George

Tóch gesloopt

Ondanks de bezwaren die ik een vorige keer in een blog zette, is mijn oude school, de Willem Ruys Mulo aan de Bresterstraat in Den Haag, nu toch tegen de vlakte.

Zo gaat dat.

P.S.: Deze school was niet vernoemd naar de olijke kwismaster met zijn 3 deurtjes. Dat was Willem Ruis.

Bakkie pleur

Vedaag voâh ut eâhs in jare weâh is in een koffietent geweis. De koffietent is een min of meâh Haags feinaumein, nie te vewarre met een coffeishop of espressaubar. De koffietent is een klèn zaakie, waah de Hageneis zèn eâhlijke bakkie pleuâh haalt, een bierje drink en zèn krantje leis. Tis in een kofffietent nie ongewaun om je in andegmans gesprekke te menge, of andere bè ut jâhwe te betrekke. Een van die ech Haagse koffietente (nie die vannet plaatje) wogt gerund doâh Leau, een âhwe vriend van mèn broeâh. Ik kom r reigelmatag langs, en we zwaaie dan effe naah elkaah. Auk vedaag zag Leau mèn en mèn moedâh laupe en nu riep hè ons binne, zèn moedâh wilde effe met mèn moedâh prate. Een klèn uâhtje daah gezeite en gezellig geklest, auvâh vroegâh. Met een lekkâh bakkie pleuâh.

Strawberry Field(s) en The Dakota

Nog nasudderend van het brievenboek van John Lennon keek ik wat rond op internet.



Vlak om de hoek waar John in zijn jeugd woonde, in Liverpool, lag een weeshuis: Strawberry Field (zonder s!). Het terrein daaromheen was voor John en zijn vrienden een plek om te spelen en kattekwaad uit te halen, een plek met een in John's herinnering misschien wel magische uitstraling. In 1966 schreef hij er het beste Beatlenummer ooit over: Strawberry Fields Forever (met s!).

Ik denk dat in 1973 de herinnering aan die plek uit zijn jeugd (wellicht onbewust) heeft meegespeeld bij de keuze van zijn huis in New York, The Dakota.

The John Lennon Letters

Hunter Davies, die in 1968 een geautoriseerde biografie van The Beatles publiceerde, heeft nu met toestemming van Yoko Ono een boek gemaakt met brieven van John Lennon.
Het is een flinke pil, zo'n 400 pagina's, met allerlei schrijfsels: brieven aan ooms, tantes, en verdere familie, een scheldbrief aan Paul en Linda McCartney, brieven aan vrienden en medestanders, een kort antwoord aan een willekeurige fan, aanwijzingen aan een studiomedewerker hoe zijn nieuwste lp te mixen en kaartjes aan zijn zoon Julian. En nog veel meer. Onder brieven dient hier overigens ook te worden verstaan: boodschappenlijstjes voor assistenten, memo's en tekeningen. Het is geen echt samenhangend geheel, maar samengesteld uit wat uit vele persoonlijke collecties ter beschikking is gesteld.

Voor de bovengemiddeld geïnteresseerde fan is het in ieder geval een geweldig leuk boek, min of meer chronologisch geordend, van een bedankje aan een tante op 11-jarige leeftijd voor ontvangen kerstcadeautjes (een boek, een handdoek en een trui) tot een krabbel + handtekening voor de telefoniste van de platenstudio, op de avond dat hij werd vermoord.

Vrijwel alle brieven zijn fotografisch weergegeven en volledig getranscribeerd, met het handschrift van Lennon is dat geen overbodige luxe.

De begeleidende tekst geeft achtergronden en biografische gegevens die handig zijn voor het begrip, helaas constateerde ik hier een paar fouten. Details, maar in een boek als dit moeten die ook kloppen. Maar goed, de brieven zijn leuk om te lezen en te herlezen. Bevat ook een register, zodat er bij prangende vragen snel teruggezocht kan worden.

