50 boeken - vraag 39: Lees je weleens andere boeken dan boeken met tekst? En is dat dan nog lezen?

Dit is een leuke vraag. Boeken zonder tekst. En 'lees' je die dan.

Niet echt zonder tekst, maar wel (vaak) met minder tekst, zijn stripboeken. Die las ik wel, maar nu niet meer. Ik heb ook geen stripboeken meer, wat ik had is doorgegeven aan de kinderen. Kunstboeken. Daar heb ik er wel een paar van. Fijn om naar te kijken, maar er staat ook tekst in. Over de kunstenaar en zijn werk. Echt kunstboeken zonder tekst heb ik volgens mij niet.

Tekst, wat is tekst? Als je dingen als dit ziet:

13 Pa4-b6 d4-d3
14 Lf1×d3
Noodzakelijk, anders volgt 14 ... Db1#
14 ... Db7-b2

is dat lezen? Ik denk het wel, je kunt begrijpen wat er bedoeld wordt, opeenvolgende (schaak)zetten houden verband met elkaar, je kunt er over nadenken, jezelf een beeld over het geheel vormen, al dan niet met een schaakbord bij de hand. Lezen. Ik heb betrekkelijk veel van dit soort 'teksten' gelezen, in schaakboeken en -rubrieken. Dat is dus misschien ook niet wat bedoeld wordt.

Ik heb ook boeken met een vrij specialistische, encyclopedische inhoud.



Is dit tekst? Er zijn geen zinnen. Het is meer een opsomming van gegevens. Het verband tussen de volgnummers is vrij indirect. Het betreft achtereenvolgens een door Paul McCartney geproduceerde lp van Mary Hopkins, een single van Cream met George Harrison-compositie, een single van James Taylor waar Paul McCartney op meespeelt en een door George Harrison geproduceerde lp van Jackie Lomax, waarop ook Paul en Ringo meespelen. Inderdaad, een discografie van 'alle' platen met JPGR. Ik heb meerdere van dat soort boekwerken, en ik heb ze letterlijk honderden keren in mijn hand gehad. Van begin tot einde lezen is er niet bij. Maar het is wel lezen.

Het boek waar ik het ook nog even over wil hebben. Een atlas. Topografie. Zeeland, Limburg, de Waddeneilanden, hoe zou het daar zijn. En verder. Ik denk dat ik 7 was, en alle Europese landen en hoofdsteden kende. Goed, het waren er toen minder dan nu, maar toch. Boedapest, Boekarest, Sofia, Reykjavik. Een tijdje was het een kunstje op verjaardagen van ooms en tantes. Gisteren realiseerde ik me dat een atlas het allereerste boek was dat ik zelf bezat. Eerder dus dan Pietje Bell, waarvan ik tot nu toe dacht dat het mijn eerste eigen boek was. Dat stukje moet dus ook aangevuld. De King Wereldatlas.
Op internet vond ik een plaatje. Deze was het.



Ik ben er uren, dagen, maanden mee zoet geweest. De steden, wegen, spoorlijnen. De gebergten. De kleuren van de landen.

Ik kreeg hem van een oom, die was drogist en had misschien wel een stapeltje, van de pepermuntleverancier of zo. Ik weet het niet. In ieder geval was ik er blij mee.

Waar is die atlas gebleven? Misschien ligt hij nog bij mijn moeder, diep in een kast. Dit weekeind eens vragen. Dan ga ik er weer in lezen.

#50boeken (eigenlijk: #50books) wordt dit jaar gedaan door Hendrik-Jan de Wit. Iedere zondag stelt hij een vraag met betrekking tot boeken. De blogs die we daarover schrijven verzamelt hij op zijn weblog, waar dus een overzicht te vinden is van alle reacties op deze vragen.

Update 2 oktober 2016: De King Wereldatlas ligt niet bij mijn moeder. Kennelijk een keer weggegooid. Jammer. Misschien dat ik er een koop op boekwinkeltjes.nl. Maar dat is toch niet helemaal hetzelfde.

