit 2000 ronduit slecht is. Er is toen gepoogd het geluid moderner (lees: harder) op de cd te zetten, maar daarbij zijn de luidste passages afgeknipt (een cd heeft nu eenmaal een beperkt bereik in geluidsniveaus) en daardoor treedt er vervorming en afvlakking van het geluid op. Zou verboden moeten worden.



Nu de 2010 versie: Op internet wordt hier en daar beweerd dat het dezelfde versie is als uit 2000. Dit is absoluut NIET waar. Het verschil is meteen hoorbaar, de nieuwe versie klinkt erg goed. Het is mooi gedetailleerd geluid, de slaggitaren, de zang, de drums: het klinkt allemaal veel duidelijker, helderder en beter dan bij de eerdere uitgaven. Ik ken de CD-versie op Geffen records niet, maar waarschijnlijk is de 2010-versie de beste van allemaal.

Ook met een tooltje als EAC of GoldWave zijn de verschillen meteen zichtbaar. Ik heb even gekeken naar het openingsnummer (Just like) Starting over. Het geluid staat er ongeveer 3 dB harder op dan in 1989. Toch is volgens mij nergens clipping toegepast, zodat het dynamisch bereik behouden blijft. Ruim 17 dB, vergeleken met 15 db van het wanproduct in 2000. Voor een popplaat is dit gewoon goed. Kom daar nu nog maar eens om. De claim is dat er nu teruggegrepen is naar de oorspronkelijke mixen van John Lennon, in ieder geval is deze mix anders dan de twee voorgaande.

Die Signature box die 8 solo CD's in zo'n nieuwe geremasterde versie heeft staat mij na deze ervaring nu wel flink aan te lachen. Komt Sinterklaas er al aan?

Double Fantasy Stripped Down
Er is nu dus ook een zgn. Stripped Down versie, een beetje zoals bij Let it be ... naked, een de-Spectorised versie van Let it be, waarbij alle overdubs zijn weggehaald. Dat gaf m.i. een strak resultaat. De opzet van Yoko in dit geval is om John wat prominenter op zijn eigen plaat te laten horen, in een kalere mix, ook weer door weglating van allerlei overdubs, en door (in sommige gevallen) bepaalde instrumenten ook wat meer naar voren te mixen. Keuze genoeg, want Double Fantasy is op een 72-sporen console opgenomen.

Het resultaat is verbluffend. Er is nu een wat kalere, minder gladde versie, zodat Lennon vrijwel in de woonkamer komt. Errug goed, vooral Woman, nu met een slaggitaartje in plaats van piano en elektrische gitaren. Eenvoud is hier weer kenmerk van het ware.

Ik hoor het al: Maar jij bent toch tegen remixen en bonustracks? Inderdaad, maar de bonus zit hier op een aparte CD, zodat de oorspronkelijke LP intact is. En die is niet geremixt.