Einde Twitter, verder op Mastodon

Goed, de knoop is doorgehakt. Ik stop NU met mijn Twitter-account. Het gaat op slot. Ik (cross)post niet meer, ik reageer niet meer, ik kijk niet meer. Ik vind het jammer, want ik las de berichten in mijn tijdlijn met plezier en interesse. Het twitterriool waarover je wel hoort, ligt kennelijk bij mij net om de hoek, grotendeels buiten het zicht. Ik ben dan ook een Onbekende Nederlander. Niet interessant.

Af en toe kwam er toch bagger door, of werd ik erop geattendeerd. In voorkomende gevallen vond ik het zo ernstig dat ik er melding van maakte bij Twitter. Ik heb niet de indruk dat er wat mee gedaan werd. 

Een of andere snuiter had 44 miljard te besteden en in plaats van er iets nuttigs mee te doen besloot hij Twitter te kopen. Sindsdien is het een zooitje. De helft van het personeel is ontslagen, of weer aangenomen, het hangt er vanaf wanneer je kijkt. Per 'democratische' twitter-poll is 'besloten' dat haatzaaiers en levensbedreigers die waren verwijderd weer welkom zijn. Bijvoorbeeld de tienduizenden tot nu toe geblokkeerde QAnon-accounts, gevoed door trollen en bots.

Een vriend zei: maar wat is er nu eigenlijk veranderd? Nou, precies dat. Het is een zooitje, haatzaaiers en levensbedreigers zijn weer welkom, onder het mom van vrijheid van meningsuiting. 

De meesten van jullie zal ik missen. Sommigen ken ik persoonlijk, dat blijft. Anderen alleen 'digitaal'. Tegen hen zeg ik: dank je wel, het was mij een genoegen. Ik hoop jullie weer terug te zien op Mastodon, waar ik het ga proberen. Ik heet daar: @fzwaan@mas.to sinds 8 januari 2023: @fzwaan@mastodon.nl

Dank voor uw aandacht.

De Knat

Bij De Hof van Jan, een Haarlems collectief van margedrukkers, verscheen dit boekje, De Knat van J.J. Voskuil. Het heeft 48 bladzijden, wordt ingeleid door Nop Maas en van een nawoord voorzien door Detlev van Heest. Behalve Voskuils tekst bevat het ook een aantal fraaie tekeningen van Paul van der Steen. De oplage bedraagt 100 stuks, ik heb nummer 93.

Ik lees nu (ook) Bijna een man, het eerste deel met dagboeknotities van J.J. Voskuil, daarin wordt het genoemd. 

Op 7 juni 1948 schrijft Voskuil over zijn relatie met zijn ouders, hoe hij voelt dat hij ze teleurgesteld heeft en over andere misverstanden. "Over deze misverstanden ben ik een schertsroman begonnen, De Knat."

Voskuillezers herinneren zich wellicht uit Bij nader inzien, dat De Knat in die roman een prozafragment is, geschreven door Maarten Koning, en door hem aan de vriendenclub voorgelezen op 29 oktober 1948. In Bij nader inzien staat vanaf pagina 288 een fragment van 2½ pagina. Het voorlezen duurt anderhalf uur, wat erop duidt dat het stuk meer is dan het gebruikte fragment. 

In het dagboek valt op 30 oktober 1948 inderdaad te lezen, dat Voskuil de avond ervoor, tijdens het verlovingsfeest van Jaap (in BNI: Paul Dehoes) en Suus (Rosalie Balmakers) op verzoek De Knat voorleest. 

In de nalatenschap van Voskuil is De Knat aangetroffen, het is uitgebreider dan in Bij nader inzien, hier en daar met varianten, maar niet afgemaakt. Het is een wonderlijk verhaal met autobiografische elementen, maar het speelt in een andere werkelijkheid, een andere wereld. Heel anders dan de Voskuil die bekend is geworden. Zowel in het dagboek als in Bij nader inzien zijn de vrienden na de voorlezing enthousiast, ze vinden het verhaal 'mieters' en vergelijken het met Vestdijk, of Conserve van Hermans. Zelf had ik een gedachte-associatie met Een zwerver verliefd van Arthur van Schendel. In ieder geval is het niet de juiste vorm voor Voskuil gebleken. 

Op 7 december 1948 schrijft Voskuil: "De Knat (...) is voor mij een eindpunt. Het enige wat ik schrijven zal." Het kan verkeren. 

Het bureau

Mijn bureau. Midden jaren 70 ging ik studeren, en kreeg ik dit van een oom, het was dus eerst zijn bureau. Ik denk dat het uit de jaren 40 stamt of zo. Ik wurmde het in 1976 via een steil trapje naar mijn studentenkamertje, aan een Delftse gracht. En naar de volgende kamers. Ik heb mijn hele studie lang dit bureau gebruikt. 

