Een boekenkast op reis

Dit boek verscheen in 1999, maar door labbekakkigheid verzuimde ik het te kopen. Toen ik mij realiseerde dat ik het graag wilde lezen, was het bijna onvindbaar geworden. Af en toe werd een exemplaar op Marktplaats aangeboden, tegen flinke prijzen. Nu is het weer beschikbaar via de uitgever, als Printing On Demand. Het ziet er vrijwel uit als de oorspronkelijke uitgave, maar is gedrukt op een witter papier en bevat geen katernen. Toch blij dat ik het heb. Eerst het zuur, dan het zoet. De stijl van Büch is niet feilloos, grammaticaal rammelt het hier en daar. Ook zitten er nog een paar zetfouten in, die hadden er wel uitgehaald kunnen worden. Maar: wat een ongelooflijk leuk boek is dit door en over een allesverzamelaar. Büch reist in 1998 naar Amerika, Zuid-Afrika, en meerdere malen door Europa, om te filmen over de Boerenoorlog, en over Goethe en Napoleon. Daarnaast bezoekt hij overal musea, interesseert hij zich voor werkelijk alle andere dingen die hij tegenkomt, koopt zich suf aan boeken over al deze onderwerpen en nog veel meer. Je kunt dit boek lezen als een opeenvolging van feiten en boektitels, en dat is het ook, maar het is wel erg aanstekelijk. In twee rukken uitgelezen. Misschien toch maar eens wat van die Goethe lezen. (Grapje he, op school las ik Die Leiden des jungen Werthers, maar dat is al lang geleden, dat wel.)

Billy Shears

Gisteren was ik bij Bospop in Weert, want daar trad RINGO STARR And His All Starr Band op. Ringo, laten we er niet omheen draaien, heeft niet de meest geweldige stem, maar dat dondert niet, want het is RINGO STARR van THE BEATLES. Al zou de man anderhalf uur lang Bulgaarse volksliedjes staan neusfluiten dan nog zou ik het geweldig vinden.
Hij gaf een leuk concert, met een hoop (lees: allemaal) meezingers: It don't come easy, Honey don't, I wanna be your man, Back off boogaloo, Yellow submarine, Photograph, Choose love, With a little help from my friends, Give peace a chance. Ik vergeet er ongetwijfeld een paar. Daarnaast leuke bijdragen van The All Starr Band: What I like about you (Romantics), Broken wings (Mr. Mister), Frankenstein (Edgar Winter). En dan nog de andere acts: Brian Setzer, Gregg Allman, Roxette, allemaal sterke optredens. Rodger Hodgson en Anouk heb ik gelaten voor wat ze waren. Helemaal blij, na afloop.

Ik heb al een boek

Mijn eerste eigen boek kreeg ik (van mijn ouders) voor mijn tiende verjaardag. Pietje Bell gaat vliegen. Van mijn grootouders kreeg ik meteen een tweede boekje, De vlegeljaren van Pietje Bell. Beide nog steeds in mijn bezit, bij elkaar gehouden met veel plakband. Ik zie die twee boekjes nog staan op het boekenplankje in mijn kamertje. Ik denk dat ik die boekjes wel tien, twintig keer gelezen heb. Ik had ook niks anders. Voor de grap herlas ik deze week Pietje Bell gaat vliegen.

Gisteren was ik weer jarig, en ook nu heb ik weer boeken gekregen. Maar of ik die ook tien, twintig keer zal lezen? Dan moeten ze wel weer net zo goed zijn.

Update 2 oktober 2016. Ik realiseerde mij dat dit helemaal niet het allereerste boek is dat ik bezat. Eerder was er de King Wereldatlas.

Dagboek 1970 - 1971

Het achtste deel van Frida Vogels' dagboeken. Ik ga het niet allemaal nog eens herkauwen. Ik schreef het al eerder: heel, heel goed. Wat mij betreft in dit deel vooral: de notities rondom het bezoek van haar vader, de onuitgesproken verwachtingen die ze van hem heeft, en de argumenten waarom ze er niet rechtstreeks naar wil vragen.
Ik blijf de tot nu toe gestage publicatie van deze serie van 16 dikke boeken (dit keer 609 blz) een toonbeeld vinden van liefde voor het boek en de literatuur. Ik hoop dat Van Oorschot dat volhoudt.

