50books - vraag 46

Vraag 46: Welke liefdesgeschiedenis(sen) heb je ooit gelezen die je iedereen zou willen aanraden ook te lezen?

Weer een moeilijke vraag. Ik heb er veel gelezen, maar welke zou ik aanraden? Ik kies dan gewoon de eerste die mij te binnen schiet.



Nadere toelichting overbodig, dunkt mij. Een geweldig verhaal. Liefde, dood, vergankelijkheid. Met een gezonde portie seks. Lezen dus.

Terzijde: dit is een blog in de serie 50BOOKS. Ondanks Monique van der Ven en Rutger Hauer gaat toch ook hier de regel weer op dat het boek beter is dan de film.

#50books is een initiatief van Peter Pellenaars. Iedere zondagochtend, voorlopig 50 weken lang stelt hij een vraag met betrekking tot boeken. De blogs die we daarover schrijven verzamelt hij op zijn weblog, daar is dan een overzicht te vinden van de reacties op deze en eerdere vragen.

Don't let me down(load)

Auteursrechten op liedjes, dat is een ingewikkeld ding. Als ik het goed begrepen heb zit het in Europa zo:
Nummers die zijn uitgebracht, daarop rustte tot vorige maand een auteursrecht op de geluidsopname van 50 jaar. Peildatum 1 januari van het haar volgend op de publicatie. Vanaf vorige maand geldt op uitgebrachte liedjes een auteursrecht van 70 jaar, ook met terugwerkende kracht. Maar gepubliceerde liedjes die door verjaring in het publieke domein zijn gekomen kunnen niet meer terug naar bescherming door auteursrecht.
Dus bijv. Love me do van The Beatles (1962) is inmiddels publiek domein (althans de geluidsopname), iedereen kan daarvan een cd'tje maken en dat te gelde brengen (overigens moeten nog wel andere rechten betaald worden), maar Please, Please Me (1963) van The Beatles valt (precies op tijd) in de nieuwe regeling en is ook de komende 20 jaar nog auteursrechtelijk beschermd.
Maar bovenal: voor niet-uitgebrachte nummers (denk aan sessietapes, live-uitvoeringen, ander takes van nummers) geldt dat de geluidsopnamen na 50 jaar rechtenvrij zijn. En dat is interessant.
Voor een aantal oudere pop-acts is dat nu actueel geworden. Denk aan Bob Dylan, The Beatles, The Beach Boys, vanaf volgend jaar The Rolling Stones. De platenmaatschppijen hebben een manier gevonden om de rechten op die niet-officieel uitgebrachte nummers en versies te verlengen. Door ze alsnog uit te brengen.
Maar dat doen ze min of meer stiekem, in zeer gelimiteerde oplagen. Voor het auteursrecht maakt dat niet uit. Vorig jaar verschenen er 4 cd's van Bob Dylan met werk uit 1962, in een oplage van een paar honderd, en onlangs 6 lp's met spul uit 1963, ook weer honderd of zo. Daarmee zijn deze opnamen ineens weer voor 70 jaar beschermd. Vandaag waren The Beatles aan de beurt. Zij kozen voor een publicatie via iTunes. Op fan-sites werd er al dagen over gesproken. 17 december. Gistermiddag was het zover, op iTunes in Nieuw-Zeeland kwamen de nummers beschikbaar, ruim 2 uur materiaal voor iets minder dan 15 NZD. In de loop van de avond kwamen daar Japan, Thailand, China, India, Rusland en Saoedie-Arabië bij.
Uw trouwe blogger en Beatlefan zat er klaar voor. Om 1 uur vannacht was iTunes Nederland aan de beurt. Een vriendenprijsje, 9 euro 99. Eerst werd mij weer eens gevraagd de credit card opnieuw te valideren, en daarna.... kon ik er niet bij komen. Ik vermoed dat er betrekkelijk wat fans probeerden bij de download te komen, en dat de beschikbare bandbreedte door Apple behoorlijk was afgeknepen. Na iets meer dan een kwartier was het afgelopen, de downloadlink verdween weer van de iTunes-site. Vanmorgen na het opstaan probeerde ik het nog even, maar weg is en bleef weg. Jammer maar helaas. Als een soort wave waren de Beatles bootleg recordings 1963 over de aardbol getrokken.

