Nederland Leest, dit jaar Een vlucht regenwulpen

Het is weer tijd voor Nederland Leest. Op zich een sympathieke actie, waarbij op grote schaal een boek gratis wordt verspreid, door bibliotheken, op scholen en (via een goedkope druk) via de boekhandel. De bedoeling is dat dit boek 'door iedereen' gelezen wordt en dat er dan op grote schaal over dit boek in discussie wordt gegaan. Dit jaar is, als ik het wel heb, de negende editie.

Voor het uitverkoren boek gelden de volgende voorwaarden.

1. Het moet literaire waarde hebben.
2. Het mag niet recent zijn (de tand des tijds doorstaan hebben).
3. Het moet geschikt voor een breed publiek.
4. Het moet aanleiding geven tot discussie.

Dit jaar is de keus gevallen op Een vlucht regenwulpen van Maarten 't Hart. Tja, zou dat nu aanleiding geven tot discussie? Ik heb grote waardering voor 't Harts schrijverschap en met het boek op zich is natuurlijk niets mis, maar het is al zo vaak herdrukt (1.500.000 exemplaren tot nu toe) dat ik vermoed dat heel veel volwassenen het al gelezen hebben. Ik in ieder geval wel. Relatief veel mensen zullen het boek daarom nu niet nog eens gaan lezen. En is 't Hart nog wel interessant genoeg om door een groot deel van de scholieren van nu met plezier gelezen te worden? Ik twijfel. Eenzame tieners zijn er natuurlijk ook nu nog, maar ik vrees dat dit boek voor de gemiddelde scholier van nu niet eigentijds genoeg meer zal zijn.

Liever zag ik dat een jonge schrijver uitgenodigd zou worden om een boek te leveren. Een boek van nu, over nu, door een schrijver van nu. Interessant voor jong en oud. Het 'literaire lezen van boeken die de tand des tijds doorstaan hebben', dat komt misschien daarna nog wel.

Er was nog een plaatsje over

Gistermiddag besloot ik dat ik 's avonds een toneelvoorstelling wilde zien, in het plaatselijk theater. Bij de kassa bleek dat er nog maar een paar losse plaatsen beschikbaar waren. Geen probleem, een stoel is genoeg.

Mij op de voorstelling verheugend, ging ik er die avond eens goed voor zitten, naast een oudere heer, die ik begroetend toeknikte.

- Prima plaats he, sprak hij.
- Zeker, we kunnen het goed zien, beaamde ik.
- U bent alleen, U heeft dit op het laatste moment besloten?
- Vanmiddag heb ik dit kaartje gekocht.
- Dat kan kloppen, wij hebben deze plaats teruggegeven.
- Daar bof ik dan mooi mee.
- De reden is niet zo leuk. Die plaats was voor een vriend, die is onlangs overleden. Ik zit naast zijn weduwe.

Ik boog wat naar voren en zag een oude, broze vrouw, die mij zonder enige emotie aankeek.

- Het spijt me, zei ik en keek weer voor me.

Het zaallicht doofde en het doek ging op.

Tot hiertoe en niet verder

Op de Texelse zeedijk.

Paal 12, onder andere

Vandaag stelde ik weer eens vast: ik kom te weinig op Texel. Ik denk dat het gemiddelde op één keer per twee jaar ligt, of zelfs lager. Vandaag ging ik er weer eens heen. Treinreisje, bootreisje, en een fiets gehuurd. De aanleiding was een bescheiden verkooptentoonstelling van werk van Jan Wolkers, in Den Hoorn.

Nu heb ik al meerdere keren Wolkers-tentoonstellingen bezocht, dus het meeste werk meen ik wel te kennen, en toch zag ik hier weer nieuwe dingen, namelijk een serie aquarellen, die Wolkers rond 2005 maakte, toen hij al te veel last van reuma had voor fijner schilderwerk.



Persoonlijk vind ik zijn fijner geschilderd werk, op groot doek, mooier. De rest van de dag fietste ik over Texel, en volgde daarbij min of meer de door de VVV uitgegeven Jan Wolkers-fietsroute. Langs diverse locaties bekend uit de boeken, ongeveer langs zijn huis, en langs locaties van geplaatste beelden. In Den Burg even aangewipt bij 'Wolkers-boekhandel' Het Open Boek, waar een bestelling voor mij klaar lag.