Gerard Reve 3

En ineens was deel 3 er. Na veel herrie, een kort geding en een hoger beroep zou het half november verschijnen, maar rond 20 oktober werd het plotseling door Van Oorschot zelf uitgeleverd. Dat voelde toch een beetje als een overval, om Schafthuizen voor een voldongen feit te plaatsen. Op Twitter zong het rond en iedereen rende naar de boekhandels. Ook daarna diende nog een kort geding om het terug te laten halen, dat werd afgewezen. Er loopt nu nog een bodemprocedure, maar ondertussen heb ik het boek gelezen.
Evenals bij de vorige delen (1, 2) heb ik een dubbel gevoel.
Nop Maas is een documentalist, hij noteert alles, ook als dat naar mijn smaak maar zeer zijdelings met het onderwerp te maken heeft. Zo lezen we bijvoorbeeld dat Guus van Bladel, bij wie Reve een tijd woonde in Weert, later de in Singapore ter dood veroordeelde Johannes van Damme heeft bijgestaan. Dat herinner ik me ook wel, maar het heeft niets met Reve te maken. De stijl van Maas bevalt mij slecht. Te veel steno. Juist de stylist Reve zou je wat dat betreft een andere biograaf toewensen. Ik mis een duiding, interpretatie van het schrijverschap in het licht van zijn leven. Maas zegt (in deel 1) dat dit onmogelijk is omdat dit leven juist te versnipperd was.

Over Reve: bepaald ongemakkelijk zijn de rabiate opvattingen van Reve over kleurlingen. De veelvuldigheid en consistentie hiervan, en de ironische toon die hij hierbij hanteert, verraden mijns inziens juist een vanzelfsprekendheid en oprechtheid die ik hier liever niet had gezien. Gelukkig valt er ook veel te lachen, met name in de citaten van brieven. In deze periode verschijnt naar mijn smaak nog een waarlijk grootse roman, Bezorgde ouders. Verder veel brievenboeken, waaronder het magistrale Brieven aan Josine M. waarover ik hier wat schreef. Het loopt slecht af: uiteindelijk zinkt Reve weg in dementie en hulpbehoevendheid. Joop Schafthuizen verzorgt hem tot het echt niet meer gaat, en verdient daarvoor alle, alle respect.

Er is veel te doen geweest over het al dan niet verschijnen van dit deel. Schafthuizen heeft veel tekst laten weghalen, en was uiteindelijk nog steeds niet tevreden. Daarover het volgende: de auteur en uitgever hebben er voor gekozen de coupures weer te geven met asterisken (***). In eerder verschenen brievenboeken gebeurde dat ook, met name bij geldbedragen. Dus waar dat in briefcitaten gebeurt, is er niets nieuws onder de zon. Maar weglatingen in de oorspronkelijke tekst van Maas zijn ook zo weergegeven. Daarmee wordt de lezer geen dienst bewezen. De asterisken zijn als het ware littekens in de tekst geworden. Het was voor de leesbaarheid beter geweest als de tekst ter plaatse herschreven zou zijn. Over die geldbedragen is ook veel te doen geweest. Reve en Schafthuizen werden door critici bestempeld als geldwolven, die delen van het archief voor grof geld van de hand deden en hoge voorschotten trachtten te krijgen. Ik stel daartegenover: moet het dan allemaal maar gratis? Lodewijk van Deyssel kon van de schrijverij niet bestaan, en moest zijn mecenas vragen of hij een sigaar mocht kopen. Reve hoefde dat gelukkig niet. Zelf heb ik een keer bij Schafthuizen ook twee kleine Reviana gekocht, dat is toen prima verlopen. En dat Schafthuizen bepaalde zaken niet in de biografie wilde hebben, ach, zouden U of ik alles in de openbaarheid willen? Ik niet.

Goed, het boek is er, en dat zal wel zo blijven. Ik hoop dat er een volgende biografie zal komen, misschien minder dik maar met minder herrie en meer duiding.

Ondertussen lees ik volgende maand waarschijnlijk weer De Avonden.

Oorspronkelijk was overigens een andere omslagfoto voorzien.

Haaksbergen

Dit boekje van 16 bladzijden (oplage: 150 exemplaren) bevat twee korte schetsen, die wellicht onderdeel zijn van een roman in wording. De ik-persoon bezoekt een oude kennis in Haaksbergen, en in de tweede schets is hij bij haar crematie of begrafenis.

In 16 bladzijden gebeurt natuurlijk niet zo heel veel, in dit boekje gaat het mijns inziens dan ook vooral om de gesprekken, die de ik-persoon voert. Ik vind ze natuurlijk en overtuigend, echt zoals mensen praten, van het ene onderwerp via een gedachtesprong naar het andere. In de eerste schets houdt de ik-persoon het gesprek op gang, in de tweede schets wordt hij juist meer door anderen aangesproken. Gesprekken zijn volgens mij het moeilijkst, in een verhaal. Detlev van Heest doet dit hier heel goed. Ik kijk uit naar zijn volgende boek.