Everyman

Tijdens en na mijn studie had ik twee Noord-Amerikaanse helden, Updike en Roth. Inmiddels is Updike dood, en ik realiseerde me, dat ik al jaren geen Philip Roth meer had gelezen. Voor een prikkie kocht ik Everyman. Onderwerp: een man die sterven moet, en die op het leven terugkijkt en bekeken wordt, door hemzelf, door familie en collega's. Hij is succesvol, maar mislukt. Hij wilde schilder worden, maar ging in de reclame, en na zijn pensionering lukte het schilderen eigenlijk ook niet meer. Zijn vrouw ruilde hij in voor een 24-jarig fotomodelletje. De gezondheid laat hem in de steek. Everyman is een meesterlijk geschreven boek, de verweving, de overgangen van herinneringen van hem, aan hem, heen en weer springend in tijd en plaats zijn erg goed. Ik heb nog een ongelezen Roth, American Pastoral, lekker!

Across the universe

Naar aanleiding van een twitterbericht.

Begin februari 1968 namen The Beatles Across the Universe op, als mogelijke nieuwe single. Dat werd 'm niet, John Lennon was onzeker over dit geweldige nummer. Het bleef ongebruikt op de plank liggen. Ongeveer een jaar later werd erover gedacht het nummer op een e.p. te zetten. Ook die e.p. werd nooit uitgebracht. Eind 1969 werd het nummer afgestoft, de tape werd versneld, en werden er geluidseffecten aan toegevoegd. Het kwam alleen in Engeland uit op een liefdadigheids-lp voor het World Wildlife Fund: No One's Gonna Change Our World. Daarmee werd het meteen een zeldzaam verzamelaarsobject. Midden jaren '70 kwam het op een Rarities-lp, en eind jaren '80 op de cd Past Masters volume 2.



In april 1970 kreeg Phil Spector de tapes in handen. Hij wiste alles behalve zang, gitaar en tamboura, vertraagde de tape en voegde toe: 18 violen, 4 viola's, 4 cello's, 1 harp, 3 trompetten, 3 trombones, 1 drum en 14 zangstemmen, alles in 1 keer live in de EMI Studios opgenomen met 3 soorten echo: The Phil Spector Wall of Sound. Lennon vond het goed, McCartney moest er niets van hebben.
Deze versie kwam in 1970 op de lp Let it Be.



Midden jaren '90 brachten The Beatles 3 2cd's met archiefmateriaal uit, Anthology. Hierop is een alternate take te vinden, en wel take 3. Ik vind 'm prachtig.



In 2003 werd Let it Be geremixt tot Let it Be ... Naked. Across the Universe verschijnt hier in een drastische remix voor het eerst op ware snelheid.



Voor de completisten: in 2009 verscheen een tot dan toe niet verschenen mono-mix uit 1969 in de box The Beatles in Mono.



Vooruit, je wordt maar 1 keer 65: in 1974 nam David Bowie (vandaag 65 jaar) Across the Universe op. Een min of meer geautoriseerde versie, John Lennon speelt gitaar en doet background vocals.

Minor Details

Gisteren weer een concert van Jan Akkerman. Deze lone ranger draait nog altijd zijn rondjes langs de poppodia en theaterzalen. Net als vorige keer een selectie van de (inmiddels verschenen) cd Minor Details, met daartussendoor een paar oude Focusnummers (Hocus Pocus, Sylvia, Tommy, to name a few). Deze keer zaten we allemaal op een stoeltje, vorige keer stonden we met bier in hand. Dat beviel toch beter. Maar het was zeker niet slecht, Jan Akkerman is en blijft natuurlijk de beste Nederlandse gitarist. De uitvoering van Sylvia was gisteren fantastisch. Eindelijk de 'nieuwe' cd gekocht.

De Laakmolen

Dit is de Laakmolen, in Den Haag. Ik kom er vrijwel langs als ik van het huis van mijn moeder naar het station loop. In Vincent van Gogh, de biografie las ik dat Vincent en Theo van Gogh in augustus 1872 langs de Trekvliet op weg waren naar Rijswijk en bij de molen een glas melk dronken. Vincent van Gogh is deze middag zijn hele leven als een mythisch samenzijn van twee broers blijven beschouwen, en herinnerde zich in brieven naar Theo 'dien tijd lang geleden, toen (...) wij zamen langs den Rijswijkschen Trekweg wandelden en melk dronken aan den molen'.
In de jaren tussen 1900 en 1930 is de aanliggende polder volgebouwd met het Laakkwartier, havens en industrieterreinen, maar de molen staat er nog. Hoewel, in 1984 brandde de oorspronkelijke molen (uit 1699) af. Hij is herbouwd, het is een Rijksmonument.
Allemaal niet heel erg belangrijk, maar leuk om te bedenken, op weg naar het station.

