Picasso in Holland

Niet dat dat nu wekelijks gebeurt, maar altijd als ik per auto of met de fiets door Schoorldam rijd, denk ik onwillekeurig: Picasso heeft hier ook nog een tijdje gezeten. Ik hoorde dat jaren geleden (ca 1987) eens in een radio-programma over Nescio, het is mij altijd bijgebleven.

En nu was er dan in het Alkmaars museum een kleine tentoonstelling, over die periode. Op de valreep ben ik wezen kijken. Het is een kleine tentoonstelling, beperkt tot het werk dat hier gemaakt is. Picasso bleef een paar weken (in 1905) in Schoorldam, tekende er twee schetsboekjes vol en maakte 3 gouaches en waarschijnlijk een schilderij. Die twee schetsboekjes liggen op de tentoonstelling, alle bladzijden zijn ook nog eens gereproduceerd zodat ze goed bekeken kunnen worden. Ook hangen twee van die drie gouaches (Les trois Hollandaises en La belle Hollandaise) er voor het eerst weer bij elkaar. De derde gouache, Nue avec bonnet Hollandaise, hing er niet. De huidige verblijfplaats daarvan is onbekend. Het schilderij is niet bewaard gebleven.

Ik heb geen verstand van kunst, maar vooral La belle Hollandaise vond ik prachtig van kleur.


La belle Hollandaise

Aanleiding voor deze tentoonstelling was het verkrijgen door het museum in 2015 van een oud caféstoeltje, afkomstig uit café Lands Welvaren in Schoorldam, dat daar naar verluidt speciaal voor Picasso werd neergezet omdat hij (1 meter 63 klein) niet gemakkelijk kon tekenen in de andere aanwezige (grotere) stoelen. Het stoeltje is 'dertien in een dozijn, maar bijzonder door de wereldberoemde gebruiker'.


Het 'Picasso-stoeltje'

Verder was er op de tentoonstelling informatie te zien en te lezen over het verloop van het verblijf in Holland, er was een door Picasso aan Apollinaire gestuurde ansichtkaart uit Alkmaar (W.G.E. Valk, Luxe Broodbakkerij, Alkmaar), er was de enige foto met Picasso in Schoorldam, en er was een documentaire te zien over het verblijf en over de totstandkoming van de tentoonstelling, en ook over het belang voor Picasso zelf van dit verblijf. Leuk, klein maar fijn en op de enig juiste plaats, deze tentoonstelling.


Boek bij de tentoonstelling, afbeelding: Les trois Hollandaises

Tot slot: wat was nou de link tussen Nescio en Picasso, in dat radioprogramma?
Picasso was in Holland op uitnodiging van Tom Schilperoort, correspondent voor NRC en de Telegraaf in Parijs, die daar een bohemien leven leidde. Schilperoort stond bekend als aartslener, maar erfde in 1905 drieduizend gulden, die hij er in korte tijd weer doorheen joeg. Ook anderen (o.a. Picasso, die werd uitgenodigd naar Holland te komen) profiteerden hiervan. Volgens sommigen (maar dat is niet helemaal onomstreden) stond Schilperoort model voor Nescio's uitvreter - Japi.

50 boeken - vraag 33: Takel jij je boeken toe?

Euh... nee. Ik probeer er normaal netjes mee om te gaan, net als met de cd-speler en de koffie-snelfilter, twee andere gebruiksvoorwerpen. De boeken die ik lees zijn voor het overgrote deel niet bijzonder of bibliofiel, maar gewone handelsuitgaven. Toch gewoon netjes mee omgaan. Natuurlijk ontstaan er gebruikssporen, maar ernstige vlekken, scheuren of vouwen probeer ik te vermijden. Ik ben niet als Frits Bolkestein, die een gelezen bladzijde uit het boek waarin hij bezig is scheurt.
Bij gebonden boeken gaat bij mij de stofomslag er tijdens het lezen af, dan blijft die netjes.
Ik vind het nog altijd jammer als tijdens het lezen een knak in de boekrug ontstaat. Een klein pijnscheutje geeft dat steeds, toch.
Ik ken mensen, die knakken een boek opzettelijk open en strijken het nog even verder plat met de hand, in het midden, voor ze beginnen met lezen. Dezulken leen ik geen boek, ik geef het dan liever. Niet eten, snoepen of drinken tijdens het lezen. Boek gewoon even wegleggen.

Natuurlijk gaat het bij mij ook wel eens mis. Koffie drinken tijdens het lezen. Tóch! Tja.

#50boeken (eigenlijk: #50books) wordt dit jaar gedaan door Hendrik-Jan de Wit. Iedere zondag stelt hij een vraag met betrekking tot boeken. De blogs die we daarover schrijven verzamelt hij op zijn weblog, waar dus een overzicht te vinden is van alle reacties op deze vragen.

Paul McCartney: The Life

Van Philip Norman las ik eerder Shout! The Beatles in Their Generation (1981), en John Lennon: The Life (2008). Het eerste was zeer lezenswaardig, maar ernstig bevooroordeeld jegens Paul, die dan ook woest was, en het tweede vond ik niet echt bezield geschreven en met teveel focus op Beatles, te weinig aandacht voor de zeker ook interessante solo-periode (1970 - 1980) van John.

