Waterpas

 

Dit is de waterpas van mijn vader. Ontelbare keren heb ik hem ermee in de weer gezien, als hij weer wat timmerde of ophing, privé of voor zijn werk. Het is een fors ding, 60 centimeter lang. Hij kreeg hem van mijn moeder, bij gelegenheid van hun huwelijk. Mijn ouders waren niet echt arm, maar ze hadden het ook niet breed. Elk dubbeltje werd een paar keer omgedraaid voor het werd uitgegeven. Vandaar dit 'nuttige cadeau' bij die feestelijke gebeurtenis. Of mijn moeder wat van mijn vader kreeg, en wat dan, dat weet ik niet. De waterpas is een dierbaar aandenken uit mijn vaders nalatenschap. Ik gebruik hem, als het zo uitkomt. Vandaag hing ik een spiegel op. Dan komt zo'n waterpas goed euh, van pas. En ik ben weer even met mijn vader.

De Sgt. Pepper-hoes en -puzzel

Vandaag 59 jaar geleden, op 30 maart 1967 waren John, Paul, George en Ringo present bij de fotoshoot voor hun volgende lp, Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band. Het ontwerp was van Peter Blake, een gerenommeerd pop-art kunstenaar. Het idee was dat ze niet zouden poseren als The Beatles, maar dat ze 'een andere band' waren, net klaar met optreden, met het publiek achter zich verzameld. Dat publiek zouden mensen moeten zijn die ze in het publiek 'zouden willen hebben'. John, Paul en George maakten lijstjes met personen (John suggereerde naast een aantal filosofen en componisten onder andere ook Jezus, Gandhi en Hitler, 'just for fun', George had een lijstje met Indiase goeroes, Paul een aantal muziekidolen waaronder Bob Dylan, en Ringo had geen bijdrage maar vond alles best wat de anderen kozen.) Peter Blake voegde o.a. de wassen beelden van The Beatles uit Madame Tussauds toe. Na de fotoshoot gingen The Beatles naar de EMI-studios, om verder te werken aan With A Little Help From My Friends.  

Een van de aardige dingen (vind ik) is dat het geen fotomontage is, maar een hele constellatie van levensgrote afbeeldingen op karton, wassen beelden, een bloembed, een Sgt. Pepper drum en allerlei andere spullen, waar John, Paul, George en Ringo in fantasie-uniformen met een muziekinstrument in plaatsnamen. Meerdere van de afgebeelde personen waren in 1967 nog in leven, aan manager Brian Epstein de taak om van iedereen toestemming te krijgen.

Op de uiteindelijk gebruikte foto (door Michael Cooper, een paar andere uit dezelfde sessie zijn beschikbaar in de Sgt. Pepper Anniversary Edition uit 2017) zijn  twee hoofden in de achtergrond weg ge-airbrusht (wie? *)) en er zijn er wat palmbladen bijgemaakt.  

De lp verscheen op 1 juni 1967. Een iconische hoes. Peter Blake ontving voor zijn werk £ 200.

Hoe kom ik hier nu op? Gisteren, op 29 maart 2026  (net een dag te vroeg dus) legde ik het laatste van 1024 stukjes van een puzzel, die ik alweer bijna twee jaar geleden voor mijn verjaardag kreeg (bedankt buurvrouw), en die ik nu eindelijk maar eens maakte.  

Dat viel niet mee, weinig structuur, veel stukjes met een oog, een halve mond en een vage kleurveeg. Enfin, het is gedaan, ik heb in al die jaren nog nooit zo goed naar deze afbeelding gekeken. Zou er ook een puzzel zijn van de 'witte dubbel-lp'? 

 

*)

(O op de foto) 

ǝplᴉʍ ƃuᴉpǝoƃɹǝʌ uǝǝ ɾᴉɥ ʇɐpɯo uǝʇɐlǝƃƃǝʍ 'ʎǝɔɹoפ oǝ˥
ɾᴉddɐɥɔsʇɐɐɯuǝʇɐld ǝp uɐʌ ʞǝozɹǝʌ do uǝʇɐlǝƃƃǝʍ 'ᴉɥpuɐפ

2025 Anthology

In Beatles-land was het de afgelopen maanden Anthology-tijd. 