Radiodistributie

Getriggerd door een berichtje op Twitter.
Mijn grootouders hadden een bakbeest van een radio in de kamer staan. Als je hem aanzette lichtte hij op, door het opwarmen van de buizen. Op de afstemschaal stonden verre steden. Zagreb, Milano, Breslau, Beromünster, Dublin. Wat een hoop stations. Meestal waren ruis en kraak met onverstaanbare gesprekken in de verte het enige wat ik er uit wist te krijgen. Mijn grootvader greep dan in en zette hem weer op 'Hilversum'.
Thuis hadden we geen radio. Wij hadden draadomroep of, zoals mijn ouders zeiden, radiodistributie. Dat was eigenlijk een soort kabelradio. Ik weet niet precies waarom we radiodistributie hadden en niet een 'echte' radio, misschien was het gewoon bij de bouw van het huis (1932) mee aangelegd. De distributie werd verzorgd door de PTT. Volgens mij zit er in het portiek bij mijn moeder nog een verdeelkastje, voor splitsing naar de verschillende woningen. Volgende keer eens kijken.
Ik kan bij mijn moeder in huis nog aanwijzen waar de schakelaar zat. Links naast de schoorsteen. Op internet vond ik een foto van het model dat wij hadden. Vier standen: I, II, III en IIII.



Hiermee te ontvangen Hilversum I en II, en twee buitenlandse zenders, waar we nooit naar luisterden. Hilversum III (laat staan Radio 3FM) bestond nog niet, zoals Herman van Veen zong. Bij die schakelknop hoorde ook een 'luidspreker', een foeilelijk ding dat bij ons achter de bank verstopt werd, daarmee werd ook het op zich goede, want storingsvrije geluid weggemoffeld.

Op een dag won mijn vader met een ingezonden slagzin een Erres transistorradio. Ook hiervan vond ik een afbeelding.



Er stonden niet zoveel stations op als bij mijn grootouders, maar toch. Ergens aan de linkerkant van de afstemschaal vond ik (niet vermeld) een nieuw radiostation, Radio Veronica. Eennegentwee, goed idee, luister mee naar Veronica!

Dat was de eerste echte radio die we hadden.

Oorlog en vrede

Ik kreeg dit boek in 2008. Daarna ondernam ik twee pogingen (1, 2) om het te lezen. En ik strandde twee keer. Drie keer is scheepsrecht, ik nam mij voor om het nog één keer te proberen.

Ik ben op 7 juli begonnen, en las de laatste bladzijde op 15 september. Tussendoor en daarnaast las ik ook nog wat andere boeken, o.a. Paul McCartney, The Life, 853 bladzijden, dus vandaar dat het wat langer duurde. 1606 bladzijden, inclusief noten, aantekeningen, landkaarten, register en nawoord. OK, het register heb ik niet gelezen. De rest wel.

Waarom lukte het dit keer wel? Ik denk omdat ik mij realiseerde dat dit niet een boek is dat je in drie dagen uitleest. Ik had geen (bewuste of onbewuste) termijn, ik wilde het alleen wel dit jaar uitlezen. Dat is gelukt, eigenlijk moeiteloos. Vorige keren liep ik ook stuk op de vele personages met (voor mij) ingewikkelde Russische namen. Voornaam, patroniem, familienaam. Wie is nou ook weer wie en bij welke familie hoort hij of zij. dat is best ingewikkeld, vond ik. Ik heb dit keer foto's gemaakt van de bladzijden met Dramatis Personae en geprint, zodat ik niet steeds hoefde te bladeren. Dat hielp, en na enige tijd had ik ze niet meer nodig.



Het klinkt allemaal misschien verschrikkelijk, maar dat is het niet. Ik heb het boek gestaag, met interesse en plezier gelezen. Ik ga het hier niet navertellen. Oorlog en vrede. Mij spraken de oorlogsscènes het meest aan. De slagen bij Austerlitz en bij Borodino, de inname en het branden van Moskou. Ik heb het geleerd met geschiedenis, Tolstoj weet het uitgebreid en zeer beeldend te beschrijven. Maar ook het leven van arm en rijk, in Sint-Petersburg, in Moskou, het zijn geweldige stukken.

Opvallend vond ik dat de overtocht van de rivier de Berezina, bij ons zo bekend van de schoolplaat, er tamelijk beknopt vanaf komt. Terzijde.



Alsof het verhaal nog niet mooi genoeg was voegde Tolstoj er ook nog eens twee epilogen bij. De eerste is het verdere verhaal van de hoofdpersonen, zeven jaar later, en de tweede epiloog gaat over hoe geschiedenis geschreven wordt. Volgens Tolstoj vaak op een verkeerde manier. Dit voegt naar mijn idee niets toe aan het verhaal. Hoe Tolstoj denkt over de geschiedenis blijkt al overduidelijk in de eigenlijke roman. De geschiedenis wordt volgens Tolstoj niet bepaald door geniale individuen, maar door de toevallige samenloop van ontelbare omstandigheden.

