27 september 2019

The Analogues - Abbey Road Relived



Ik heb het al vaker gezegd. Wat zijn The Analogues toch goed. Je hoort wel zeggen "dat is geen concert geven, dat is naspelen". Hoepel op. The Analogues live zien en horen is een sensatie. Dit specifieke optreden (live in de Abbey Road Studios) heb ik overgeslagen, ik zat vier dagen daarvoor wel bij een try-out, dit kwam mij om persoonlijke redenen niet uit.
Wat ik over die try-out schreef geldt ook voor deze opname. Vooral Something, Oh! Darling, I Want You (She's So Heavy) en Here Comes The Sun zijn fantastisch dichtbij. De rest eigenlijk ook.
Zoals Geoff Emerick (1st engineer bij vele Beatles-opnamen) zei: "I've witnessed something I never really thought I'd be able to witness again. Amazing."

Misschien is Abbey Road de beste Beatles-lp, misschien is Abbey Road Relived de beste Analogues-cd.
Ik verheug mij op 5 oktober. Ziggo-Dome: 50 Years of Abbey Road.

Update 26 oktober 2019. Na jaren tegen een kapotte dvd-speler te hebben aangekeken, is deze vanmiddag dan eindelijk vervangen door een nieuwe blu-ray-speler. Om te proberen meteen maar de Abbey Road Relived dvd van The Analogues geprobeerd. Super. Zowel de speler als het optreden. Met een fijne inleiding door Mark Lewisohn.

De geest van Jan Wolkers



Deze week was het in Leiden de 'Waanzinnige Wolkers Week'. Dit om te vieren, onder de aandacht te brengen dat het literaire en persoonlijke archief van Wolkers, een aantal kunstwerken en een deel van de tekeningen zijn verworven door de Universiteitsbibliotheek en Museum De Lakenhal. Er zijn (ook na deze week) een paar tentoonstellingen, en deze week kon er ook gewandeld worden of in de Hortus (waar Wolkers graag kwam) rondgekeken. En er was een publieksmiddag met lezingen, muziek een een interview. Daar was ik bij. Volle bak, dat blijft toch bijzonder.



Onno Blom strooide met anekdotes en sprak over de oorsprong van Wolkers' schrijverschap, en de noodzaak daarvan, die volgens Blom ligt in het bezweren van leven en dood. Rob Wolthoorn van De Lakenhal liet de ontwikkeling van Wolkers als beeldend kunstenaar zien, van figuratief, via experimenteel in de jaren 60 naar beeldhouwer met staal en glas en, in de laatste periode, de abstracte schilderijen. Ook The Beatles en The Analogues werden er even bijgehaald, hoewel sympathiek bedoeld werd dat zelfs mij even te gortig.



Een interessante presentatie gaf restauratrice Marleen Wagenaar, over de restauratie van Wolkers' Manhattan uit 1964.

Aan de hand van twee voorbeelden (het verblijf op Rottumerplaat en de weigering van de Constantijn Huygensprijs) liet Sander Bax zien dat de generatie schrijvers van Jan Wolkers de eerste was die te maken had met, en gebruik maakte van, massamedia. In de trant van Bax' boek De literatuur draait door, een leuk boek overigens. Iedereen die de weigering van de Constantijn Huygensprijs in het Journaal heeft gezien, weet dat nog.



Er was muziek van Arzbach, Brunt (beide van De Dijk) & Smit, die ik twee jaar geleden in Paradiso zag met liedjes over of geïnspireerd door Jan Wolkers. Ze speelden er nu weer een aantal. Leuk cd'tje hebben ze ook, De geest van Jan Wolkers.



Er was ook nog een gesprekje tussen Peter van Zonneveld en Karina. Een leuk Wolkersmiddagje, weer.

24 september 2019

Verguld met deze cappa



Dit is een klein bibliofiel boekje van Jeroen Brouwers, bevattende zijn dankrede bij het aanvaarden van het door de Radboud Universiteit verleende eredoctoraat. Ik werd over deze uitgave 'getipt' door twittervriend @bibliofilie, waarvoor ook hier dank. Ik heb een exemplaar van de 'gewone editie' (oplage 110 exx.), de luxe editie (met echt bladgoud, in een oplage van 15 exx.) was duur, en gelukkig al uitverkocht. ;-)



Ik ben niet per se een verzamelaar van biblofiele uitgaven, maar Jeroen Brouwers vind ik een geweldige schrijver, van wie ik meer kleine boekjes heb verzameld. In Verguld met deze cappa schetst Brouwers, in mooie Brouwers-zinnen, overeenkomsten tussen zichzelf en voormalig hoogleraar aan de Roomsch Katholieke Universiteit Nijmegen W.J.M.A. Asselbergs, als dichter beter bekend als Anton van Duinkerken. Een mooie tekst.