En nu is er dan Paul McCartney: The Life. Om te beginnen is het opmerkelijk dat dit boek er kon komen. Zoals gezegd: Paul was woedend over Shout! Het daar ver/ge-tekende beeld van Paul werd deels gecorrigeerd in het Lennon-boek. Van interviews kon zeker geen sprake zijn, maar wel werd een aantal vragen voor dát boek, waarop alleen Paul het antwoord kon geven, per mail beantwoord. Overigens was over het Lennon-boek Yoko Ono weer niet te spreken, waarschijnlijk omdat het niet allemaal Hosanna! was.
Ook voor het McCartney-boek wilde Paul niet geïnterviewd worden, maar per mail kwam er wel een tacit approval, not authorised, not discouraged either.

Eerst maar eens wat getalletjes.
Opvallend is dat John Lennon: The Life en Paul McCartney: The Life precies even dik zijn. 853 genummerde bladzijden, inclusief titelpagina, inhoudsopgave en dergelijke 864 bladzijden 'bruto', d.w.z. 27 katernen van 32 bladzijden. Dat is geen toeval, denk ik, de schrijver wil zeggen: John en Paul zijn precies even belangrijk. Het probleem is dan wel dat de beschreven levens zeer verschillend zijn. John werd niet ouder dan 40, Paul was bij de publicatie bijna 74.

Ik heb het boek met plezier gelezen. Het boek rekent terecht en definitief af met de notie dat Lennon de experimentelere, interessantere Beatle was. Eerherstel voor McCartney. Ik vind het boek beter dan het Lennon-boek. Ik heb ook dit keer toch weer dingen gelezen die ik nog niet wist. Bijvoorbeeld de klassieke compositie Stately Horn. Niet eerder van gehoord. (Nog) niet uitgebracht, en ook nergens te vinden op internet. Wel uitgevoerd.

Maar doordat de carrière inmiddels zo lang en veelzijdig is, worden veel zaken slechts aangestipt, of niet genoemd. Ik had daarom liever een biografie gelezen waarin iets van een visie op het werk 'in samenhang' wordt gegeven. Dan maar minder feiten, en meer inzicht. Verder is er veel te veel aandacht voor de vreselijke Heather Mills, en ik telde minstens 6 onnauwkeurigheden of fouten. Het is ook nooit goed.

Geen geknies, het is gewoon een goed, lezenswaardig boek, over het leven, de muziek, de Beatle, de Wingsman, soloartiest, pop-, rock-, experimenteel en jazz-musicus, klassiek componist, dichter, schilder, multimiljonair, filantroop, familieman Paul McCartney.

Als je een boek van 853 bladzijden over Paul McCartney wil lezen, is dit het boek.

We waren op de Parade

We waren op de Parade, in het Westbroekpark. Een leuk, toegankelijk theaterfestival. Het is er elke zomer, in verschillende steden. Dit jaar gingen we dus naar Den Haag. De toegang is gratis (tot 16 uur) en dan is er op het terrein een bonte verzameling kermistenten, waar de voorstellingen plaatsvinden. Daar moet je dan wel voor betalen, 5 tot 8 euro per voorstelling.
Het zijn korte voorstellingen, een half uur tot 3 kwartier, delen uit een groter geheel, een try-out, een fund-raiser of letterlijk: een podium voor aanstormend talent. De scherpe rand van theaterland, om een collega te parafraseren. Ook voor jeugdvoorstellingen.
Tussendoor een drankje, wat zitten in de zon, een hap eten, en na de laatste voorstellingen op verschillende plekken muziek.

We moesten een keus maken en zagen:
Suver Nuver met Die Another Day, een voorstelling over verdampende pensioenpotten. Ik dacht, laten we daar maar mee beginnen, dan hebben we dat gehad.
De Theatertroep met Vaudeville, slapstick en sketches, elke anderhalf uur een andere voorstelling. Wij zagen Mannenweekend, maar of dat wat uitmaakte?
Orkater - Zoutmus met Half Krab/Half Winegum. Geweldige onzin. Ik heb me tranen gelachen.
Fresku met Welkom bij de Fresku Show. Mijn dochter kent hem als rapper, kennelijk noemde ik hem een keer 'een goeie vent', toen ik hem ooit zag bij DWDD. Geen idee. Een cursus 'vriendelijk racisme'. De voorstelling die mij het meest deed nadenken. De Brabo moet er wel uit, te nadrukkelijk.
Paul Haenen met Haenen wil zingen. Een voorstelling over idealen. Prima voorstelling, maar eerlijk gezegd had ik een ander idee over wat dit zou zijn. Ligt aan mij, niet goed gelezen.

Heb ik nog wat gemist? Vast, maar we moesten kiezen, zei ik al. Zelf vond ik het jammer dat ik Club Helmbreker met Watertown niet kon zien. Toen wij er waren was er geen voorstelling. Ik had graag gezien wat ze van een van de beste Sinatra-albums hadden gemaakt.