In de loop van de dag gebeurde er iets opmerkelijks. Op verschillende fan-sites werd volop gepiept en gemauwd over de gemiste kans. En: op een bbc-site verscheen vanmiddag het bericht dat de teruggetrokken downloads in de loop van de dag weer beschikbaar gemaakt zouden worden om aan de gebleken grote vraag te voldoen. Zou het waar zijn? Alle verloven werden daardoor weer ingetrokken. En inderdaad, op dit moment staan ze weer on-line. Er is wel een verschil, de prijs is iets naar boven bijgesteld. In plaats van 9 euro 99 moet er nu 39 euro 99 worden neergeteld. Marktwerking, zal men wel zeggen. Voor een serie digitale nummers die men in eerste instantie eigenlijk niet uit wilde brengen. Ik noem het cynisme.



PS: Waren het nu (voor de verzamelaar) interessante opnamen? Toch wel, volgens de berichten waren het geen onbekende opnamen, al eerder verschenen ze op bootlegs, maar de geluidskwaliteit schijnt aanzienlijk beter te zijn bij deze kort verkrijgbare release.

PPS: Voor wie het interesseert: op dit moment zijn The Beach Boys aan de beurt, met ook zo'n collectie: The Big Beat 1963. Vorig jaar verscheen ook al een collectie van 6 albums met Motown-outtakes.

50books - vraag 47

Vraag 47: Welke boek(en) uit de NRC lijst heb je nog niet gelezen maar ga je zeker binnenkort alsnog lezen (oftewel: waarom maken we onszelf gek met een almaar groeiende lijst van ‘nog te lezen’ boeken)?

Om te beginnen: het gaat om deze lijst. De 50 beste fictieboeken van de laatste 5 jaar. Volgens NRC Boeken.

Het zijn 25 oorspronkelijk Nederlandstalige boeken, en 25 vertaalde.

Nu lees ik meest oorspronkelijk Nederlands. Daar heb ik er inderdaad een redelijk aantal van gelezen. Van de boeken die ik van deze lijst nog niet gelezen heb, ga ik er geeneen zéker lezen. Maar misschien toch nog wel een paar. Pier en oceaan, of La superba, of misschien toch nog Naar de overkant van de nacht. De andere ongelezen boeken laat ik waarschijnlijk ook ongelezen. Ongevraagd zeg ik nog het volgende: ook hier weer Bonita Avenue, een totaal overgewaardeerd testosteronboek. Niet om door te komen. Herman Kochs Het Diner laat ik ongelezen, want de boeken die ik wél van hem las vond ik niet geweldig. Andere boeken die ik nu juist erg goed vond staan er niet in. Binnen de huid van J.J. Voskuil bijvoorbeeld, misschien wel het boek waarin hij het eerlijkst naar zichzelf kijkt. Of Gestameld liedboek van Erwin Mortier, prachtig boekje.

Vertaalde literatuur. Dat lees ik relatief weinig. Ik las Stoner, zoals iedereen. Maar in het Engels. Het is overigens ouder dan 5 jaar. Ik vond het niet zo'n uitzonderlijk goed boek als mij voorgespiegeld was. De hype was beter. En ik las Vader, van Knausgård. De rest van de lijst las ik niet en ga ik ook niet lezen. Ik was zeer onder de induk van de twee Grossmans: Leven en lot van Vasili, en Uit de tijd vallen, van David. Die eerste is echter ook al ouder dan 5 jaar. Nog een tipper: Our Story Begins, van Thomas Wolff. Schitterende short stories. Geen idee of het vertaald is. Ook ouder dan 5 jaar, want uit 2008.