Napoleon is een machteloos persoon.

Omdat ik toch bezig was, keek ik na het boek uitgelezen te hebben ook nog in een paar avonden de (opgenomen, de uitzendingen waren toen ik het boek las) BBC-serie War & Peace, die op BBCFirst werd uitgezonden. Dat viel niet mee. Zoals bijna altijd: het boek was beter. Veel beter.

Je hebt wél iets te verbergen

Privacy niet belangrijk vinden omdat je niets te verbergen hebt, is hetzelfde als niet geven om de vrijheid van meningsuiting omdat je niets te zeggen hebt.
- Edward Snowden
(een van de motto's van dit boek)

Dit boek las ik met stijgende verbazing, zal ik maar zeggen. Goed beschouwd is het onthutsend. Ik wist natuurlijk wel dat welke advertenties je op internet ziet bepaald wordt door je surfgedrag. Je zoekt een nieuw mobieltje en er komen allemaal advertenties van providers langs. Of je kijkt naar een vakantie in Portugal en nu.nl staat er vol mee. Beide meegemaakt, dit jaar. Iets met cookies, zoveel wist ik. Hoe het precies werkt doen de auteurs hier uit de doeken. Je handelingen op internet worden opgeslagen, er worden profielen van je aangelegd, de advertentieruimte op een pagina wordt op basis daarvan in milliseconden geveild. Steeds beter worden de Google's en de Facebooks in het voorspellen wat je doet en wilt. Je data is opgeslagen, en middels steeds veranderende gebruiksvoorwaarden (die toch niemand leest) wordt er steeds meer mee gedaan, en steeds meer mee gekoppeld. Ook met data van (zeg) 10 jaar geleden. Ook met data vergaard toen die verruimde gebruiksvoorwaarden er nog niet van toepassing waren.

Maar ook over de andere zijde van die medaille. Toch wel makkelijk, dat internet, dat Facebook, WhatsApp. In ieder geval een van de auteurs heeft zelf ook een Facebook-account. Professioneel kun je haast niet meer zonder, stelde hij in een radio-interview.

Het boek gaat niet alleen over internet. Het gaat ook over het verlies aan privacy in de openbare ruimte. Over zogenaamd veilige meta-data, 'ontdaan van alle persoonlijke gegevens'. Over de datahonger van de overheid. Hoe die enorme databestanden verder uitgebreid en voor steeds meer toepassingen gebruikt worden. Hoe de overheid bestanden koppelt om onder bewaartermijnen uit te komen. Over de fouten die daarbij ontstaan en hun gevolgen. Over de Amerikaanse Patriot Act.

Het boek geeft ook een Zelfverdedigingsgids, waar je kunt zien hoe je je apparaten (Windows, Mac, Android) zo in kunt stellen dat de schade zo gering mogelijk is zonder het gebruiksgemak al te zeer aan te tasten.

Update:
Alsof de duivel er mee speelt. Vandaag in NRC.

50 boeken - vraag 38: Hoeveel van de boeken in je boekenkast heb je eigenlijk gelezen?

Ik beperk mij even tot de boekenkasten in de woonkamer. In die kasten staat de Nederlandse, buitenlandse en vertaalde literatuur.

(Boven staan kasten met kinderboeken, studieboeken voor zover ik ze niet al weg heb gedaan, non-fictie en naslagwerken. De kinderboeken heb ik grotendeels (voor)gelezen, de studieboeken te weinig bestudeerd, de non-fictie gelezen en de naslagwerken ingezien als ik wat wilde opzoeken.)

Terug naar de literatuurkasten. Alles wat in die kasten staat heb ik gelezen, eenvoudig omdat ik een boek pas in de kast zet als ik het gelezen heb. De uitzondering die deze regel bevestigt is De kleine Neurasthenicus, Beknopte handleiding tot een ordentelijk leven door Herman Gerard de Cock, onlangs voordelig aangeschaft en nog niet gelezen. Ik ben van plan dat dit jaar te bekijken tijdens het herlezen van De Avonden van Gerard Reve. Dat boek hoort niet in de kast maar is daar kennelijk 'even neergelegd'. Blij dat ik dit nu zie, ik haal het na schrijven van dit blogje weg.