Na de voorstellingen nog wat gedronken en muziek geluisterd, daarna met lijn 9 naar het Malieveld, waar de auto stond.

50 boeken - vraag 28: Wat is jouw vakantielijstje?

Ik heb geen vakantielijstje. Ik lees gewoon door, van de stapel. Misschien wat minder dan buiten de vakantie, that's all.

In het eerste stuk van de vakantie, in Portugal, las ik De wereld van gisteren (Herinneringen van een Europeaan), van Stefan Zweig.



Een prachtig boek met autobiografische aantekeningen. Het Europa van voor 1940, een warm pleidooi voor Europese samenwerking, dat ik las kort na de Brexit-poll en tijdens oplaaiend Nexit-rumoer.

De rest van de vakantie (we gaan nog naar een Waddeneiland) zal ik wel lezen in Oorlog en vrede van Tolstoj.



Dit boek is een van mijn leesvoornemens van 2016. Het is nu juli, gezien de omvang (1652 blz.) moest ik er maar eens aan beginnen. Ik ben onderweg. Dit is overigens de derde en laatste keer dat ik dit boek oppak. Eerdere pogingen (1, 2) strandden. Tot nu toe gaat het goed.

Een boek dat mee is gegaan naar Portugal, maar ongelezen mee terug kwam en nu weer op de stapel ligt is The Kraus Project van Jonathan Franzen. Het is een twee-talige editie van een paar teksten van Karl Kraus. Franzen vertaalde ze en plaatste (flink wat) voetnoten. Meer weet ik er niet van, tijdens de vorige vakantie in Colmar gekocht, maar nog steeds niet aan toe gekomen.



#50boeken (eigenlijk: #50books) wordt dit jaar gedaan door Hendrik-Jan de Wit. Iedere zondag stelt hij een vraag met betrekking tot boeken. De blogs die we daarover schrijven verzamelt hij op zijn weblog, waar dus een overzicht te vinden is van alle reacties op deze vragen.

Joods Den Haag van de 17e eeuw tot nu

Eergisteren bezocht ik deze tentoonstelling, in het Haags Historisch Museum, en ik woonde een lezing bij over het onderwerp, door Corien Glaudemans. Over Sefardische en Asjkenazische joden, over 'de buurt', het godsdienstig en sociale leven, de synagogen in Den Haag, een unieke amateurfilm met beelden van een van de laatste joodse huwelijken, op 17 december 1941, in de synagoge in de Nieuwe Molstraat, de Jodenvervolging, het joodse leven na de oorlog. Over Haagse archieven in Moskou. Boeiend en soms ook stil makend. De successtories en de bittere armoe. Al een paar keer dit soort dingen gezien en toch weer verbijsterd: een brief van een bewoner uit de Schlegelstraat die een Joodse buurtgenote verraadt, omdat deze ondanks dat ze al eerder opgeroepen is om zich te melden voor transport 'met haar armen over elkaar zit, terwijl haar inzet in Oost-Europa zo gewenst is'. Fijn, zulke buren.

Weetje van de dag: de eerste jood in Den Haag was een Marokkaan.

De tentoonstelling is nog te zien tot half november.

Tonnie port!?

We waren dezer dagen in Noord-Portugal, in een slaperig dorpje ongeveer 100 km ten noorden van Porto. En omdat we daar waren, wilde ik wel weer eens een port drinken. Op de kaart van het restaurant stonden zes soorten.
Nu is mijn Portugees beperkt tot een paar Wat&Hoe-woorden: um, dois, três, selo, obrigado, dus de conversatie ging deze vakantie in mijn beste middelbare school-Frans, met wat -os en ão's verportugeest, of in het Engels.

Zes soorten port, zei ik al. Ik bestelde (niet zo avontuurlijk), in het Engels, een tawny port. Zo stond het ook op de kaart. De ober keek mij aan. Ik zag het niet-begrijpen.
- Tonnie port!? zei de ober.
- Yes, one glass of tawny port, hielp ik.
- One tonnie port, besloot de ober.
- Thank you.

De ober verdween naar binnen en kwam na enige tijd terug met een longdrinkglas, gevuld met ijs en iets dat oogde als frambozenlimonade.
Ik nam het glas in ontvangst en rook er eens aan. De brave man had mij een tonic-port gegeven. Tonnie port.
Ik zei dat dit niet de bedoeling was en wees de tawny port nu dan maar aan op de kaart.
- Tawny port!
- Aah, tonnie port! begreep de ober.

En ik kreeg mijn tawny port. Ik zei nog tegen E.: tjonge, wat een gekkigheid, het staat nota bene op de kaart, geeft hij een tonic-port!

De volgende dag ware we in Porto, op een terras aan de rivier, voor een broodje tussen de middag. En wat stond er op de kaart?



Te snel geoordeeld, helemaal geen gekkigheid dus, maar een bestaande mix.

Een gevalletje le trompeur trompé, zoals iemand opmerkte. Touché!

Of, zoals ik in het Portugees zou zeggen: il trompaxos trompão.