Echt zien

De stukken van Bas Heijne, die mis ik wel sinds ik het abonnement op NRC opzegde. Helaas is dit boekje dan weer wat minder vind ik. Literatuur in het mediatijdperk, is de ondertitel. Er wordt minder gelezen, er wordt anders gelezen. Tja, dat is misschien zo, maar cultuurpessimisten waren er al bij de oude Grieken. Niemand weet meer wie Brecht was. Dat is de werking van de tijd, je kunt dat jammer vinden maar misschien is Brecht voor de generatie van vandaag gewoon niet relevant genoeg meer. Anna Karenina wordt alleen maar gelezen door een positieve bespreking bij Oprah Winfrey. Ik zou zeggen: tel je zegeningen. Verder vraag ik me echt af of er 'vroeger' nu zoveel meer literatuur gelezen werd. Het opleidingsniveau lag over de hele bevolking gemiddeld lager. Menno ter Braak, toch gezien als een invloedrijk auteur, wordt vrijwel niet meer gelezen, maar ook in de jaren '30 had hij oplagen van maar een paar honderd stuks. Zo bezien was ook toen zijn invloed beperkt.
Heijne is hier toch een beetje een brompot die beweert dat vroeger alles beter was. Het boekje gaf me wel een goed voornemen voor 2012: Ik ga De stille kracht van Louis Couperus herlezen!

Vincent van Gogh, de biografie

De biografie van Vincent van Gogh. Wat een leven. Wat een manipulerende egomane figuur eigenlijk. Wat een onbegrepen, verdrietige figuur. Wat een boek. Meer dan 1000 pagina's tekst. Van begin tot eind boeiend, goed geschreven. Bij verschijnen was dit boek enigszins in het nieuws, omdat de schrijvers aannemelijk proberen te maken dat Van Gogh zichzelf niet van het leven probeerde te beroven in een hooggelegen korenveld (zoals de laatste 50 jaar het door vrijwel iedereen herhaalde verhaal gaat), maar dat het fatale schot waarschijnlijk door een 16-jarige jongen werd gelost, op een heel andere plaats. (Deze visie wordt nog niet meteen omarmd door deskundigen van het Van Gogh Museum, onder meer omdat er nog vragen onbeantwoord blijven. Als leek zeg ik dat deze vragen ook door de zelfmoordtheorie niet beantwoord worden, dat de nieuwe theorie een aantal onduidelijkheden en ongerijmdheden oplost, en dat de schrijvers hun punt 'sterk brengen'.) Terug naar het boek. Het boek put uit herinneringen van tijdgenoten, maar vooral ook uit de brieven van Van Gogh, en handelt vanzelfsprekend veel over de tekeningen en schilderijen. Daarom las ik dit boek naast de computer, om het uitgebreide notenapparaat (buiten het boek gehouden: 5000 getypte pagina's), de geciteerde brieven (ik koos voor de Nederlandse vertaling van de biografie omdat de vertaler deze brieven niet terugvertaalde, maar 'gewoon' de oorspronkelijke brieven kon citeren) en de besproken tekeningen en schilderijen te raadplegen en bekijken. Dit is het eerste boek waarvan ik denk: dit zou een eBoek moeten zijn. Minder zwaar, en naar al die externe bronnen kan dan in de tekst gelinkt worden. Maar ja, dan had ik het weer niet gekocht, want ik heb geen eReader.

En nu moet ik binnenkort toch echt weer eens naar het Van Gogh Museum, daar ben ik al te lang niet meer geweest. Opschieten, want ook dit Amsterdamse museum gaat dicht, op 1 september.

Vandaag precies 10 jaar geleden

Vandaag (5 januari) precies 10 jaar geleden was ik voor de laatste keer bij de buurtsnackbar. De eigenaar was ook overgegaan op de euro maar was van mening dat dit slechts het wijzigen van het guldenteken in euroteken inhield, en niet ook het getal door 2,2 delen. Ik denk dat dit het grofste voorbeeld van europrijsopdrijving was dat ik meemaakte. Gek genoeg slikte kennelijk iedereen het. Ach, een zak friet, zal men gedacht hebben. Ik ben zonder te betalen en zonder de bestelling weggelopen en natuurlijk nooit meer teruggekomen.