Daarna is het met mij meeverhuisd. Onze zoon heeft er zijn huiswerk aan gemaakt, en op zijn beurt aan dit bureau gestudeerd in Delft. De laatste jaren stond het bij ons op zolder. In verband met de aanstaande verhuizing moet het weg. Samen met twee kledingkasten, nog een bureau, een commode en een ikea spullenrekje is het vanmorgen opgehaald door Dorcas Heiloo. Die zagen het staan en (hoewel we het niet hadden aangemeld omdat we dachten: dit is echt te oud) ze  wilden het toch hebben. Ze proberen de spullen weer te verkopen, de opbrengst gaat naar goede doelen. Bureautje kopen?

Toneeltip: Ongerijmd, door Punch

Er is een nieuw 'theaterbolwerk', Punch, dat zich erop toelegt teksten van onbekende schrijvers op de planken te brengen. Wat mij betreft een mooi initiatief, ik bedoel: De meeuw, Oom Wanja, Who's Afraid of Virginia Woolf en natuurlijk de hele Shakespeare zijn geweldig, maar die komen tóch wel regelmatig voorbij; dit is iets nieuws. Ze werken met goede, bekende acteurs en regisseurs.

Gisteren zag ik Ongerijmd, van Frank Siera. Ik in ieder geval had nog niet van hem gehoord. Het is een speelse voorstelling, met vijf 'stemmen', die proberen structuur aan te brengen in de biografie van Gerrit Achterberg. Geen droge opsomming van feiten en feitjes, maar over elkaar buitelende invallen en opmerkingen.

De vraag die de schrijver had en ons voorhoudt: Achterberg schoot (zoals wel bekend ) zijn hospita dood, maar werd niet-toerekeningsvatbaar verklaard voor zijn daad. Maar hoe zit het dan met je andere daden, zoals je gedichten? Feit is (zoals een bezoeker opmerkte) dat je een gedicht van Achterberg de eerste keer leest, en de keren daarna bestudeert.

De theatertekst (aangeschaft) leest ook als een gedicht, een partituur. Mooi. 

Ik zou zeggen: ga kijken, men is al onderweg, deze voorstelling wordt gespeeld tot begin november.

(Vanmorgen zat ik dan toch maar mooi weer te bladeren in Alle Gedichten van Achterberg. 'Symbolen worden tot cymbalen in de ure des doods ...', we lazen het (Werkster) op de middelbare school, lang geleden.)

Weer in Zweden

 De afgelopen twee weken waren we weer in Zweden. Voornamelijk in Gotenburg, waar onze zoon woont, en in Stockholm. En in de rond Gotenburg liggende natuur. Ik vind het een schitterend land. Jaren geleden waren we er voor het eerst, kamperen met de kinderen toen nog. 

Ik weet het, de indruk tijdens een vakantie is vaak positief, maar ik weet nog dat ik toen dacht: In dit land zou ik wel kunnen wonen. Bij andere vakantiebestemmingen (Frankrijk, Engeland, Duitsland, Italië, enz.) had ik dat in veel mindere mate. Ik denk het eigenlijk nog steeds. Maar we hebben net een nieuw huis gekocht in Alkmaar. En hier wonen ook kinderen. Wetten en praktische bezwaren dus.

We zijn er daarna nog meer geweest, en sinds 2018 woont en werkt onze zoon er en zijn we niet echt toeristen meer, maar inmiddels meer: bezoekers. Gotenburg is een fijne stad, doet mij een beetje aan Rotterdam denken. Actief, haven, grootte. En ze hebben er trams.

Wat mij in Zweden bevalt (ik weet, het is een inkijkje van buitenaf, maar toch, ik ben er vaker geweest) zijn de vriendelijke, wat gereserveerde mensen. Anders dan de Nederlander, luidruchtig en alles zeker wetend. Het verkeer is veel minder opgefokt. Ook in de drukkere winkelstraten: geen lege bekers en patatzakjes. En vooral: de natuur. 

Voor volgend jaar staat 'met potlood' in de agenda: een vakantie naar Noord-Zweden, Noorwegen en Finland. De Noordkaap. Jag ser fram emot det!

De eenzaamste 20 minuten van de mensheid

Dit is (na Stultifera Navis) een wat bijzonderder boek van A.F.Th. van der Heijden. Samen met striptekenaar Dick Matena, in dit geval. De eenzaamste 20 minuten van de mensheid, een stripversie van een deel van het hoofdstuk De eenzaamste twintig minuten uit de geschiedenis van de mensheid, uit Het schervengericht uit 2007. 

Een hoofdstuk dat ik destijds las met een ijskoude vuist om mijn hart, zo voelde het. Het verhaal (onderdeel van de Homo Duplex-reeks) is ingegeven door de gruwelijke moord op de hoogzwangere Sharon Tate in 1969 en bevat de gedachten en ervaringen van de voldragen foetus tijdens en na de moord.

Dit boekje bevat een deel van de teksten uit dit hoofdstuk, aangevuld met fragmenten uit twee andere: The Egg Man en Grafton Aviation. De tekeningen zijn grotendeels in oud roze-achtige tinten, op de pagina's 'buiten de baarmoeder' na.