Het volgende (reguliere) boek van Jeroen Brouwers staat voor februari 2020 gepland: Cliënt E. Busken.

23 september 2019

De canon van Freek in Carré



Ik ging naar Carré, om De canon van Freek te zien. Het werd een prima avond, met een programma met klassieke Freek-conferences, ter gelegenheid van 75 jaar Freek. Ik ben geen Freek-specialist, heb ook lang niet alles gezien (wie wel, de man heeft een ongelofelijke productie), maar toch betrekkelijk wat, eerder dit jaar nog De suppoost. Die zou hij eerst ook in Carré spelen, maar het werd De canon, dus.
Het programma was een ruime greep uit het repertoire, als ik mij goed herinner (het gaat snel en het is veel) alleen solo-materiaal, geen Neerlands Hoop. Ik had alle conferences van deze avond al eerder gezien, geeft niets, een goed verhaal kun je vaker vertellen of aanhoren.

Voor de bezoekers was er een leuk boekje, Freek viert Carré, met herinneringen van Freek, van zijn eerste bezoek in 1966 aan een voorstelling van Toon Hermans (Tien Toon) tot nu. En eerder, uit de geschiedenis van Carré, onder andere over zijn voorgangers en voorbeelden Toon Hermans en Buziau (door Freek vertolkt bij de viering van de 100e geboortedag van Toon).



Het was weer een avond met Freek voluit spelend, ik zag geen oude man van 75, maar een levendige, alerte komiek, ook in tweespraak met zijn publiek. Er wordt gezegd (ook Freek suggereert dat dit zo zou kunnen zijn, in het boekje) dat dit zijn laatste twee optredens in Carré waren. De tijd zal het leren. In ieder geval gaat Freek gewoon door: er was er ook een flyer met de aankondiging van het volgende programma: de jaarsconference De Lachgasfabriek.

16 september 2019

De Wolkerstuin op Amstelglorie

Een paar weken geleden mailde een collega mij, dat bij de Open Monumentendagen 2019 de volkstuin van Jan Wolkers te bekijken zou zijn. Dat leek hem wel wat voor mij. Mij ook, ik zag het als een leuke aanvulling op mijn bezoek aan Wolkers' atelier (hier) in 2015, en natuurlijk had ik vorig jaar Amstelglorie gelezen (hier).

Het volkstuincomplex Amstelglorie werd een paar jaar geleden bedreigd, omdat het gezien werd als een strategische bouwlocatie. Dat gevaar is afgewend, onder andere door het huisje op de voormalige volkstuin van Jan Wolkers te restaureren en te laten gebruiken door 'writers in residence'. Ik herinner mij krantenartikelen over de plannen daarvoor van Kester Freriks en Onno Blom. Doordat er na Wolkers maar één volgende huurder is geweest is er relatief weinig aan het huisje veranderd. Wel moest het flink opgeknapt worden. Sinds vorig jaar verblijven er schrijvers die er dan twee weken tot een maandje wonen en (hopelijk) tot schrijven komen.



En nu konden we komen kijken. Tijdens de wandeling van de ingang van het complex naar de tuin werd ons verteld over het ontstaan van de volkstuinen in de 19e eeuw, en de oprichting van Amstelglorie in 1953. Jan Wolkers had hier een volkstuin (nummer 294) van december 1972 tot maart 1981.



Wat meteen opvalt aan het huisje is dat het nog kleiner is dan ik me al voorstelde. Een kamer, een slaapkamer met schrijfplek, toilet en douche (die laatste was er oorspronkelijk niet) en een keukentje. Veel houtwerk is kennelijk nog in originele staat, inclusief de schuifdeuren. De vloer is nog steeds vergeetmenietjesblauw, zoals door Wolkers aangebracht. Ook is er weer een spiegelwand, zodat de tuin weerspiegeld wordt en de kamer groter oogt.



De schrijfplek met uitzicht op de tuin. Jan Wolkers schreef hier overigens aan een doorgezaagde tafeltennistafel, op zijn Olivetti Portable schrijfmachine.



Bij het huisje haalde medewerker Wim Hemker (volgens Wolkers: de man met het aardige Balkanzigeunergezicht) herinneringen aan Jan en Karina op. Hij had begin jaren 70 nog nooit wat van Wolkers gelezen, had er dus geen oordeel over maar vond Jan en Karina '100% aardige, vriendelijke mensen'. Wim heeft de tuin heringericht, niet letterlijk maar 'in de geest van Jan Wolkers', gebaseerd op een door Karina vervaardigde soortenlijst (die niet volledig gevolgd kon worden, want dat was veel te veel), deels met stekjes van planten uit Wolkers' tuin op Texel (waar hij in 1981 de compleet uitgegraven volkstuin naartoe verhuisd had, zodat op Amstelglorie, tot ergernis van het bestuur, slechts een Verdun-achtig landschap resteerde).