De meeste boeken die ik aanschaf worden (vrijwel) meteen gelezen. Wat ik pas kocht en nog niet gelezen heb vormt soms een stapeltje naast mijn bed. Op dit moment ligt daar alleen Uit & Thuis, van Karl Ove Knausgård en Fredrik Ekelund. Deze week begin ik daar aan, denk ik.

Maar dan blijft nog over de categorie waar de vraagsteller misschien eigenlijk op doelt. De overige boeken die ik nog niet gelezen heb. De boeken die ik al jaren in huis heb, maar nog niet uitgelezen, soms zelfs nog niet ingezien. Die staan en liggen bij mij op een plank in het voor-zijkamertje (de 'studeerkamer', door dochter en echtgenote aangeduid als de 'jouw rommelkamer', maar dit terzijde).

Ik noem een paar titels. Daar staan 4 dikke boeken, een prachtige uitgave, met de Russische en Amerikaanse romans van Vladimir Nabokov. Ik schat 4 x 850 bladzijden. Ik heb wel wat titels van Nabokov gelezen, maar niet uit deze editie. Komt nog. Ooit. Dan een cassette met Op zoek naar de verloren tijd van Marcel Proust. Drie van de zeven delen gelezen. Moet ik weer eens oppakken. In De wegen der vrijheid van Sartre steekt een bladwijzer, op bladzijde 287 van de bijna 1000. Die bladwijzer zit daar denk ik al sinds midden jaren 80. Dat wordt niks meer. Het Koninkrijk de Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog van Dr. L. de Jong. In Deel 11c, Nederlands-Indië III zit de bladwijzer bij blz. 349. Het voorgaande heb ik allemaal gelezen, maar hoe het afloopt? (Lang op dit plankje staan is niet hopeloos. Dit weekeind las ik Oorlog en vrede uit. Na 2 valse starts, gekregen in 2008.) Karel van het Reve, Verzameld werk 7. Ik lees elk jaar een deeltje, deze staat gepland voor 2017. Er staat nog meer, hier laat ik het even bij.

P.S.: De kleine zenuwlijder is inmiddels uit de kast weggehaald.

#50boeken (eigenlijk: #50books) wordt dit jaar gedaan door Hendrik-Jan de Wit. Iedere zondag stelt hij een vraag met betrekking tot boeken. De blogs die we daarover schrijven verzamelt hij op zijn weblog, waar dus een overzicht te vinden is van alle reacties op deze vragen.

Een grote misstand aangepakt!

Vandaag is in de Tweede kamer een wetsvoorstel van minister Schippers aangenomen, waardoor zorgverzekeraars inzage kunnen krijgen in medische dossiers, om zorgfraude op te sporen.
Die fraude bedroeg in 2015 11 miljoen euro. Dat is veel geld.
Maar het is ook: niet meer dan 0,015 % van het totale zorgbudget.
11 miljoen euro, dat is gemiddeld 65 cent fraude per ingezetene per jaar. Vergelijkt U dat met het eigen risico, of met de maandpremie.
Overigens wordt van die 11 miljoen het overgrote deel (9,6 miljoen) gefraudeerd niet door patiënten, maar door zorgverleners of tussenpersonen.
Om hieraan een eind te maken besloot de Tweede Kamer tot opheffing van het medisch geheim. Van U en van mij. Uw zorgverzekeraar kan er bij.
Ik hoop op gezond verstand bij de Eerste Kamer.

And now....Here They Are! THE BEATLES!

2016 cd-hoes

Eindelijk verscheen dan toch de cd-versie van de enige live-lp van The Beatles. Live At The Hollywood Bowl. Ik heb 'm nu een paar keer beluisterd. Hij is goed. Hij is kort. Fijn: de geluidskwaliteit is aanzienlijk verbeterd. Er is een andere (in de archieven teruggevonden) kopie van de tapes gebruikt, met een iets betere kwaliteit dan van de tape gebruikt voor de lp uit 1977. Door de voortschrijdende techniek was het nu ook mogelijk om vanuit de 3-track (U leest het goed: niet meer dan 3 geluidssporen) opnames The Beatles en het waanzinnig gillende publiek enigszins te scheiden (de-mixing). Het niveau van het gegil is wat teruggemixt. In het geluid staan onze helden nu 'losser' van de mania. Volgens mij is er aan de zang (met name bij John) wat galm (reverb) toegevoegd. Even wennen, dat wel.

