Het Bureau

Als dit nu eens de zin van het bestaan was: Het waarnemen van kleine variaties in steeds hetzelfde stukje van de wereld waar je toevallig woonde.
(J.J. Voskuil: Het Bureau 7, blz. 86)

Deze week is op Radio 1 de herhaling begonnen van het 475-delige hoorspel Het Bureau, naar de boeken van Voskuil. Prachtig toch weer.
Ik luister weer, nu als podcast op mijn Ipodje, en ben er bijna aan toe om ook die 7 delen te herlezen.
Kantoorhumor, en er gebeurt niks, hoor ik wel. Dat is wat mij betreft dan niet goed gelezen. Inderdaad, er zit geen snelle dynamiek in de vertelling en inderdaad, het boek heeft humor. Maar het is vooral een geweldige beschrijving van hoe mensen met elkaar omgaan in een werksituatie, hoe je omgaat met mensen die je niet zelf hebt uitgekozen om mee om te gaan, hoe je onderdeel wordt van het systeem, hoe soms de zaken een eigen dynamiek blijken te hebben en anders lopen dan je je voorgesteld had. Niet van de een op andere dag, maar (zoals bij Voskuil) gedurende een dienstverband van 28 jaar. Prachtig.



'Wim Bosman stond aan de overkant van de straat. Hij had een driepoot voor de deur van het Bureau gezet en keek voorovergebogen door de zoeker van zijn camera naar het effect terwijl het personeel zich op de stoep en in de deuropening opstelde. Maarten schoof achter Balk, op de plaats naast het nieuwe aluminium bord, waarin de naam van het instituut was gegraveerd, met als ondertitel: Volkstaal, Volkscultuur, Volksnamen.'
(J.J. Voskuil, Het Bureau 4, blz. 976)

Schrijf ook zo'n boek, zeggen sommigen tegen mij. Het Laboratorium! Ik kan dat niet, en het hoeft ook niet, want dat boek is er al. Het Bureau.

Living in the material world

Een mooi bladerboek met 400 bladzijden (voor het overgrote deel: niet eerder gepubliceerde, veelal uit de persoonlijke plakboeken afkomstige) foto's en commentaren. Familieleven, muziek, Indiase spiritualiteit, Formule 1 racen, films maken. George Harrison. Mijn zondag is goed.

Gestameld liedboek

Het went niet, het leven, en van het leven de dood nog het minst.

Een schitterend boek van Mortier over zijn moeder, over het verloop van de ziekte van Alzheimer bij zijn moeder, over de impact daarvan op de familie, op de schrijver.
Het is geen traditioneel vertelde roman, maar een verzameling korte stukjes, een paar regels, een halve bladzijde, soms niet meer dan 1 regel, die heen en weer springen in de tijd, waarnemingen, flarden gesprekken, indrukken, herinneringen. Zakelijk, emotioneel, prozaïsch, poëtisch. Zie hier wat literatuur vermag.

Het eerste huis

Vanmiddag liep ik langs het eerste huis waar ik woonde, vanaf mijn geboorte tot bijna mijn vijfde verjaardag. Ik herinner het me nog wel, we woonden achter een winkelruimte die voornamelijk als opslag dienst deed. Voor mijn gevoel was de gang onmetelijk lang.
Een losse herinnering: de bovenbuurman was buschauffeur bij de HTM, van hem kreeg ik lege boekjes waar de buskaartjes uit waren gescheurd. De achtergebleven strookjes gebruikten we zelf als buskaartjes als we 'bus of tram' speelden.
Ik zou nog wel eens in dat huis willen kijken, even. Maar dat gaat niet zomaar, en nu wonen daar Rob en Sabrina, lees ik op de deur.

Hier nog een foto, uit 1981. Het hoekhuis op de begane grond. Ook toen woonden we er al jaren niet meer. schat ik.

Prometheus

Modern toneel van Ko van de Bosch, een van mijn favoriete theatermakers. Helaas bestaat zijn eigen Alex d'Electrique ('ik denk, dus ik verwar') niet meer, maar hij heeft nu een uitlaatklep bij het Noord Nederlands Toneel. Ik werd weer niet teleurgesteld. Mooi verwarrend spektakeltoneel, dat ook ergens over gaat.