PS. Gek zetfoutje: in dit boek is op gegeven moment sprake van John Lennon billetjes. Gegeven de context zal dat moeten zijn: John Lennon brilletje.

Voskuil in Den Haag 7

De laatste Haagse Voskuilplek die hier besproken wordt is die van zijn graf, nummer C-206 op de begraafplaats Oud Eik en Duinen, Laan van Oud Eik en Duinen 1. Voskuil stierf op 1 mei 2008 en werd hier begraven op 8 mei 2008. Hij is begraven in het graf van zijn schoonouders, niet ver van een van zijn Forum-voorbeelden, Menno ter Braak. Deze plek is minder dan een kilometer verwijderd van zijn geboortehuis, Irisstraat 193.



Hij droomde dat hij werd uitgedragen. Van heel ver kwamen de laatste tonen van Nobody loves you when you are down and out uit de klarinet van Sidney Bechet, zoals hij die bij zijn leven honderden keren gehoord had. Daarna hoorde hij alleen nog het knerpen van de schoenen van de dragers op het grind en voelde hij het lichte deinen van zijn kist op hun schouders. Ze hielden stil. De kist werd neergezet. Er was het geluid van vele schoenen, een stilte en een zacht gemompel, waarna de voetstappen zich weer verwijderden. Hij duwde de deksel van zijn kist omhoog, richtte zich op en keek hen na. Ze liepen van hem weg over het pad naar de uitgang. Hij zocht naar bekenden, maar die achteraan liepen kende hij niet, en die vooraan liepen kon hij niet meer zien. Terwijl hij langzaam de deksel weer liet zakken, werd hij wakker, overspoeld door een gevoel van oeverloze treurigheid. (HB7, 219-220)

Meer Voskuil in Den Haag? Klik hieronder.
Vorige

Voskuil in Den Haag 6

Voskuil en zijn vrouw kwamen, toen ze in Amsterdam woonden, natuurlijk nog wel in Den Haag, bijvoorbeeld voor familiebezoek. Een café-restaurant waar ze regelmatig wat gebruikten is Bodega de Posthoorn, Lange Voorhout 39A. In deze gelegenheid ontving Voskuil op 12 juni 1963 ook het eerste exemplaar van Bij nader inzien.

'De eerste exemplaren van Bij nader inzien kwamen op 12 juni van de binder. Omdat we bij mijn schoonmoeder waren vanwaar we de volgende dag op de fiets met vakantie zouden gaan, kwamen Geert en Hil naar Den Haag. We troffen elkaar aan de leestafel van de Posthoorn. [...] Geert pakte de twee delen uit en overhandigde ze met enige plechtigheid, sigaar tussen zijn lippen. "En? Wat vind je er nou van?" vroeg hij. "Heb je niet het gevoel dat er iets heel nieuws gaat gebeuren?" Dat had ik niet. Daarvoor was de situatie te onwezenlijk.'(OA, 230)



‘Het donkere Voorhout, met tussen de bomen oranje lampen, aan het eind uitwaaierend tot een brede, donkere ruimte.
In de Posthoorn speelde een pianist ouderwetse melodieën. We zitten tegen de zijmuur, aan een tafel dicht bij het raam, waar we meestal zitten. Alle tafels zijn bezet. Er hangt een tevreden, roezige stemming, niet-aardige, maar onverdacht Haagse mensen.’ (OA,429)

Meer Voskuil in Den Haag? Klik hieronder.
Vorige
Volgende

Voskuil in Den Haag 5

Voskuil kreeg op zijn tiende verjaardag een voetbal. Een kostbaar bezit en aanleiding om met zijn klasgenoten een voetbalvereniging op te richten, De Jonge Voetballers, D.J.V. Op de vrije zaterdagen werd op het Heitje (nu nog zichtbaar aan de Ridderspoorweg) een voetbalveld uitgezet.





