De eenzaamste 20 minuten van de mensheid

Dit is (na Stultifera Navis) een wat bijzonderder boek van A.F.Th. van der Heijden. Samen met striptekenaar Dick Matena, in dit geval. De eenzaamste 20 minuten van de mensheid, een stripversie van een deel van het hoofdstuk De eenzaamste twintig minuten uit de geschiedenis van de mensheid, uit Het schervengericht uit 2007. 

Een hoofdstuk dat ik destijds las met een ijskoude vuist om mijn hart, zo voelde het. Het verhaal (onderdeel van de Homo Duplex-reeks) is ingegeven door de gruwelijke moord op de hoogzwangere Sharon Tate in 1969 en bevat de gedachten en ervaringen van de voldragen foetus tijdens en na de moord.

Dit boekje bevat een deel van de teksten uit dit hoofdstuk, aangevuld met fragmenten uit twee andere: The Egg Man en Grafton Aviation. De tekeningen zijn grotendeels in oud roze-achtige tinten, op de pagina's 'buiten de baarmoeder' na.

Het is een mooie uitgave, zowel tekst als tekening, maar ik geef uiteindelijk toch de voorkeur aan de breed-uitwaaierende originele romans van AFTh. Er zijn 350 (gesigneerde) exemplaren, ik heb nummer 53.

) 

Get Back

 

De afgelopen dagen keek ik nog eens naar Peter Jacksons Beatlesfilm Get Back, nu op drie blu-raydisks.

Vorig jaar zag ik het al op Disney+, en in februari zag ik The Rooftop Concert, in IMAX-kwaliteit in de bioscoop. (Paul McCartney gebruikte verder tijdens zijn laatste tour dit jaar een speciale clip van I've Got A Feeling met alleen de zang van John, zodat Paul en zijn band 'samen met John konden spelen'. )

Ik vat het even samen: een geweldige documentaire, met een fantastische beeld- en geluidskwaliteit, die de 'beruchte' Get Back-sessies in een ander daglicht zet. Vooral John en George hebben deze sessies in interviews weggezet als 'worst, miserable, hell'. Niets van waar. Het sentiment is vooral ingegeven door wat er in de maanden erna gebeurde. Het waren soms moeizame sessies, ik denk omdat The Beatles geen focus hadden, niet konden besluiten wat ze aan het doen waren. Repeteren voor een optreden, een live-lp. een televisiedocumentaire, een film, een studio-lp? 

Overigens was Beatlesbiograaf Mark Lewisohn al eerder tot die conclusie gekomen, nadat hij in januari 2019 alle beschikbare materiaal 'real time' 50 jaar na de sessies had bekeken en beluisterd. Hier zijn opgeluchte tweet na afloop.

@TheBeatles did it and now I’ve done it. An exhausting but exhilarating month’s work comes to an end. Finally I know how it was – and how I’ve been wrong in all my past writings. We’ve ALL had it wrong. Roll on Peter Jackson’s film and my Volume 3. #Twickenham #SavileRow #Jan69 pic.twitter.com/XhX2DrtCUU

— Mark Lewisohn (@marklewisohn) January 31, 2019

Over de sessies zijn letterlijk boeken vol geschreven. Ik hou het bij mijn kleine observaties. De communicatie tussen The Beatles. Het gebrek aan communicatie. De oogopslag van Paul, die John als geen ander kent, en weet wat er gebeurt. Ik vind het fascinerend. Maar ook de omslag in humeur na de verhuizing naar Savile Row. 26 januari bijvoorbeeld vind ik een fantastische dag die veel van wat erover geschreven is weerspreekt. Die sessies waren zo slecht nog niet. In drie weken kwam er materiaal voor een een lp met daarop drie nummer-1 hits, veel nummers die naar Abbey Road zouden doorschuiven in de grondverf, en ook verschillende nummers die in de jaren erna op verschillende solo-lp's van John, Paul en George zouden verschijnen. 

Ik zie deze film ook in samenhang met de eerder verschenen Let It Be 51 Year Anniversary Edition en het toen ook verschenen koffietafelboek. Hebben we nu alles wat ons hartje begeert? 

Ik had graag ook de oorspronkelijke film Let It Be opnieuw uitgebracht zien. Beeld en geluid gerestaureerd door Peter Jackson en Giles Martin (graag wel in de oorspronkelijke 4:3 aspectratio, want als je dat omzet naar 16:9 snij je 25% van het beeld weg). Het had een mooie bonusdisk kunnen zijn. 