Van de website:
De Prometheus van het Noord Nederlands Toneel bemoeit zich met onze beschaving. Deze ultieme rebel, gespeeld door Frank Lammers, is een mythische figuur waarvan gezegd wordt dat hij het vuur stal van de goden en aan de mensen gaf. Hij wordt door de goden voor zijn diefstal gestraft en aan een rots in de Kaukasus geketend. Elke dag pikt een adelaar zijn lever uit, maar elke nacht groeit die weer aan. Het vuur uit deze mythe staat voor alles wat de mens tot een beschaafd mens maakt: kunst, wetenschap en technologie. Ko van den Bosch bewerkt het stuk van Aischylos hardhandig, zoals we van hem gewend zijn, en maakt er een hallucinerende science fiction van.

De held Prometheus denkt met een groep vrienden de vooruitgang te beginnen, maar in plaats van “onlosrukkelijk” aan een Kaukasische rots geketend te zijn, loopt hij vast in de modder, niet ver van Almere. In die andere wereld, bij de Almerianen, komt hij zijn oude vrienden tegen, die hij ooit het vuur gaf. Prometheus vraagt zich af waar de vooruitgang de verkeerde afslag heeft genomen.
Evenals Alice in Wonderland van Van den Bosch is Prometheus een poëtisch-absurde afrekening met het zielloze, politieke klimaat en de triomfantelijke grijns van de banaliteit. Want waarom zouden we daarmee genoegen nemen als we Goethe, Kafka, Aischylos, Jarry, Vonnegut en Tarkovsky hebben? Een absurde comedy, rock-‘n-roll en 6000 liter Almeriaanse kleipap in één. Kortom, Nederland krijgt een knetterend koekje van eigen deeg.

De tijd zelf

Het eerste postuum gepubliceerde werk van Mulisch. Postuum werk, dat is altijd een beetje oneerlijk. Het is niet af, of bij leven niet goed genoeg bevonden en daardoor in veel gevallen minder van kwaliteit dan de door de schrijver wel gepubliceerde, voltooide boeken. Ik zeg er dan ook maar meteen bij dat Mulisch zelf als eerste De tijd zelf als niet-voltooid heeft beschouwd. Het is maar een bladzijde of 20. De aanzetten zijn typisch Mulischiaans: een filosofisch debat over het wel of niet bestaan van het nu, en tegelijkertijd het besef dat we wel degelijk in het nu leven. Dat doet mij een beetje denken aan Mulisch' theorie van de octaviteiten uit De compositie van de wereld. En een vermakelijke episode over kwijtgeraakte tijd en een omgevallen klok. Maar goed, 20 bladzijden, meer is het niet. Interessanter vond ik de essays van Marita Mathijsen en Arnold Heumakers, over de geschiedenis van dit onvoltooide werk, en over de rol van het begrip tijd in het werk van Mulisch. Verder in dit boekje veel reproducties van manu- en typoscripten, schema's, aantekeningen en dagboekfragmenten uit de periode 1998 - 2003 betreffende het werken aan De tijd zelf. Leuk voor de fans, vooral als je geïnteresseerd bent in het schrijfproces zelf. En nu maar wachten op De ontdekking van Moskou.

Love Me Tender

Sinds een paar dagen is namens de erven Sutcliffe via Amazon en Itunes een unieke opname te koop, men beweert van Stuart Sutcliffe (1940 - 1962), een van de vele 'vijfde Beatles' (hoewel, hij zat al in de band voor Ringo of zelfs Pete Best en was dus eigenlijk zelfs de 4e Beatle, tot hij in 1961 de groep verliet). De originele opname (men zegt: uit 1961) is schoongemaakt. Maar is het nou Stuart Sutcliffe of niet? Wie het weet mag het zeggen.



Een zoetig Elvis-nummer, maar hij zingt wel beter dan Ringo. Oeps, wat zeg ik nu weer.