‘Het Heitje was een achtergebleven stukje duin tussen de Daal en Bergselaan, de Pioenweg, de Laan van Meerdervoort en de Savornin Lohmanlaan. Aan de kant van de Pioenweg lag Wapendal, een klein bosje dat door een hoog raster van de omgeving was afgescheiden. […] De rest bestond uit een zanderige, ongelijke vlakte met hier en daar wat begroeiing, waaronder hard gras en wat struikhei. Op dat terrein zetten we iedere zaterdag een veld uit, trokken met onze hakken de lijnen in het zand en markeerden de doelen met onze jassen, elk doel zeven stappen breed. Dat we geen palen en geen lat hadden, was geen probleem. Elke bal die de doelman passeerde werd door de spelers geschat en, afhankelijk van de lichaamslengte van de doelman, al of niet tot doelpunt verklaard.' (OA, 45)

Bij de Bosjes van Poot, op een 'verlaten, platgetreden veld op de hoek, tegenover de Houtrusthallen' vindt in 1954 een bizar duel tussen Maarten Koning en David Grobben plaats. Zoals alle personen en gebeurtenissen in Voskuils werk gaat ook dit terug op een ware gebeurtenis. Het duel was een vuistgevecht, dat in 1954 daadwerkelijk heeft plaatsgevonden tussen Voskuil en zijn studievriend Enno Endt, die voor David Grobben model gestaan heeft. Aanleiding (in het boek) is dat Maarten vernomen heeft dat David met Rosalie (de vrouw van Paul Dehoes) naar bed is geweest.



'Toen ik het verlaten, platgetreden veld op de hoek, tegenover de Houtrusthallen, zag liggen, zakte mijn boosheid. [...]
Ik reed mijn fiets naar een groepje bomen.
Hij kwam achter me aan. "Godverdomme. Ik hoop dat mijn vrienden dit nooit voor mij hoeven doen." Hij zette zijn fiets neer en liep met me mee.
Er groeide bijna geen gras: hardbevroren, zwarte modder met kuilen. Ik zocht een mooie, vlakke plek uit, met weinig stenen. "Wil je je jas uittrekken?" vroeg ik.
"Ja," zei hij nijdig.
We trokken onze jassen uit en stonden onwennig tegenover elkaar. Hij had een keurig, loodgrijs pak aan. "Ik begin niet, " waarschuwde hij. "Ik verdedig alleen." Hij keek kwaad.'(BdH, 294 - 295)

Ook Enno Endt heeft zijn versie van het gebeuren opgeschreven, dit is als Duel in 2009 postuum gepubliceerd in Tirade. In essentie is dit hetzelfde verhaal.

'"Hoe had je je dat voorgesteld." vroeg ik (denkend: "op welk wapen?", zoals dat bij Poesjkin te lezen valt).
"O, gewoon, op de vuist."
"En wanneer en waar?"
"Nou, zo dadelijk, in de Bosjes van Poot" [...].
De verdere rit legden we zwijgend af. Toen we de fietsen tegen een dennenboom hadden neergezet, zei ik tegen hem:"Kijk, ik heb niets tegen jou, waarom ik jou te lijf zou gaan, maar jij blijkbaar wel tegen mij. Ik zal jou daarom niet aanvallen, maar ik zal me wel verdedigen."'(Enno Endt, Tirade 429, 37)

De Haagse Houtrusthallen zijn jaren geleden al afgebroken, maar de Bosjes van Poot bestaan nog steeds. En op de hoek is nog steeds een veld. Na meer dan 50 jaar is het niet meer echt platgetreden, het is zelfs voor een groot deel bebouwd met een waterzuiveringsinstallatie, en de resterende begroeiing is flink omhooggeschoten.



Dit is dat veld.

Meer Voskuil in Den Haag? Klik hieronder.
Vorige
Volgende