Shoppers met snippers

Een mens bewaart wat, gedurende zijn of haar leven. In ieder geval: deze mens bewaart wat. Dat wordt mij weer eens goed duidelijk nu we aan het opruimen zijn, in verband met een aanstaande verhuizing. We gaan (bewust) aanzienlijk kleiner wonen, dus er moet veel spul afgestoten. Weggegooid, opgeruimd, weggegeven, verkocht, in ieder geval: de deur uit (zie ook: Het bureau).

Zo was er tot vorige week een betreurenswaardige hoeveelheid papieren foto's. Verhuisdozen vol. Globaal heb ik het dan over de periode 1985 - 2002. Daarvóór had ik geen eigen fototoestel, en zijn er dus weinig foto's; ze zitten allemaal in een (1) multomap. Daarná had ik een digitaal toestel, en tegenwoordig maak ik foto's met mijn mobieltje. (Die digitale foto's zijn en worden al overzichtelijk geordend in mapjes op twee externe hard disks, die nemen geen ruimte in.) Veel papieren foto's zijn opgenomen in albums, met foto's van de kinderen, of bijvoorbeeld van een vakantie. Maar nog meer is ongebruikt in fotomapjes blijven zitten. Minder aansprekend of de dubbel afgedrukte. De afgelopen maanden heb ik al die papieren fotomapjes bekeken, gedateerd en omschreven. 

Vervolgens heb ik ALLE in deze mapjes overgebleven foto's gescand (afhankelijk van het formaat 3 of 4 per scan, alle foto's uit de scans 'losgeknipt', genummerd (zoveel mogelijk op volgorde, indien mogelijk naar nummer op negatief) en in digitale mapjes gestopt met datum en omschrijving.

Met ALLE foto's bedoel ik in dit geval: ALLE foto's. Nadenken en afwegen kost tijd. Het voordeel is ook dat ik bijvoorbeeld nog de foto heb van de eerste slak die ik in 1990 zag vanuit ons toen nieuwe huis, 's avonds op de schuifpui. Ik weet nog dat ik dacht: Leuk, een slak. In de maanden erna bleek dit de eerste te zijn geweest van een geweldige slakkenplaag, waarbij ik vrijwel dagelijks tien, twintig slakken verzamelde in een emmer en naar een plantsoentje aan het eind van de straat bracht. Uiteindelijk heb ik gewonnen.

Maar nu die gescande papieren foto's. Het bleken er ruim 3500 te zijn, verdeeld over ruim 200 mapjes. Omdat we het een vervelend idee vonden om hele foto's weg te doen heb ik ALLE foto's verscheurd, in 6 stukken.

Dat leverde uren werk en boodschappenshoppers vol fotosnippers op, die in de blauwe bak zijn gekieperd. Opgeruimd staat netjes.

Die digitale bestanden zijn, behalve ruimtebesparend, ook een uitkomst voor de erfgenamen, later. Het ruimt te zijner tijd gemakkelijk op.

Revolver, Super Deluxe editie 2022

The Beatles maakten eigenlijk nooit een slechte plaat. Ik zeg altijd: Sgt. Pepper was het meest ambitieus, White Album het meest divers, Abbey Road het mooist. Nadat deze lp's en Let It Be opnieuw waren uitgebracht met een nieuwe mix, aangevuld met een of meer lp's met sessie-opnamen, demo's en out-takes was het nu de beurt aan Revolver. De BESTE Beatles-lp. 14 fantastische nummers. Alle Beatles-ingrediënten zijn aanwezig. Melodie en tekst briljant, scherpe gitaren, zachte gitaren, melodieuze bas, backward tapes, Indiase instrumenten, Ringo's back beat drummen, tape loops. De Leslie speakers draaien op volle toeren. GE-WEL-DIG! Verkrijgbaar in verschillende edities, ik kocht de 5cd Super Deluxe versie. Met zoals gebruikelijk een mooi boek.