U weet misschien nog, in 1995 en 1996 kwamen er 3 dubbel-lp's/cd's uit (en 2 singles/ep's), met niet eerder uitgebracht archiefmateriaal van The Beatles, er was een 8-delige tv-serie met uitgebreide interviews met Paul, George en Ringo, aangevuld met archiefbeelden van John. Die werden later uitgebracht op VHS, en nog weer later op dvd, aangevuld met een extra disk met bonus-materiaal. In 2000 kwam er ook nog een dik koffietafelboek uit, met citaten, interviews en foto's. Dat was allemaal geweldig, en bijzonder. 'Nieuwe' muziek, interviews en beeldmateriaal, geweldig voor de fans. 

In de jaren daarna zijn de sluizen echt open gegaan, en zijn er uitgebreide 'Anniversary Editions' verschenen van de later Beatles-lp's, In 2017 verscheen die van Sgt. Pepper, de (voorlopig?) laatste in de reeks was Revolver, in 2022 alweer. Daarna stokte het, wellicht omdat van de voor de hand liggende volgende kandidaat Rubber Soul maar weinig 'extra materiaal' beschikbaar is, zoals blijkt bij bestudering van Mark Lewisohn's The Complete Beatles Recording Sessions. Die (overigens briljante) lp is snel, met weinig extra takes opgenomen in een race tegen de klok om nog op tijd voor de kerstman in de winkels te kunnen liggen. Hopelijk komt er toch 'ooit' een uitgebreide editie van deze lp.

Na 2022 kwam er wel een 'nieuwe Beatles-single', Now And Then, wat weer eens een nr. 1 notering opleverde, en uitgebreide edities van 1962-1966 en 1967-1970, de rode en witte dubbel-lp's, die nu tripel-lps's werden. 

Eind 2025 was er dan nieuws van het Anthology-front. Een vernieuwde tv-reeks met bonus-aflevering, op Disney+, een heruitgave van het boek en (in lp/cd/streaming) Anthology 4. 

Boek: over het boek kan ik kort zijn, dat is dezelfde uitgave als in 2000, met alleen een nieuw omslag.

 

Disney+: De Anthology-reeks op Disney+ was al interessanter. Ik bekeek ze via een 'geleend' abonnement. In 1995 waren de afleveringen nog zo'n 70, 75 minuten, nu waren ze ingekort tot ongeveer 50.  Persoonlijk vond ik dat niet hinderlijk. Het was allemaal wat strakker en had daardoor meer vaart. De aangekondigde bonusaflevering bevatte vooral materiaal dat ook al beschikbaar was op de 5e dvd van de dvd-box uit 2003. Ook was er niet alleen maar geknipt, her en der was nieuw beeld- en geluidmateriaal ingevoegd. Maar vooral de beeldkwaliteit van met name de oudere opnames (bijv. The Beatles in The Cavern) was aanmerkelijk verbeterd. En gelukkig zit de opmerking van George uit 1994 bij het binnenkomen in de studio van vegetariër Paul er nog in: 'That's a vegetarian leather jacket?' 

En dan was er de Anthology box-set, Anthology 1-3, aangevuld met, jawel, Anthology 4. 12 lp's, of 8 cd's. Er zijn wat kanttekeningen. Aanvankelijk was de nieuwe Anthology 4 alleen verkrijgbaar samen met 1, 2 en 3 in een box set. Voor veel fans niet echt aantrekkelijk, want 1, 2 en 3 waren er al.  Na veel protesten is deel 4 ook los verkrijgbaar gemaakt.  

cd 1-3: Een heruitgave van Anthology 1-3. Die bevatten dezelfde tracks, en dezelfde liner notes als de eerdere uitgave. Maar ze zijn opnieuw gemasterd, en ik verdenk Apple ervan dat er ook met Peter Jackson's MAL-software aan gesleuteld is. De tracks klinken, vergeleken met de 1995/96 edities superieur. met name de oude Quarrymen tracks zijn aanzienlijk verbeterd. Wat mij betreft zijn dit de definitieve versies geworden. 