Nou ja. Dit over de NRC-lijst. 'Nog te lezen' boeken, ik heb er heel veel van. Maar die staan dus niet op die lijst. En ook niet op een andere. Ze bevinden zich, afwachtend, ergens in huis. Een stapel naast mijn bed. En een plank vol staat in de 'studeerkamer'. Ik ben er mee bezig, ja. De afspraak op dit moment luidt: pas weer een boek kopen als er twee gelezen zijn. Dan moet het lukken. Op den duur.

#50books is een initiatief van Peter Pellenaars. Iedere zondagochtend, voorlopig 50 weken lang stelt hij een vraag met betrekking tot boeken. De blogs die we daarover schrijven verzamelt hij op zijn weblog, daar is dan een overzicht te vinden van de reacties op deze en eerdere vragen.

NNT - Fellini

Antwoorden zijn niet zo interessant, misverstanden, daar gaat het om.

En weer een prachtige voorstelling door NNT, met Ko van den Bosch. Circus, muziek, dromen, dood, herinneringen, weemoed, fantasie, clowns, acrobatiek, film natuurlijk. Een prachtige, wervelende kaleidoscoop. Ga dat nou eens gewoon zien, in plaats van naar de tv te loeren. U heeft nog een week. www.nnt.nl.

50books - vraag 42

Vraag 42: Wie van jullie leest er tegenwoordig nog poëzie?

Tja. Ik lees, in vergelijking met wat ik nog meer lees, heel weinig poëzie. Inderdaad het gevoel van: begrijp ik dit wel? Hoe lees je een dichtbundel? Een roman gaat van kaft tot kaft, bij een dichtbundel lijkt dat minder vanzelfsprekend. Meer heen en weer bladeren en sonderen, vind ik. En wanneer heb je een dichtbundel 'uit'? Een roman is uit wanneer je op de laatste bladzijde 'Einde van den roman' leest. En dan kun je hem nog eens lezen, soms. Maar gedichten? Ook dat ligt wat ingewikkelder. Vind ik, weer.

Op de MULO moesten we gedichten uit het hoofd leren en duiden. De Tuinman en de Dood. Ik kan dat nog steeds opdreunen. Vanmorgen ijlt mijn tuinman, wit van schrik, mijn woning in. "Heer, heer! Een ogenblik! [...]".
Ook moesten we 'zelf gedichten maken'. Wat een rare opdracht. Ik deed dat dus niet en schreef om maar wat te hebben een paar zinnetjes op. Prompt moest ik voor het bord komen. Ik herinner me nog twee regels: Boe, boe, boe, waar gaat de koe naartoe? De leraar zag hierin een verre verwantschap met Jan Hanlo, voor mij (15-jarige puber) een aanwijzing dat poëzie vooral een pose was.

Vanaf midden jaren '80 publiceerde Jan Wolkers regelmatig gedichten in NRC Handelsblad. Die vond ik wel goed. Vooral (want dat deed hij ook) als hij ze op de radio nog eens voordroeg. Maar als je Jan Wolkers de gebruiksaanwijzing van een blikopener zou laten voorlezen had het ook goed geklonken. Pas in 2003 zijn Wolkers' gedichten gebundeld, in Wintervitrines. Een prachtige, krachtige bundel met veel natuur. Na zijn dood is dat aangevuld met (helaas een stuk minder van kwaliteit) nagelaten werk, tot de Verzamelde Gedichten.

Over het lezen van poëzie: Gerrit Komrij had ooit een prachtige rubriek, ook in NRC, waarin hij Nederlandse gedichten besprak. Dat vond ik meesterlijk. Die stukken zijn later gebundeld in 3 boeken: In Liefde Bloeyende, Trou Moet Blycken en Kost en Inwoning. Tipper. En daarnaast natuurlijk de grote bloemleesbundels met Nederlandse, Zuid-Afrikaanse en Kinderpoëzie. Ik blader daar wel in en lees een gedicht of wat, maar niet vaak.