cd1: Stereo Mix 2022

Een nieuwe mix van het album door Giles Martin. Deze lp is in 1966 opgenomen met een 4-sporenmachine. Dat betekent dat verschillende geluidsbronnen (bijvoorbeeld basgitaar en drums) meteen samen op een spoor terecht zijn gekomen, en dus niet opnieuw ten opzichte van elkaar gemixt kunnen worden. Totdat Peter Jackson (The Lord of The Rings, They Shall Not Grow Old) zich met The Beatles ging bemoeien. Hij stelde uit tientallen uren film en geluidsmateriaal uit januari 1969 de indrukwekkende, bijna 8 uur durende Get Back-documentaire samen. Speciaal voor dit project werd een computergereedschap ontwikkeld, waarmee versmolten geluidsbronnen (samenzang, twee gitaren, verschillende drum-onderdelen) uit elkaar getrokken kunnen worden. Bij Get Back is dat veel gebruikt, ook op gebruikte mono-tapes. Deze techniek is ook voor dit project beschikbaar gesteld. Met mooie resultaten. In de oorspronkelijke mix zijn veel nummers stereo gemixt met de basistrack aan de ene, en de overdubs aan de andere kant. Nu kon er een mooier, evenwichtiger stereobeeld worden gemaakt. Wat mij betreft is dat prima gelukt. Vooral bas en drums zijn beter gemixt dan oorspronkelijk, de zang zit in veel gevallen niet meer aan een kant, maar in het midden, en (zeker met hoofdtelefoon op) zijn veel details beter hoorbaar. Dankzij Peter Jackson zijn er nu twee gitaren hoorbaar in She Said She Said, en zijn piano en clavichord in For No One duidelijk apart hoorbaar gemaakt. Yellow Submarine is nu min of meer gemixt zoals de oorspronkelijke MONO-mix klonk, met extra Lennon-vocalen. En nog meer, nog veel meer. Een mooie plaat, om het maar eens onderkoeld te zeggen.

cd2 en cd3: Sessions One/Two

Twee plaatjes met out-takes en variaties in mixage. Een feest voor de liefhebbers. Veel interessants is er te horen. Het hoogtepunt van cd2 is voor mij take 5 van Rain, op de snelheid waarmee het is opgenomen. Voor de uiteindelijke versie werd deze take aanmerkelijk vertraagd, zodat het nummer een halve minuut langer duurde, maar vooral een andere 'textuur' kreeg, om engineer Geoff Emerick aan te halen.

Op cd3 is Yellow Submarine (Songwriting Work Tape, Part 1) dé verrassing van de hele doos. Het opgewekte kinderlied dat we allemaal kennen begon als een tamelijk melancholiek JOHN-nummer, ingegeven door zijn nogal getroebleerde jeugd. Zelfs John leek dat te zijn vergeten, in een van zijn laatste interviews in 1980 noemde hij YS 'Paul's baby', 'based on Paul's inspiration, Paul's idea, Paul's title'. 

Helaas bevatten deze cd's geen out-take of mixvariatie van Good Day Sunshine. Take 1 is (met overdubs) de uitgebrachte versie, maar er zijn zes takes opgenomen, en Take 1 is volgens Lewisohn zeven keer geremixt. Ik had daar wel wat van willen horen, het nummer ontbrak ook al op Anthology 2. 

Leuk dat deze plaatjes komen in de oorspronkelijke (maar afgekeurde) hoes voor de lp, een collage van foto's van Robert Freeman, die ook de vijf voorgaande lp-hoezen deed. Gelukkig niet (zoals vaak op internet) geroteerd of gespiegeld, maar zoals het bedoeld was.

cd4: Original Mono Master

Er zijn vele subtiele en minder subtiele verschillen tussen de stereo- en de mono-mix. In feite is de mono-mix de eigenlijke, zoals The Beatles de plaat bedoeld hadden. Hier weer beschikbaar, volgens mij identiek aan eerder uitgebrachte edities, zoals die uit 2009. Fenomenaal.

cd5: EP

Nieuwe mono- en stereo-mixen van de Paperback Writer/Rain single. Fijn, helderder dan eerst. Maar: slechts vier nummers op een cd ...

blu-ray: New album mix in stereo & hi res 96kHz/24-bit stereo + new Dolby Atmos mix.

Helaas, dit keer is geen blu-ray schijfje bijgevoegd. De hi res- en Atmos-mixen zijn alleen digitaal beschikbaar, als (betaalde) download, of streaming. Ik deel hier een dikke min uit.

Zoals bij eerdere uitgaven zit er ook nu weer een schitterend boek van 100 bladzijden bij, tjokvol achtergronden, foto's, facsimile's en opnamedetails van ieder nummer. Zelf vind ik vooral dat laatste interessant, met uitgebreide en in sommige gevallen verbeterde informatie ten opzichte van het onvolprezen The Complete Beatles Recording Sessions van Mark Lewisohn, zoals al vaker gezegd nog steeds een geweldig boek maar inmiddels aan een update toe.

Tevreden? Ja, maar. Wat er nu is, is zonder meer schitterend, en in een aantal gevallen bijzonder verrassend. Maar het is jammer dat er geen out-take van Good Day Sunshine is bijgevoegd of de George Harrison home demo's voor Piggies en Art of Dying, uit ongeveer deze periode, die niet verder uitgewerkt werden en later, op The Beatles en All Things Must Pass, zouden verschijnen. Het is ook nooit genoeg, ik weet het.