 

cd4: Anthology 4. Anders dan de delen 1 - 3 die alleen maar niet eerder uitgebracht materiaal bevatten, staan op deel 4 veel eerder uitgebrachte nummers. Van de 36 nummers zijn er 17 afkomstig van de Anniversary Editions van Revolver t/m Let It Be, en 2 van het download-only-album The Beatles Bootleg Recordings 1963 uit 2013. Tot slot de drie 'reünienummers'. Free As A Bird, de single uit 1995 is aanmerkelijk verbeterd in een nieuwe mix. Met MAL is de ruis vrijwel weggewerkt, Johns stem klinkt helderder dan eerst. Met de tweede single, Real Love is hier wat opmerkelijks gebeurd. Het nummer is ook flink opgepoetst, maar is ook een stuk ingekort en heeft andere vocalen van John. Wellicht afkomstig van een of meer andere home demo's, wie zal het zeggen. De 'oude' mixen staan overigens nog gewoon op deel 1 en 2. De laatste single Now And Then staat er ten slotte ook op, niet gewijzigd sinds 2023. 

Blogpost zonder woorden 2

 

Boeken 2025

Dit jaar heb ik 62 boeken uitgelezen of herlezen. Dat is evenveel als vorig jaar. Maar hé, het is geen wedstrijd. Ik lees 'gewoon' elke dag, en soms gaat dat wat sneller, soms wat langzamer. 
Ongeveer 40 boeken (net als vorig jaar) waren bellettrie, de rest zakelijk beschrijvend werk. 48 van de boeken zijn oorspronkelijk Nederlands, 10 zijn vertaald, 4 las ik in het Engels. 3 boeken las ik voor de tweede keer, van Karl Ove Knausgård. 

Ik ben niet echt een 'actuele' lezer, 24 van de door mij gelezen boeken verschenen in 2025, 38 dus niet. Veel kocht ik nu pas, maar sommige boeken stonden al jaren op mij in de boekenkast te wachten.

Boeken koop ik overigens ALTIJD bij de lokale boekhandel, of bij een antiquariaat, al jaren niet meer bij die Blauwe Bolle, en (Engelstalige boeken) zeker niet bij Amazon. Soms is een boek niet voorradig, als het dan besteld wordt is het meestal binnen een paar dagen in huis. Snel genoeg.

Bijzondere boeken die ik las:
Timothy Snyder - On Tyranny

Frank Schaper - The Great American Dictator 3

Frank van Loo - De Bourgondiërs

Goed, mooi:

Freek de Jonge - drie delen memoires, vooral deel 2: Kom verder! 
Kar Ove Knausgård - De morgenster, De wolven van de eeuwigheid, Het derde rijk

Detlev van Heest - De resten van een mens

Otto de Kat - Het kind en ik

Stephan Enter - Grip

J.J. Voskuil - De bodem van het bestaan (Dagboeken 1976 - 1980)

Niet goed: 

Ilja Leonard Pfeijffer - De Griekse mythen

Op de stapel: 

Frits van Oostrom - De Reyneart (vorig jaar al, het jaar daarvoor ook, en nu nog steeds), Arnon Grunberg - Waarheidsliefde en biefstuk (ook nog steeds), Michail Boelgakov - De meester en Margarita (nog steeds), Nino Haratischwili - Het achtste leven (voor Brilka) (nog steeds) en J.J. Voskuil - Bevrijding (Dagboeken 1981 - 1987). 

Maar er kan zomaar weer iets tussenkomen. Wat verder ter tafel komt, dus.

Ik lees nu Isabel Wilkerson - Caste, The Origins of Our Discontent. Wat een verbijsterend boek is dat zeg ik nu al!

Dit was het boekenjaar 2025, volgend jaar weer een boekenjaar! 

Ik las: De luimen van de leeuw

 In 2023 las ik Alkibiades, de historische roman van Ilja Leonard Pfeijffer. Ik vond het een goed boek, interessant, en heb het met veel aandacht gelezen, inclusief de 170 bladzijden bijlagen en noten, die ook weer verwezen naar (meest Engelse) vertalingen van klassieke teksten. Het ging daarbij om verwijzingen naar specifieke versregels.

Nu, 2 jaar later, heeft Pfeijffer een en ander nog eens dunnetjes overgedaan. Hoewel, dunnetjes, dit boek telt 450 bladzijden. Het bevat de eerder vermelde bronnen en meer, in totaal165 stuks, nu in Nederlandse vertalingen door verschillende auteurs. Pfeijffer heeft dit samengesteld, en een flink aantal ook zelf vertaald. En zo las ik 165 grotere en kleinere fragmenten over het leven van Alkibiades, door verschillende auteurs. Ook hier zijn Thucydides, Diodorus Siculus en Plutarchus natuurlijk de grootste leveranciers.