Er is een paar keer geprobeerd een live-lp van The Beatles uit te brengen. De eerste keer was al in 1962, kort na het verschijnen van de eerste single Love Me Do. Op 9 december 1962 nam producer George Martin een kijkje bij een optreden in The Cavern in Liverpool, om de mogelijkheden voor een live-lp te bekijken. Dat ging niet door, naar verluidt vanwege de matige akoestiek en de hoge luchtvochtigheid, schadelijk voor de EMI-opnameapparatuur. In plaats daarvan zou begin 1963 als eerste lp Please Please Me verschijnen. Ook leuk, maar Live at The Cavern (of zoiets) zou heel interessant geweest zijn. Jammer.

In 1964 waren The Beatles mateloos populair in Amerika. Hun Amerikaanse platenmaatschappij Capitol nam een optreden in The Hollywood Bowl op met de bedoeling een live-lp uit te brengen. Er werd een proefplaat geperst, maar The Beatles en manager Brian Epstein vonden het resultaat niet goed genoeg.


1964 tapebox voor geplande live-lp

De hele opname werd gedomineerd door een vrijwel onophoudelijk gegil van bijna 18000 fans, totale Beatlemania. The Beatles konden tijdens het spelen zichzelf niet horen (geen fold back speakers). De fans konden in veel gevallen The Beatles ook niet horen. Gekkenhuis. De live-lp kwam niet, maar een fragment van Twist And Shout werd gebruikt op The Beatles' Story, een documentaire 2lp met interviews en persconferenties.

In 1965 waren The Beatles weer in Amerika, en weer traden ze op in The Hollywood Bowl, en weer nam Capitol de (in dit geval: twee) optredens op met de bedoeling er een lp van te maken. En weer ging het feest niet door.

1971. The Beatles waren uit elkaar, maar de platenmaatschappij had toch behoefte aan een nieuwe Beatleplaat. Phil Spector, die in New York samen met John diens nieuwe lp Imagine aan het mixen was, kreeg de opdracht uit de bestaande Hollywood Bowl-opnamen een beluisterbare live-lp samen te stellen. Dat is kennelijk niet gelukt, want die plaat is er niet gekomen. Ik denk dat Paul, die woedend was over het productiewerk van Spector bij Let It Be, een veto heeft uitgesproken.

In 1977 verscheen op het Duitse Bellaphon Records een 2lp van The Beatles, Live! at the Star-Club in Hamburg, Germany; 1962. Een amateuropname uit de Hamburg-periode, zeer matig van kwaliteit, maar fascinerend om naar te luisteren. En het verkocht goed. Dit overtuigde EMI er van dat een live-lp van The Beatles een commercieel succes zou kunnen zijn.
George Martin ondernam een poging en stelde uit de 3-track opnamen van de drie opgenomen shows een lp samen, die verscheen als The Beatles at The Hollywood Bowl (zonder 'Live'). De lp eindigde in Engeland op de eerste plaats, er werden er een paar miljoen van verkocht.


1977 lp-hoes

In 1996 verscheen de tweede 'reünie-single' van The Beatles, Real Love. De b-kant was Baby's in Black, een edit van de opnamen van dat nummer van de twee Bowl-concerten uit 1965.

En nu is er dan de cd. Hoewel er meer ruimte op de cd is dan op een lp, is de oorspronkelijke keuze van nummers door George Martin gehandhaafd, mogelijk als eerbetoon (Martin overleed begin dit jaar), maar misschien vooral omdat dat domweg de beste nummers waren. Er zijn wel vier extra nummers, maar die staan er ná het laatste concertnummer Long Tall Sally achteraan geplakt. Een vreemde keus, ze hadden makkelijk op hun oorspronkelijke plaatsen in het optreden gezet kunnen worden.

Niet te veel miepen, it's The Beatles. Hier het vroege werk, waaronder een aantal rock 'n' roll-covers. De nummers kennen we allemaal. Mijn favoriete track: Dizzy Miss Lizzy. Goed geluid, de band speelt dapper in een orkaan van gegil. Zoals Paul het omschreef: A great little band.


1964, The Beatles at the Hollywood Bowl