Einde Twitter, verder op Mastodon

Goed, de knoop is doorgehakt. Ik stop NU met mijn Twitter-account. Het gaat op slot. Ik (cross)post niet meer, ik reageer niet meer, ik kijk niet meer. Ik vind het jammer, want ik las de berichten in mijn tijdlijn met plezier en interesse. Het twitterriool waarover je wel hoort, ligt kennelijk bij mij net om de hoek, grotendeels buiten het zicht. Ik ben dan ook een Onbekende Nederlander. Niet interessant.

Af en toe kwam er toch bagger door, of werd ik erop geattendeerd. In voorkomende gevallen vond ik het zo ernstig dat ik er melding van maakte bij Twitter. Ik heb niet de indruk dat er wat mee gedaan werd. 

Een of andere snuiter had 44 miljard te besteden en in plaats van er iets nuttigs mee te doen besloot hij Twitter te kopen. Sindsdien is het een zooitje. De helft van het personeel is ontslagen, of weer aangenomen, het hangt er vanaf wanneer je kijkt. Per 'democratische' twitter-poll is 'besloten' dat haatzaaiers en levensbedreigers die waren verwijderd weer welkom zijn. Bijvoorbeeld de tienduizenden tot nu toe geblokkeerde QAnon-accounts, gevoed door trollen en bots.

Een vriend zei: maar wat is er nu eigenlijk veranderd? Nou, precies dat. Het is een zooitje, haatzaaiers en levensbedreigers zijn weer welkom, onder het mom van vrijheid van meningsuiting. 

De meesten van jullie zal ik missen. Sommigen ken ik persoonlijk, dat blijft. Anderen alleen 'digitaal'. Tegen hen zeg ik: dank je wel, het was mij een genoegen. Ik hoop jullie weer terug te zien op Mastodon, waar ik het ga proberen. Ik heet daar: @fzwaan@mas.to sinds 8 januari 2023: @fzwaan@mastodon.nl

Dank voor uw aandacht.

De Knat

Bij De Hof van Jan, een Haarlems collectief van margedrukkers, verscheen dit boekje, De Knat van J.J. Voskuil. Het heeft 48 bladzijden, wordt ingeleid door Nop Maas en van een nawoord voorzien door Detlev van Heest. Behalve Voskuils tekst bevat het ook een aantal fraaie tekeningen van Paul van der Steen. De oplage bedraagt 100 stuks, ik heb nummer 93.

Ik lees nu (ook) Bijna een man, het eerste deel met dagboeknotities van J.J. Voskuil, daarin wordt het genoemd. 

Op 7 juni 1948 schrijft Voskuil over zijn relatie met zijn ouders, hoe hij voelt dat hij ze teleurgesteld heeft en over andere misverstanden. "Over deze misverstanden ben ik een schertsroman begonnen, De Knat."

Voskuillezers herinneren zich wellicht uit Bij nader inzien, dat De Knat in die roman een prozafragment is, geschreven door Maarten Koning, en door hem aan de vriendenclub voorgelezen op 29 oktober 1948. In Bij nader inzien staat vanaf pagina 288 een fragment van 2½ pagina. Het voorlezen duurt anderhalf uur, wat erop duidt dat het stuk meer is dan het gebruikte fragment. 

In het dagboek valt op 30 oktober 1948 inderdaad te lezen, dat Voskuil de avond ervoor, tijdens het verlovingsfeest van Jaap (in BNI: Paul Dehoes) en Suus (Rosalie Balmakers) op verzoek De Knat voorleest. 

In de nalatenschap van Voskuil is De Knat aangetroffen, het is uitgebreider dan in Bij nader inzien, hier en daar met varianten, maar niet afgemaakt. Het is een wonderlijk verhaal met autobiografische elementen, maar het speelt in een andere werkelijkheid, een andere wereld. Heel anders dan de Voskuil die bekend is geworden. Zowel in het dagboek als in Bij nader inzien zijn de vrienden na de voorlezing enthousiast, ze vinden het verhaal 'mieters' en vergelijken het met Vestdijk, of Conserve van Hermans. Zelf had ik een gedachte-associatie met Een zwerver verliefd van Arthur van Schendel. In ieder geval is het niet de juiste vorm voor Voskuil gebleken. 

Op 7 december 1948 schrijft Voskuil: "De Knat (...) is voor mij een eindpunt. Het enige wat ik schrijven zal." Het kan verkeren. 

