02 maart 2012

De buurman



Dit is, zo is ons onlangs verteld, de laatste Voskuil. Er zitten weer hilarische scènes in, en ijzersterke Voskuil-dialogen, die binnen een paar alinea's een persoon of situatie haarscherp neerzetten. Maarten en Nicolien ruziën verder, dit keer over hun relatie met de buren. Het boek gaat (in het leven van Maarten Koning) ongeveer verder waar Het Bureau ophoudt, en beschrijft de relatie van Maarten en Nicolien met twee homosexuele buren.
Het boek bevat, kortom, weer de vertrouwde Voskuil-ingrediënten.
Een leuk boek, dat ik met plezier heb gelezen, en zal herlezen. Toch is het, naar mijn smaak, niet een echt-heel-goed-Voskuil-boek. Ik denk dat dit komt omdat Voskuil uiteindelijk niet echt betrokken is bij zijn protagonisten, de buurmannen. Voskuil zei altijd (bijvoorbeeld in het interview met Hanneke Groenteman uit 1997) dat hij schreef om een persoonlijk probleem op te lossen. In Bij nader inzien was dat een verlopende vriendschap, in Het Bureau vooral om zichzelf te begrijpen en te leren kennen, om te ontdekken waarom hij handelde op zijn werk, bij Het Bureau, zoals hij handelde, in Binnen de huid over zijn worsteling met zijn emoties en gevoelens voor Rosalie, de vrouw van (ooit) zijn beste vriend. In De buurman is Maarten niet echt geïnteresseerd in de buren, niet echt betrokken. En daardoor ontbreekt ook (althans ik heb het niet kunnen ontdekken) de ontwikkeling bij Maarten, de oplossing, het inzicht, en naar mijn smaak: de noodzakelijkheid van dit boek. Voskuil schreef dit boek misschien niet om een persoonlijk probleem op te lossen, maar om een probleem van Lousje Voskuil te begrijpen. En omdat Maarten er niet uitkomt, blijven de vele echtelijke ruzies ook zonder noodzaak of oplossing, en zijn ze daardoor in veel gevallen weliswaar hilarisch, maar ook niet meer dan dat.

Een leuk, hilarisch boek, maar niet zijn beste. Maar toch vooral: fijn dat het er is.