Het is een mooie uitgave, zowel tekst als tekening, maar ik geef uiteindelijk toch de voorkeur aan de breed-uitwaaierende originele romans van AFTh. Er zijn 350 (gesigneerde) exemplaren, ik heb nummer 53.

) 

Get Back

 

De afgelopen dagen keek ik nog eens naar Peter Jacksons Beatlesfilm Get Back, nu op drie blu-raydisks.

Vorig jaar zag ik het al op Disney+, en in februari zag ik The Rooftop Concert, in IMAX-kwaliteit in de bioscoop. (Paul McCartney gebruikte verder tijdens zijn laatste tour dit jaar een speciale clip van I've Got A Feeling met alleen de zang van John, zodat Paul en zijn band 'samen met John konden spelen'. )

Ik vat het even samen: een geweldige documentaire, met een fantastische beeld- en geluidskwaliteit, die de 'beruchte' Get Back-sessies in een ander daglicht zet. Vooral John en George hebben deze sessies in interviews weggezet als 'worst, miserable, hell'. Niets van waar. Het sentiment is vooral ingegeven door wat er in de maanden erna gebeurde. Het waren soms moeizame sessies, ik denk omdat The Beatles geen focus hadden, niet konden besluiten wat ze aan het doen waren. Repeteren voor een optreden, een live-lp. een televisiedocumentaire, een film, een studio-lp? 

Overigens was Beatlesbiograaf Mark Lewisohn al eerder tot die conclusie gekomen, nadat hij in januari 2019 alle beschikbare materiaal 'real time' 50 jaar na de sessies had bekeken en beluisterd. Hier zijn opgeluchte tweet na afloop.

@TheBeatles did it and now I’ve done it. An exhausting but exhilarating month’s work comes to an end. Finally I know how it was – and how I’ve been wrong in all my past writings. We’ve ALL had it wrong. Roll on Peter Jackson’s film and my Volume 3. #Twickenham #SavileRow #Jan69 pic.twitter.com/XhX2DrtCUU

— Mark Lewisohn (@marklewisohn) January 31, 2019

Over de sessies zijn letterlijk boeken vol geschreven. Ik hou het bij mijn kleine observaties. De communicatie tussen The Beatles. Het gebrek aan communicatie. De oogopslag van Paul, die John als geen ander kent, en weet wat er gebeurt. Ik vind het fascinerend. Maar ook de omslag in humeur na de verhuizing naar Savile Row. 26 januari bijvoorbeeld vind ik een fantastische dag die veel van wat erover geschreven is weerspreekt. Die sessies waren zo slecht nog niet. In drie weken kwam er materiaal voor een een lp met daarop drie nummer-1 hits, veel nummers die naar Abbey Road zouden doorschuiven in de grondverf, en ook verschillende nummers die in de jaren erna op verschillende solo-lp's van John, Paul en George zouden verschijnen. 

Ik zie deze film ook in samenhang met de eerder verschenen Let It Be 51 Year Anniversary Edition en het toen ook verschenen koffietafelboek. Hebben we nu alles wat ons hartje begeert? 

Ik had graag ook de oorspronkelijke film Let It Be opnieuw uitgebracht zien. Beeld en geluid gerestaureerd door Peter Jackson en Giles Martin (graag wel in de oorspronkelijke 4:3 aspectratio, want als je dat omzet naar 16:9 snij je 25% van het beeld weg). Het had een mooie bonusdisk kunnen zijn. 

Ik zou graag het optreden op het dak zien zonder de straatinterviews, aanbellende politieagenten, gesprekken in de receptie, of gezien vanaf een dak aan de overkant. Leuk voor de documentaire, maar het is suboptimaal voor het optreden zelf. Dus alleen gezien door de 5 camera's op het dak zelf. Het had een mooie bonusdisk kunnen zijn.

Ik zou graag het volledige optreden op het dak uitgebracht zien op cd. Zie mijn eerdere blog, onder cd5, inmiddels is het wel beschikbaar via verschillende streamingdiensten. 

Ik zou graag de Apple Studio Performance van 31 januari niet tijdens en tussen de aftiteling zien. Ik begrijp dat Peter Jackson, net als Michael Lindsay-Hoge, op zoek was naar een rond verhaal, maar 31 januari was de laatste dag van de sessies, en leverde Let It Be, The Long And Winding Road en Two Of Us op. 

Peter Jackson heeft geweldig werk gedaan, door steeds meer materiaal in de documentaire te stoppen, naar eigen zeggen om te voorkomen dat het nog eens 50 jaar onbereikbaar zou zijn. Hij heeft ook gesuggereerd dat een versie van 12 uur goed mogelijk zou zijn. Dat is niet gebeurd. Inmiddels is er sprake van een nieuw Beatlesproject voor Jackson, daar is verder nog niets over bekend, behalve dat het een 'live action movie' zal zijn. Ik ben benieuwd en beducht.