De fietsroute leidde mij ook naar strandpaal 12, waar Wolkers met zijn vrouw in de laatste jaren van zijn leven graag kwamen. Wolkers ging dan wat drinken op het terras, en Karina ging zwemmen. Deze omgeving komt voor in Wolkers' laatste (helaas minder geslaagde) roman Zomerhitte, het Boekenweekgeschenk van 2005.

Ze lag naakt te zonnen een ik bekeek haar door de telelens. Ik zag die prachtige billen van haar, bijna lichtgevend door het schelpenzand dat eraan kleefde. Kalfsvlees, om een bekend schrijver aan te halen.

Het autootje van mijn vader

Gisteren heb ik het autootje van mijn vader naar de sloop gebracht. Na zijn overlijden, in 2008, heb ik er nog ruim 6 jaar in rondgereden. Ondanks de gevorderde leeftijd een prima karretje. Maar nu was het op, na 18 jaar.



Prijsje afgesproken, kentekenbewijs en sleutels overhandigd, vrijwaringsbewijs en geld ontvangen. Rationeel gezien is het een rij-ijzer, maar toch ook nog altijd een beetje: het autootje van mijn vader.

Laat ie doorgaan met bloggen!

Een kleine twee weken geleden sprak mijn lieve nicht E. op haar ziekbed over mij: Laat ie doorgaan met bloggen!
Vanmiddag hebben we haar begraven, op een prachtige natuurbegraafplaats.
Het was een bijzondere bijeenkomst, niet alleen door de omgeving, maar ook door wat door iedereen werd gezegd, door de muziek en gedichten, en door de rituelen, met accenten uit Christelijke en Joodse tradities.

Nadat we ten slotte de kist op zijn plaats hadden gelegd werd deze volgens de Joodse traditie meteen toegedekt. Ik stond goed met de anderen mee te scheppen. Een mooie, betekenisvolle handeling. Maar het was warm, en ik stond in de zon te werken in het nette pak, zodat ik lekker begon te zweten. Op gegeven moment dacht ik: ik trek mijn jasje uit en hang het even over het fototoestel dat daar vlakbij op een statief naar het graf gericht staat. Met opgestroopte hemdsmouwen schepte ik verder, tot op gegeven moment een familielid zei: Wat is dat nu? Het bleek dat ik mijn jasje over een filmend cameraatje had gehangen, en aldus 10 minuten verduisterd heb. Gelukkig werd het niet zwaar opgenomen, men zou mij de '10 minuten duisternis' wel toesturen.

Ik denk dat E. het een mooi verhaal had gevonden, voor in een blog.

Laat ie doorgaan met bloggen!

Ik zal mijn best doen, lieve E.


Dit gedicht werd voorgedragen:

Want alles is fragment
Al door het zeggen van het woord
Deelt men, scheidt men en schendt
Het alomvattende, dat men niet kent,
Dat ik aanwezig weet of alleen maar vermoed,
Dat ik niet uitspreken kan en toch uitspreken moet,
Dat mij beheerst en mij te luisteren gebiedt.
Maar als ik zoek en luister, dan vind ik het niet.

Een troost blijft:
Er is in ieder woord een woord,
Dat tot het onuitspreekbare behoort;
Er is in ieder deel een deel
Van het ondeelbare geheel,
Gelijk in elke kus, hoe kort,
Het hele leven meegegeven wordt.

Abel Herzberg
(in: 'Drie rode rozen')

Ik keek bij mijn moeder uit het raam en zag iets NIET

Ik keek bij mijn moeder uit het raam en zag iets NIET. De boom aan het begin van de straat. Ergens linksachter in het plantsoen ziet men de schamele resten, de stronk. Die boom stond er gewoon altijd. Althans: in ieder geval sinds 1959, toen wij er gingen wonen. Ik ben even gaan tellen bij de stronk en kwam tot meer dan 60 - 65 jaarringen. Waarschijnlijk kort na de oorlog geplant, nadat in de hongerwinter alle toen aanwezige bomen in de kachel waren verdwenen.