Ik zou graag het optreden op het dak zien zonder de straatinterviews, aanbellende politieagenten, gesprekken in de receptie, of gezien vanaf een dak aan de overkant. Leuk voor de documentaire, maar het is suboptimaal voor het optreden zelf. Dus alleen gezien door de 5 camera's op het dak zelf. Het had een mooie bonusdisk kunnen zijn.

Ik zou graag het volledige optreden op het dak uitgebracht zien op cd. Zie mijn eerdere blog, onder cd5, inmiddels is het wel beschikbaar via verschillende streamingdiensten. 

Ik zou graag de Apple Studio Performance van 31 januari niet tijdens en tussen de aftiteling zien. Ik begrijp dat Peter Jackson, net als Michael Lindsay-Hoge, op zoek was naar een rond verhaal, maar 31 januari was de laatste dag van de sessies, en leverde Let It Be, The Long And Winding Road en Two Of Us op. 

Peter Jackson heeft geweldig werk gedaan, door steeds meer materiaal in de documentaire te stoppen, naar eigen zeggen om te voorkomen dat het nog eens 50 jaar onbereikbaar zou zijn. Hij heeft ook gesuggereerd dat een versie van 12 uur goed mogelijk zou zijn. Dat is niet gebeurd. Inmiddels is er sprake van een nieuw Beatlesproject voor Jackson, daar is verder nog niets over bekend, behalve dat het een 'live action movie' zal zijn. Ik ben benieuwd en beducht.

Het moet, maar het is goed

Ik heb er een tijdje tegenaan gehikt, maar vanmiddag ben ik dan begonnen met het (naar mijn idee) drastisch uitdunnen van de boekenkasten.

Boeken, u weet misschien hoe dat gaat, vaak lees je ze maar een keer, en staan ze alleen maar plankruimte in te nemen. Bij mij 6 Billy's van 90 cm, 4 van 60, en een oudere lagere boekenkast. De meeste daarvan dubbel beladen, dus twee rijen achter elkaar. Vol.

Binnen afzienbare tijd gaan we verhuizen, kleiner wonen, en dus moeten er spullen de deur uit. Ook boeken. Het moet, maar het is goed. Veel van die boeken zal ik toch nooit meer inzien. Ik houd natuurlijk de boeken die mij dierbaar zijn, die ik soms herlees, waar ik soms in blader om iets in op te zoeken. 

Ik ga er redelijk systematisch doorheen, eerst de Nederlandse literatuur. De boeken staan alfabetisch op schrijver. 

Ik ben nu bij de K, het is genoeg voor vandaag, ik ga morgen verder met L - Z, daarna vertaald, Engels, Duits, en zo door. Ik heb nu een complete Billy gevuld met boeken die weg kunnen. 

Hier een foto van wat er aan de hand is. Deze boeken gaan overigens allemaal de deur NIET uit. Stel je voor: Biesheuvel, Brouwers, Canaponi, Elsschot!

Tussen de boeken kom ik soms aardige dingetjes tegen, die ik kennelijk even had weggelegd en daarna was vergeten.

Bijvoorbeeld deze oude Tirade, met een bijdrage van G.K. van het Reve. Later gebundeld in Schoon Schip (1945 -1984), met de iets gemoderniseerde titel Henrik Ibsen op het Televisiescherm (met een k en hoofdletter T).

In hetzelfde nummer ook de oorspronkelijke versie van het verhaal Gezinsverpleging van Jan Wolkers, met de volledige naam van huisgenote Marie. In Serpentina's petticoat is dit verhaal licht geretoucheerd om de privacy van deze toen nog levende persoon te beschermen.

Morgen verder mensen. Morgen verder.

Aanvulling 27 juli: De Nederlandse literatuur is gedaan. Ik heb nu 11 meter boeken apart gezet voor 'bestemming elders'. Volgende keer een Billy met Engels- en Duitstalige boeken, en een of twee verloren Franstalige boeken. Daarna vertaalde literatuur, enzovoorts. Moedig voorwaarts!

Wie boeken koopt krijgt boekenleggers mee. Deze heb ik uit de nu doorgenomen kasten geveegd. Er zullen er ook nog in boeken zitten. Ik spaar ze niet, dus ze gaan weg. Hoewel, ik zie er ook nog twee (uiterst rechts en ergens in het midden) van boekhandel Academia uit Delft. Dat was een fijne zaak, volgens mij zijn ze midden jaren '80 failliet gegaan.