Het boek leest niet gemakkelijk weg, het vergt inspanning. Maar dat geeft niet, ik heb het (weer) met belangstelling gelezen.

Maar: nu is het genoeg. Klaar met Alkibiades!

Ik stelde een meetkundevraagje aan ChatGPT

Ik stelde een meetkundevraagje aan ChatGPT, met een bijhorend tekeningetje. Ik zag dit voorbeeld op internet, en wilde het zelf eens proberen.

Zie de rechthoekige driehoek in de afbeelding, met rechthoekszijden lengte 3 en 4. Op de schuine zijde staat een vierkant met oppervlakte 4. Wat is de lengte van lijnstuk x?

Volgens mij is dit meetkunde 2e klas. Ik zou antwoorden: De schuine zijde is (Pythagoras) √(3²+4²) = 5. De zijde van het vierkant is  √4 = 2. Het lijnstuk x is 5 - 2 = 3. 

Drie stapjes. ChatGPT doet de eerste twee goed, en maakt dan een flinke omweg, om uiteindelijk (het moet gezegd) met het goede antwoord te komen. 

ChatGPT zei:

Laten we dit nauwkeurig berekenen — het is subtieler dan het op het eerste gezicht lijkt.

1️⃣ Bekende gegevens

 

Rechthoekszijden: 3 en 4 

 

Schuine zijde (hypotenusa): c = √(3²+4²) = 5 

Vierkant op de schuine zijde: oppervlakte 4 ⇒ zijde s = √4 = 2. 

Het vierkant “staat” dus recht op de schuine zijde, buiten de driehoek. 

 

2️⃣ Wat moeten we vinden?

De lengte $x$ — de afstand langs de schuine zijde van de top van de driehoek tot het punt waar het vierkant begint.

Het vierkant verandert de helling; het staat onder een hoek van 90° op de schuine zijde. Daardoor ligt het beginpunt van het vierkant niet op dezelfde lijn als de driehoek wanneer je de projectie bekijkt.

3️⃣ Geometrisch verband

We kunnen dit oplossen met behulp van gelijkenis van driehoeken.

De helling van de schuine zijde is:

tan⁡ θ = 3/4 ⇒ sin ⁡θ = 3/5, cos ⁡θ = 4/5. 

De zijde van het vierkant is s = 2. 

De hoogte van het vierkant, gemeten verticaal, is dus niet 2, maar 2·cos θ (de projectie op de hoogte van de driehoek), en de horizontale projectie is 2·sin θ.

De nieuwe kleine driehoek boven de vierkantvoet is vergelijkbaar met de oorspronkelijke driehoek (zelfde helling).

4️⃣ Vergelijking voor de kleinere driehoek

De driehoek boven het vierkant heeft rechthoekszijden evenwijdig aan die van de grote driehoek. 

Laat x de lengte van zijn schuine zijde zijn. 

De verhouding tussen driehoek en oorspronkelijke driehoek is gelijk aan de verhouding van hun hypotenusen: x/5 = hoogte/3 = basis/4. 

De hoogte van de kleine driehoek is 3 − s sin⁡ θ, want de vierkantpunt “snijdt” een stukje af: hoogte kleine driehoek = 3 − 2 sin⁡ θ = 3 − 2 ⋅ 3/5 = 3 - 6/5 = 9/5. 

De verhouding van de hoogten is dus: (9/5)/3 ​= 9/15 ​= 3/5​. Daarom: x/5 = 3/5 ⇒ x = 3. 

✅ Antwoord

x=3. 

Einde antwoord ChatGPT

Pffffffffffffffffff. Als ik op de MULO zo zou hebben staan orakelen voor het bord zou mijn oude wiskundeleraar, de goede heer Quapp, een trekje nemen van zijn sigaartje, de ogen wat toeknijpen en (met een onmiskenbaar Indisch accent) zeggen: 'Je hebt je les goed geleerd jongen. Maar nou lieg ik!' En een drie of zo noteren in zijn oranje notitieboekje.