Leuk om gezien te hebben, inderdaad een prachtig plekje.

We werken in de tuin, ik schrijf, Karina kijkt mijn werk na en studeert wat, ’s avonds drinken we een whisky met een stukje ijs. Zo is het leven hier in de vrije natuur, die al met lijsterbessen en mistige ochtenden vol parelende spinnenwebben en bedauwde planten naar de herfst gaat.
(Jan Wolkers, dagboekaantekening 7 augustus 1973)

06 september 2019

Een stapel schriften en los papier

Begin dit jaar overleed mijn schoonvader. Ik heb nu een deel van zijn nalatenschap onder mijn hoede. Onderdeel daarvan is een doos met schoolspullen van zijn vader, uit de jaren 10 van de vorige eeuw. Het is een stapeltje cahiers, een lesboekje en wat losse papieren.



K. (Kornelis) Bulthuis volgde een opleiding tot machine-teekenaar, waarschijnlijk op de ambachtsschool of een avond-vakschool in Groningen.
De cahiers bevatten handgeschreven dictaten van gevolgde lessen. De cahiers gaan over Stoomketels, Stoom-machines deel II, Machine-elementen, Natuurkunde en Werktuigbouw. Achterin aantekeningen over de 'hulpvakken' algebra, meetkunde, boekhouden, Nederlands.

Wat mij opvalt is de nauwkeurigheid, de volledigheid van schrijven, een lopend betoog in volzinnen in een volkomen leesbaar handschrift. Had ik het maar zo gedaan tijdens mijn studie. Haarscherpe tekeningen ook.



Bladzijden uit de paragraaf: Bepaling der resulteerdende excentriciteit en de daarbij behoorende voorloophoek, cahier Stoommachines Deel II.

Ik vond één lesboekje, Leiddraad (!) voor de kennis van bouwmaterialen, met gegevens over herkomst, vervaardiging en bewerking van tientallen materialen (metalen, houtsoorten, steen, glas, verf), en een hoofdstuk over Eerste hulpverleening bij plotselinge ongelukken in de werkplaats.





De losse papieren zijn voornamelijk klad-algebrasommen, maar ook ongeveer 100 bladzijden manuscript van een verhaal Zeemansleven, gebaseerd op het leven van weer een generatie eerder, Kornelis' vader Jan Bulthuis, zeeman. Ik weet nog dat hij me die liet lezen, zo'n 35, 40 jaar geleden.

Kornelis Bulthuis heeft na zijn opleiding zo'n 40 jaar gewerkt bij Machinefabriek Reineveld in Delft, inderdaad als machine-teekenaar.

30 augustus 2019

Boeken, boeken, boeken

Vandaag hebben E. en ik de boekenkasten van mijn schoonvader uitgeruimd.

Dat was nog een klusje. Ik denk dat we praten over zo'n 35 meter boekenplank. Alles bekeken. Ik kon en wilde niet alles meenemen, dus ik heb me beperkt. Toch nog 3 dozen. Tien bandjes Russische Bibliotheek, die kon ik niet laten staan. Der Zauberberg, die had ik al op mijn lijstje staan, nu dan in het Duits. Paustovski in Privé Domein. Een 'volleedige logarithmentafel' uit begin 20e eeuw, waarschijnlijk nog van E.'s grootvader. En nog meer.

Nog veel meer is afgevoerd, deels naar de kringloop, deels naar de papierbak. Tja. (We hebben het dan wel over een paar meter echt goedkope pockets, die de kringloop ook niet wilde.) 

Van lesboekjes uit de jaren 30 tot Musch van Jean-Marc van Tol dat mijn schoonvader nog aan het lezen was. Een leven met boeken is door mijn handen gegaan.
Een van de boekenkasten was een stalen designkast uit de jaren vijftig. Deze ligt nu gedemonteerd in de garage, bestemd voor mijn zoon, die hem graag wilde.

Bij een nalatenschap hoort iets geheimzinnigs. In de boekenkast stond ook een blikken trommel, ongeveer 20 x 15 x 10. Er zit wat in, het klinkt als een bundeltje papieren of zo. Het trommeltje zit op slot en er is geen sleutel bekend. Nu staat het bij ons. Wat zit er in? Daar komen we alleen achter als E. het wil laten openmaken. Nu even niet.