
Na het lezen van de correspondentie van Menno ter Braak en E. du Perron was ik nieuwsgierig geworden naar dit boek. Malraux schreef dit (in het Frans: La condition humaine) "Voor Eddy du Perron", die het in 1934 in het Nederlands vertaalde en publiceerde bij de Wereldbibliotheek. Daar is het momenteel nog steeds leverbaar, alleen de spelling is gemoderniseerd. Je moet er wel even voor gaan zitten, het verhaal speelt zich af tijdens de (mislukte) communistische opstand in 1929 in Sjanghai. Het is daardoor een tamelijk exotisch verhaal, ook de Chinese namen van de hoofdpersonen vragen (althans bij mij) een flinke gewenning. De barre, barre omstandigheden (meer dan 12 uur werken per dag, kinderabeid, het gevangenisregime) dat is allemaal niet (meer) aan de orde bij ons. Toch is dit boek nog altijd van belang, want het behandelt essentiële, existentiële kernvragen: de overwinning van de eenzaamheid, en van de vrees voor de dood. La condition humaine.
Ik vond vooral de beschrijving van de aanloop naar de (mislukte) aanslag op Tsjang Kai Tsjek ijzersterk. Mag men iemand vermoorden om moorden te voorkomen? Hoogst actueel in 1933, het jaar van het aan de macht komen van Hitler.