6 juni 1962

Vandaag 60 jaar geleden, 6 juni 1962, begon een van de grootste muzikale avonturen uit de popmuziek. The Beatles (toen nog John, Paul, George & Pete) waren voor het eerst in de EMI Recording Studios in Londen, 's avonds tussen zes en acht, in Studio 2. Er waren aanvankelijk wat problemen met de tamelijk primitieve apparatuur van de groep, er moest een en ander aan gerepareerd en veranderd worden voor het kon worden aangesloten. Ze namen in een niet bekend aantal takes vier nummers op, Besame Mucho, Love Me Do, P.S. I Love You en Ask Me Why. Van deze sessie is een acetaatpersing bewaard gebleven met daarop de eerste twee nummers, misschien omdat deze als de beste werden beoordeeld, met een single als beoogd resultaat. The Beatles kregen voor deze sessie een vergoeding, zoals toen overeengekomen met de vakbonden voor studiowerk, van £7 10s (old money) per persoon.

Die nummers werden toen niet uitgebracht. In augustus 1962 werd Pete Best vervangen door Ringo Starr, in september werden Love Me Do en P.S. I Love You opnieuw opgenomen, en op 5 oktober uitgebracht als de eerste single. De bewaarde opnames van 6 juni kwamen in 1995 alsnog uit, op Anthology 1.

 

Een paar jaar geleden werd duidelijk dat Geoff Emerick, de tape operator van EMI die jarenlang betrokken zou blijven bij de Beatles-platenopnames, tegen de instructies van EMI in de niet-gebruikte opnames niet (zoals toen gebruikelijk was) had gewist maar had meegenomen. Wie wat bewaart, die heeft wat. Het eigendomsrecht daarvan wordt nu betwist door de rechtsopvolger van EMI-Parlophone, Universal Music en (de erven van) Geoff Emerick. Deze tape zou een geweldige toevoeging zijn bij een 60 year anniversary edition van de eerste lp, Please Please Me, in 2023. Maar dat zal er wel niet van komen.

Mijn schep

We ruimen de garage op, in stappen. Vanmorgen kwam dit ding uit een vak tevoorschijn.

 

Mijn schep. Of althans: wat er van over is. Toen ik vijf werd kreeg ik een mooie rode schep, met een essenhouten steel. Ik heb daarmee ongeveer het hele Stille Strand van Scheveningen omgeschept. Mijn kinderen hebben hem ook veel gebruikt, tot op een dag de steel brak. Een essenhouten steel breken, dan moet je je best doen. (U merkt, ik vind dat nog steeds 'een dingetje'.) 

Ik dacht toen: jammer, maar ik maak er een nieuwe steel aan. U weet hoe dat gaat. Life is what happens to you while you're busy making other plans. 

Mijn schep ligt nu in de vuilcontainer.

Aanvulling 17 juni:

Uit de garage kwam nu ook de steel tevoorschijn.

Het is goed dat ik het blad al had weggegooid, anders was ik wellicht gaan 'repareren'. Waarom? Voor wie?

It's a Wonderful Life, dus

Ik denk dat ik 9 jaar was, toen ik vlak voor Kerstmis met de klas naar een filmvoorstelling ging in het Haagse Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, beter bekend als K&W. 

Foto: Wikipedia

Ik vond het een indrukwekkende zaal, op Wikipedia lees ik dat er meer dan 2000 man in gingen. Volgens mij allemaal schoolkinderen, die middag. Ik moet het met de herinnering doen, dit was de enige keer dat ik er was. Ongeveer een jaar later brandde het gebouw tot de grond toe af, een legendarische fik in het Haagse. We zaten op een balkon, ergens achteraan, aan de rechterkant. De film werd ingeleid door iemand die het had over de maker, kennelijk een beroemd iemand, dat praatje duurde lang, weet ik nog. De film zelf ging over een man die zijn leven nutteloos vond en op het punt staat van een brug te springen, maar te zien kreeg hoe het zou zijn geweest als hij niet geleefd had. 

Op een of andere manier is die film altijd, zij het vaag, bij mij gebleven. Alleen, hoe heette die nou. Als 9-jarige sprak ik geen vreemde taal, dus de titel was mij niet bijgebleven. Van tijd tot tijd probeerde ik het mij te herinneren, de laatste jaren deed ik soms een Google-zoekopdracht. Iets als 'film, meaning of life, 1950's'. Dat gaf allemaal onbruikbare resultaten. 