Welke dichters las en lees ik dan zoal: dat is denk ik een vrij traditionele keuze: Vasalis, Michaelis, de gedichten van Frida Vogels (in: De harde kern 3) vind ik ook goed, de natuurgedichten van Hans Warren (niet zijn homo-erotische gedichten, dat is aan mij niet besteed), Hanlo, en de grote Gorter.

Bekentenis: Achterberg, Bloem en Leopold staan grotendeels nog ongelezen in de kast. Ik kom er maar niet aan toe. Ik vergeet vast nog wat. Reve.

Poezië lezen, ik doe dat dus wel, af en toe, maar toch in veel gevallen: hap-snap. Voor mijn gevoel geeft dat aan dat ik nog steeds geen echte smaak heb ontwikkeld, op dat gebied.

#50books is een initiatief van Peter Pellenaars. Iedere zondagochtend, voorlopig 50 weken lang stelt hij een vraag met betrekking tot boeken. De blogs die we daarover schrijven verzamelt hij op zijn weblog, daar is dan een overzicht te vinden van de reacties op deze en eerdere vragen.

50books - vraag 48

Vraag 48:Hebben jullie nog boeken ergens opgeborgen in dozen? Zo ja, waarom?

Deze vraag leidt mij terug naar een wat chaotischer periode in mijn leven, namelijk toen het boekenbezit rommelig geordend was. We hebben het dan over de periode vóór medio 2009. Op internet is zelfs nog een pagina te vinden waarop deze situatie is vereeuwigd. (Site bestaat niet meer, stuk herplaatst op dit blog.)

Ik licht er een foto uit, als illustratiemateriaal.



Zoals uit het bijschrift blijkt: een van de vijf dozen. Waarom? Ik wist er geen raad meer mee. In 2009 is de woonkamer opnieuw ingericht, en zijn er ook op de verdiepingen boekenkasten bij gekomen, zodat nu alles netjes op zijn plaats staat. Verreweg de meeste boeken in de dozen zijn in de boekenkasten terruggekeerd. Dat leverde overigens ook nog aardige verassingen op. He, ik wist niet dat ik dit ook had. Een paar boeken zijn weggegooid (die ik inmiddels zo slecht vond dat ik er niemand mee wilde opzadelen), of doorgegeven.

Op dit moment staan er bij mij dus geen boeken meer in dozen. De uitdaging is om dit zo te houden, want er komt eigenlijk alleen maar bij.

#50books is een initiatief van Peter Pellenaars. Iedere zondagochtend, voorlopig 50 weken lang stelt hij een vraag met betrekking tot boeken. De blogs die we daarover schrijven verzamelt hij op zijn weblog, daar is dan een overzicht te vinden van de reacties op deze en eerdere vragen.

50books - vraag 41

Vraag 41: Is het korte verhaal meer of minder dan een ingekorte roman?

Het korte verhaal is meer dan een ingekorte roman. Het korte verhaal is compleet. De ingekorte roman is incompleet. Een kort verhaal is anders. Korter, rechtlijniger, strakker misschien. Ik ben niet per se een 'korte verhalen-lezer'. Ze zijn me te kort, te klein. Vaak bekruipt mij het gevoel: is dit alles? Dat is natuurlijk vaak niet terecht. De kracht van korte verhalen is niet de uitgesponnen verhaallijn, maar een opgeroepen emotie of sfeerbeeld. Bijvoorbeeld Jan Wolkers: publiceerde aanvankelijk veel korte verhalen. Dominee met strooien hoed, opgenomen in de bundel Gesponnen suiker, mag ik dat nog eens noemen? Alle Wolkers-elementen zitten er in. Het geloof, de verhoudingen binnen het gezin, de vader, de broer, de dood. 12 bladzijden, een parel.



#50books is een initiatief van Peter Pellenaars. Iedere zondagochtend, voorlopig 50 weken lang stelt hij een vraag met betrekking tot boeken. De blogs die we daarover schrijven verzamelt hij op zijn weblog, daar is dan een overzicht te vinden van de reacties op deze en eerdere vragen.