Uit!

Dit was dan het laatste, eenentwintigste deel van het Geheim dagboek van Hans Warren. Het tweeëntwintigste deel over Warrens laatste levensjaar 2001 verscheen al in 2002. De complete reeks beslaat de periode 16 april 1942 tot en met 16 december 2001 (Hans Warren overleed 19 december 2001). Daaraan vooraf gaat dan nog het afzonderlijk gepubliceerde Natuurdagboek, dat liep vanaf 25 april 1936. Een mensenleven. Dit immense uitgeefproject heeft ook jaren gelopen, het eerste deel verscheen in 1981. Zelf ben ik begonnen te lezen op 3 mei 1985.
Wat maakt dat ik ruim twintig boeken van Warren heb gelezen? (De meeste delen heb ik zelfs meerdere keren gelezen, om 'alles weer op een rijtje te hebben'.) Tja, ik weet het niet precies. Dagboeken en biografiën vind ik vaak interessant. De verzorgde schrijfstijl telt mee, de onderwerpen: natuur, kunst, Zeeland, schoonheid en onttakeling, de vaak niets ontziende eerlijkheid, het draagt er allemaal aan bij. Het nu verschenen deel is naar mijn smaak overigens niet het sterkste. De ontluisterende onttakeling van de estheet Warren zet door, en de ruzies met de (ongetwijfeld ook: radeloze) M. nemen toe. Op weg naar het einde. Dat laatste staat beschreven in het deel over 2001, dat zoals gezegd eerder verscheen. Dat is een werkelijk magistraal slotakkoord, of ook: een ware mokerslag.

Warren voelde zichzelf vooral dichter, ik heb zijn Verzamelde gedichten, maar eerlijk gezegd is dat het toch niet voor mij, voor mij is hij vooral dagboekanier. Warren schreef ook 50 jaar lang een Letterkundige Kroniek in de Provinciale Zeeuwse Courant, en schreef behalve in zijn dagboeken, ook in de krant regelmatig een Kunstkroniek. Al deze aspecten komen naar mijn smaak mooi samen in het boekje De Oost, verschenen in 2001. Daarnaast publiceerde hij ook jaarlijks een Poëziekalender, en vertaalde hij samen met zijn partner Mario Molegraaf het complete werk van Plato.

Momenteel zijn er in Middelburg twee tentoonstellingen over Warren: in de Zeeuwse Bibliotheek over zijn nalatenschap (boeken, manuscripten, gedichten en tekeningen), in het Zeeuws Museum over zijn kunstverzameling. Ga ik komende maand naartoe.

Het seizoen is geopend!

Vandaag was de officiële opening van het theaterseizoen hier ter stede. Altijd een feestelijke gebeurtenis, het personeel draagt sjieke kleding, er is een rode loper en champagne.
De voorstelling vanavond was een spectaculaire mix van dans, acrobatiek en stunts, rondom twee grote objecten op het toneel: The Wheel (zie afbeelding) en The Boat. Heel professioneel en kundig, maar mij greep het niet echt. Goed, het is ook moeilijk om het altijd overal iedereen naar de zin te maken. Het was overigens totaal niet vervelend of zo, maar er ontbrak toch een bezieling of sprankeling in deze voorstelling. Voor mij dan.

Shakespeare op TV

Dae afgelopen weken was er aardig wat toneel op de Nederlandse televisie te zien, een aantal prachtige voorstellingen. Dit weekend keek ik naar (eerder opgenomen) De koopman van Venetië door De Theatercompagnie (inmiddels ook slachtoffer van onze cultuurvijandige regering), met schitterende rollen voor Jappe Claes (Antonio) en Pierre Bokma (Shylock).

Het stuk is vaak bestempeld als anti-semitisch, vanwege de bepaald ongunstige rol voor de jood Shylock, waarin veel vooroordelen tegen joden zichtbaar zijn. Toch is dit maar een kant van de zaak. Evengoed kan het stuk dan als anti-christelijk worden opgevat. Hun onderling zakendoen gebeurt onder het mom van naastenliefde, maar is in werkelijkheid hoogst speculatief en opportunistisch. En Shylock wordt uiteindelijk veroordeeld door juridische list en bedrog.

Het stuk gaat m.i. over onderling, wederzijds onbegrip en wantrouwen, een typisch modern vroeg-eenentwintigste eeuws thema, helaas.

Hath not a Jew eyes? Hath not a Jew hands, organs, dimensions, senses, affections, passions; fed with the same food, hurt with the same weapons, subject to the same diseases, heal'd by the same means, warm'd and cool'd by the same winter and summer as a Christian is? If you prick us, do we not bleed? If you tickle us, do we not laugh? If you poison us, do we not die? And if you wrong us, shall we not revenge? If we are like you in the rest, we will resemble you in that. If a Jew wrong a Christian, what is his humility? Revenge. If a Christian wrong a Jew, what should his sufferance be by Christian example? Why, revenge. The villainy you teach me, I will execute, and it shall go hard but I will better the instruction.

—Act III, scene I

Lousje Voskuil

In het Volkskrant magazine van afgelopen weekeinde stond een aardig interview met Lousje Voskuil, de weduwe van. Het beeld van haar dat uit Voskuils boeken naar voren komt werd in dit interview bevestigd, maar ook genuanceerd. Een dame met principes, maar ook met humor en het vermogen tot relativeren. Volgens mij een leuk mens. In ieder geval een leuk interview om te lezen.

In het huis van mijn grootouders

Vandaag was een bijzondere dag. Ik ging op bezoek bij een lieve nicht van mij, in Breskens. Zij woont sinds kort in het huis dat eerder van haar moeder (een tante van mij) was, en daarvoor van onze grootouders. Mijn moeder is er geboren en heeft er gewoond tot ze uit huis ging. Het huis is weliswaar in 1944 weggebombardeerd maar op dezelfde funderingen herbouwd, waarna de familie er weer in trok. Door omstandigheden, waarvan bespreking niet past in deze blog, was ik er sinds 1960 niet meer geweest. Ik heb er nog wel herinneringen aan, en wilde het huis graag nog eens zien. Vandaag dus. Ik heb het al eerder gemerkt, een kostbare herinnering wordt krachtig in het geheugen opgeslagen. Hier ook. Ik herinner mij scherp dat ik als vijfjarige broekeman daar onder een tafel zat en via de achtertuin de lage duinen in ging om te spelen. Mijn (15 jaar oudere) nicht kon dit bevestigen, destijds stond er een tafel op de door mij aangewezen plaats, en achter het huis lagen destijds lage duintjes, inmiddels door een tot 12 meter deltahoogte opgespoten dijk vervangen. Ik ontving enige familiefoto's en een aangrijpende brief van mijn vader, ook uit 1960, een geweldig moeilijke tijd. Zijn handschrift, het had een stempel kunnen zijn, ik herkende het op de enveloppe, zo onveranderd door de jaren. Bij een korte tour de la maison stond ik dan tenslotte ineens in de toenmalige slaapkamer van mijn moeder. Dat liet me niet onberoerd.

Abbey Road (2)

Vandaag is het 40 jaar geleden dat Abbey Road uitkwam.

Twitter

Eens kijken of Twitter iets voor mij is. Volg het rechtsboven in deze blog, of via je telefoon.