Vannacht zat ik te lezen ik in Liefde, het tweede deel uit de Mijn strijd-reeks van Karl Ove Knausgård. Op bladzijde 458 gaat het dan ineens over It's a Wonderful Life, een film van Frank Capra uit 1946. Over een man in crisis, waarbij een engel ingrijpt en hem laat zien hoe de wereld er zonder hem zou hebben uitgezien. Dát was die film. Nagekeken op internet, het klopt helemaal, inclusief de herinneringen aan beelden uit de film die ik nog heb.

Het is misschien gek, maar ik vind het bevredigend dat dit gaatje in mijn geheugen na bijna 60 jaar weer gedicht is. Lezen is zo gek nog niet.

P.S.: Ik las dit boek van Knausgård overigens al eerder, in 2014. Toen viel het kwartje nog niet.

Drie struikelstenen - Stolpersteine aangevraagd

Kent u het Stolpersteine-project van Gunter Demnig? Het project houdt kort gezegd in, dat messing gedenksteentjes worden geplaatst in de bestrating bij huizen, waarvan de bewoners door de nazi's vervolgd en vermoord zijn. Joden, zigeuners, Roma en Sinti, homo's, politieke tegenstanders, verzetsstrijders.

Ik vind het een mooi en zinvol project. In een gewone straat, in een gewone stoep, ligt ineens zo'n steentje met een naam en wat gegevens. Het geeft de voorbijganger allicht een moment van nadenken.

In Den Haag zijn naar mijn idee nog niet heel veel Stolpersteine geplaatst. Opmerkelijk omdat het voor de oorlog na Amsterdam de gemeente was met het grootste aantal Joodse inwoners. In de wijk waar ik opgroeide, Laakkwartier, liggen volgens mij twee Stolpersteine, als ik bij mijn moeder op bezoek ben en boodschappen doe loop ik er wel eens langs.



De eerste steen ligt in de Paets van Troostwijkstraat bij nummer 115. Daar woonde Gerrit Jan Bakker, kassier op een effectenkantoor, geboren 1903 in Den Haag, vermoord 1944 in Mauthausen. Gerrit Jan Bakker was lid van het verzet. (Bron: Oorlogsgravenstichting)



De tweede steen ligt een paar straten verderop, in de Damasstraat bij nummer 174. Daar woonde Eduard Julius Bogman, automonteur, geboren 1924 in Den Haag, vermoord 1945 in Neuengamme. Ook Eduard Julius Bogman was lid van het verzet. (Bron: Oorlogsgravenstichting)

In Laakkwartier liggen volgens mij nog geen Stolpersteine voor Joodse slachtoffers. Die zijn er wel geweest. 

Eerder deed ik in dit blog al verslag van mijn onderzoek naar het leven van het gezin Raphalowiz-Velleman, dat tot augustus 1942 woonde in mijn latere ouderlijk huis in Den Haag. Meer uitgebreid heb ik allerlei verzamelde informatie, waaronder een beknopte levensloop en stamboomgegevens, geplaatst op een website, die van tijd tot tijd door mij aangevuld wordt met nieuw-gevonden informatie.

Ik heb vandaag drie Stolpersteine aangevraagd, voor dit gezin: Henri, Josephina en Marcel Philip Raphalowiz-Velleman. Ik heb contact met twee familieleden, zij vinden het een mooi gebaar. Voor mij een aansporing om de aanvraag, na te lang dubben en uitstellen, nu vol overtuiging door te zetten. Ik lees dat de beoordeling van de aanvraag 2 tot 8 weken duurt, en dat er daarna een lange wachtlijst is. Maar op een dag zullen die stenen (hoop ik) geplaatst worden, ter nagedachtenis aan dit gewone Haagse gezin.

Het is voor iedereen mogelijk om de plaatsing van een Stolperstein aan te vragen. In de gemeente Den Haag kan dat hier.

Aanvulling 30 maart: De aanvraag is goedgekeurd, echter maar voor 2 stenen, terwijl ik er 3 aanvroeg. Ik weet niet wat er mis ging, en zal navraag doen.

Aanvulling 17 mei: Ik ontving nu goedkeuring voor de 3 door mij aangevraagde stenen. Wellicht, hopelijk zullen ze in de eerste helft van 2023 geplaatst worden. Fijn.