20 september 2024

Ik las: Frida Vogels, In den vreemde

En toen was er een nieuw boek van Frida Vogels. Ik heb (denk ik) al haar boeken gelezen, met plezier en aandacht. Frida Vogels kwam bij mij in beeld omdat ze een van de vrienden van J.J. Voskuil was, en als zodanig figureerde als Henriette Fagel in Bij nader inzien en (sporadisch) Het Bureau. Ik las de drie delen van De harde kern en was onder de indruk. Daarna begonnen haar dagboeken te verschijnen. Ik besloot er in ieder geval een te lezen en afhankelijk van het resultaat wel of niet verder te gaan. Enfin, er zijn elf delen verschenen en ik heb ze (in een paar gevallen meermalen) gelezen. Bij Van Oorschot verschenen nog twee 'losse' titels en bij De Hof van Jan een aantal kleine bibliofiele uitgaven. (Frida Vogels vertaalde ook o.m. Primo Levi, van hem las ik een paar titels, maar gewoon omdat het Primo Levi was).



En nu is er In den vreemde. Ik noem het een autobiografie in vogelvlucht, met verhalen, herinneringen, brieven en dagboekaantekeningen. Er is weinig overlap met eerder verschenen werk. Een paar verhalen verschenen eerder bibliofiel, en een paar fragmenten stonden eerder in het alleen privĂ© uitgegeven Zinga. 

De thema's zijn, voor de Vogels-liefhebber, min of meer bekend: de jeugd, de vader, broer Kees, de Italiaanse familie, echtgenoot Ennio. 
Het onderwerp van al haar werk, en ook hier weer, is zijzelf. Volgens Vogels schrijf je een boek vooral voor jezelf. Schrijven is een constant bepalen van de eigen positie, tot op de meter, tot op de millimeter nauwkeurig, ten opzichte van anderen. Ik vind het steeds weer boeiend om lezen. Ontroerend vond ik hier de Brief aan Ennio, waarin ze haar omgang, haar relatie, haar huwelijk met Ennio tot op het bot ontleedt, en Oom Virgilio, een liefdevol portret van een stervende oom van Ennio.

Volgens de uitgever een caleidoscopisch boek en een waardige afsluiting (Frida Vogels werd geboren in 1930) van Vogels' oeuvre. Dat is waar, maar eigenlijk is het ook een instapboek voor wie haar nog niet kent. Lees dit boek, en als het bevalt, er is meer.