Het bureau

Mijn bureau. Midden jaren 70 ging ik studeren, en kreeg ik dit van een oom, het was dus eerst zijn bureau. Ik denk dat het uit de jaren 40 stamt of zo. Ik wurmde het in 1976 via een steil trapje naar mijn studentenkamertje, aan een Delftse gracht. En naar de volgende kamers. Ik heb mijn hele studie lang dit bureau gebruikt. 

Daarna is het met mij meeverhuisd. Onze zoon heeft er zijn huiswerk aan gemaakt, en op zijn beurt aan dit bureau gestudeerd in Delft. De laatste jaren stond het bij ons op zolder. In verband met de aanstaande verhuizing moet het weg. Samen met twee kledingkasten, nog een bureau, een commode en een ikea spullenrekje is het vanmorgen opgehaald door Dorcas Heiloo. Die zagen het staan en (hoewel we het niet hadden aangemeld omdat we dachten: dit is echt te oud) ze  wilden het toch hebben. Ze proberen de spullen weer te verkopen, de opbrengst gaat naar goede doelen. Bureautje kopen?

Toneeltip: Ongerijmd, door Punch

Er is een nieuw 'theaterbolwerk', Punch, dat zich erop toelegt teksten van onbekende schrijvers op de planken te brengen. Wat mij betreft een mooi initiatief, ik bedoel: De meeuw, Oom Wanja, Who's Afraid of Virginia Woolf en natuurlijk de hele Shakespeare zijn geweldig, maar die komen tóch wel regelmatig voorbij; dit is iets nieuws. Ze werken met goede, bekende acteurs en regisseurs.

Gisteren zag ik Ongerijmd, van Frank Siera. Ik in ieder geval had nog niet van hem gehoord. Het is een speelse voorstelling, met vijf 'stemmen', die proberen structuur aan te brengen in de biografie van Gerrit Achterberg. Geen droge opsomming van feiten en feitjes, maar over elkaar buitelende invallen en opmerkingen.

De vraag die de schrijver had en ons voorhoudt: Achterberg schoot (zoals wel bekend ) zijn hospita dood, maar werd niet-toerekeningsvatbaar verklaard voor zijn daad. Maar hoe zit het dan met je andere daden, zoals je gedichten? Feit is (zoals een bezoeker opmerkte) dat je een gedicht van Achterberg de eerste keer leest, en de keren daarna bestudeert.

De theatertekst (aangeschaft) leest ook als een gedicht, een partituur. Mooi. 

Ik zou zeggen: ga kijken, men is al onderweg, deze voorstelling wordt gespeeld tot begin november.

(Vanmorgen zat ik dan toch maar mooi weer te bladeren in Alle Gedichten van Achterberg. 'Symbolen worden tot cymbalen in de ure des doods ...', we lazen het (Werkster) op de middelbare school, lang geleden.)

Weer in Zweden

 De afgelopen twee weken waren we weer in Zweden. Voornamelijk in Gotenburg, waar onze zoon woont, en in Stockholm. En in de rond Gotenburg liggende natuur. Ik vind het een schitterend land. Jaren geleden waren we er voor het eerst, kamperen met de kinderen toen nog. 

Ik weet het, de indruk tijdens een vakantie is vaak positief, maar ik weet nog dat ik toen dacht: In dit land zou ik wel kunnen wonen. Bij andere vakantiebestemmingen (Frankrijk, Engeland, Duitsland, Italië, enz.) had ik dat in veel mindere mate. Ik denk het eigenlijk nog steeds. Maar we hebben net een nieuw huis gekocht in Alkmaar. En hier wonen ook kinderen. Wetten en praktische bezwaren dus.

We zijn er daarna nog meer geweest, en sinds 2018 woont en werkt onze zoon er en zijn we niet echt toeristen meer, maar inmiddels meer: bezoekers. Gotenburg is een fijne stad, doet mij een beetje aan Rotterdam denken. Actief, haven, grootte. En ze hebben er trams.

Wat mij in Zweden bevalt (ik weet, het is een inkijkje van buitenaf, maar toch, ik ben er vaker geweest) zijn de vriendelijke, wat gereserveerde mensen. Anders dan de Nederlander, luidruchtig en alles zeker wetend. Het verkeer is veel minder opgefokt. Ook in de drukkere winkelstraten: geen lege bekers en patatzakjes. En vooral: de natuur. 

Voor volgend jaar staat 'met potlood' in de agenda: een vakantie naar Noord-Zweden, Noorwegen en Finland. De Noordkaap. Jag ser fram emot det!